Wetenschappelijk directeur Cees Buisman van watertechnologie-instituut Wetsus in Leeuwarden spreekt in eigen huis op een avond van Het Goede Leven en de Bonifatius Academie.

Directeur Wetsus: 'Voorraad water raakt op en er is geen alternatief'

Wetenschappelijk directeur Cees Buisman van watertechnologie-instituut Wetsus in Leeuwarden spreekt in eigen huis op een avond van Het Goede Leven en de Bonifatius Academie. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

De mensheid is de wereldwijde voorraad zoet water aan het opmaken. Een nieuw bewustzijn is nodig, want voor water bestaat geen alternatief.

Dit zei Wetsus-directeur Cees Buisman dinsdagavond op een lezing over ‘duurzaam denken over water’, die georganiseerd was door bezinningsplatform Het Goede Leven en de Bonifatius Academie van het bisdom Groningen Leeuwarden.

Van al het water op aarde is slechts een klein deel zoet water. En van die voorraad is slechts een klein deel bereikbaar voor de mens, vertelde Buisman. In Nederland lijkt het alsof we oneindig veel water hebben, maar in veel andere landen op de wereld ligt dit heel anders.

,,De waterschaarste wordt steeds erger. We zijn de voorraden aan het opmaken die in duizenden jaren zijn opgebouwd.’’ Dit komt doordat mensen voor alles wat ze gebruiken water nodig hebben. Niet alleen water om te drinken en te wassen, maar ook voor voedsel, kleding en zelfs het kijken naar een serie op Netflix is water nodig. ,,Datacentra gebruiken enorm veel water voor de koeling.’’

Vervoer water vanuit zeeën is te duur

In veel landen zijn de gevolgen hiervan al te merken. In Saoedi-Arabië mag eigenlijk geen water meer worden gebruikt voor de landbouw, vertelde Buisman. Het olierijke land wordt voor water heel afhankelijk van het buitenland.

De reactie van veel mensen is dat er toch genoeg water in de zeeën zit. Dat zou ontzilt kunnen worden en gebruikt voor de landbouw, is de gedachte. Maar wat ze vergeten, aldus Buisman, is dat het vervoer van water heel duur is. Zo duur, dat het voor boeren niet uit kan. Het zou de voedselprijzen tot problematische hoogte opstuwen.

De mens, vooral die in de westerse wereld, moet daarom zijn watergebruik minderen, stelt Buisman. 2300 liter per persoon per dag zou eerlijk zijn. Nederlanders gebruiken 4000 liter per dag, waarbij ook het water voor de productie van bijvoorbeeld voedsel en voorwerpen is meegeteld. Amerikanen zitten op 7000 liter, Chinezen op 3000.

Innovaties niet richten op meer productie

Het idee dat er minder mensen op de planeet zouden moeten wonen, slaat de plank mis, aldus Buisman. Hoewel minder rijke mensen wel zou helpen, zegt hij half serieus. De rijkste 20 procent gebruikt namelijk 80 procent van alle grondstoffen.

De werkelijke oplossing ligt in het stoppen met altijd maar méér willen en het eerlijker delen van wat er is. Technische innovaties zouden niet gericht moeten zijn op meer productie, maar op een kleinere belasting van de aarde. Buisman noemde transvetten, RoundUp en PFAS als voorbeelden van schadelijke innovaties. Ook 5G is een ,,typisch geval waarbij niet bewezen kan worden of het gezond of niet gezond is’’, aldus Buisman. ,,Dat zou je op veel kleinere schaal moeten invoeren.’’

Als voorbeeld van een goede ontwikkeling noemde hij landschapsherstel van een verdroogd gebied ter grootte van Frankrijk in China. En als alternatief voor CO2-opslag kunnen er veel beter bomen worden geplant op geërodeerde gronden in de woestijn, zei Buisman.

Rol voor kerken bij bereiken hoger bewustzijn

Maar de mensheid verandert zijn gedrag niet of nauwelijks. Dat komt volgens Buisman doordat mensen in verschillende stadia van bewustzijn leven. Sommigen denken alleen aan zichzelf, anderen alleen aan de eigen groep. Weer anderen zijn voor gelijke rechten, of, nog een stap verder, voor gelijkwaardigheid.

Het wachten is op de ‘integrale fase’, waarin iedereen met elkaar verzoend is, aldus Buisman. Nu is 5 procent van de mensen zo ver. Bij 10 procent begint de verandering. Volgens hem – het was een avond van christelijk geïnspireerde organisaties – ligt daar ook een rol voor de kerken. Die moeten zich vernieuwen en stimuleren dat mensen een hoger bewustzijn bereiken.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct