Samen met andere ouders maken Elbrecht Claus (links) en Debby Nieuwenhout bezwaar tegen de mondkapjesplicht op middelbare scholen.

Deze moeders verzetten zich tegen mondkapjes op school: 'Het gaat om de toekomst van onze kinderen'

Samen met andere ouders maken Elbrecht Claus (links) en Debby Nieuwenhout bezwaar tegen de mondkapjesplicht op middelbare scholen. FOTO NIELS WESTRA

Mondkapjes verplicht op school? Elbrecht Claus en Debby Nieuwenhout komen in verzet. ‘Het gaat ons om de gezondheid én de toekomst van onze kinderen.’

Maandag gaan de scholen weer open, na een herfstvakantie waarin premier Mark Rutte aankondigde dat mondkapjes op middelbare scholen verplicht worden. Een maatregel die Elbrecht Claus (Leeuwarden) en Debby Nieuwenhout (Wergea) onbegrijpelijk, onhoudbaar en onacceptabel vinden.

De twee moeders, met leerlingen op scholengemeenschap Comenius Esdoorn, het Stedelijk Gymnasium en het Nordwin College, spreken namens een groep van zes, zoals ze het zelf noemen, verontruste ouders.

Samen hebben ze een provinciaal meldpunt opgezet, waar klachten en reacties verzameld worden over de invoering van mondkapjes op scholen: MeldpuntMondkapjes.frl . Ze trokken al aan de bel toen het kabinet eind september een ‘dringend advies’ afkondigde voor het dragen van mondkapjes in de publieke binnenruimte, waaronder scholen voor voortgezet onderwijs.

Dit advies geldt voor scholieren bij aankomst op school en bij vertrek, verplaatsingen tussen de lessen en in de kantine. In de klas hoeft het mondmasker sowieso niet op. Maar tijdens tussenuren moeten kinderen dus wel een heel lesuur een mondkapje op, stippen de ouders aan.

Wat is er zo erg aan het dragen van een mondkapje op school?

Om te voorkomen dat ze worden weggezet in de hoek van virusontkenners: Claus en Nieuwenhout twijfelen absoluut niet aan het bestaan van corona en trekken de ernst van het virus ‘voor sommige doelgroepen’ allerminst in twijfel.

Nieuwenhout is nog herstellende van corona, waar ze behoorlijk ziek van is geweest. ,,’s Middags moet ik even rusten, want ik ben er nog niet helemaal bovenop’’, zegt ze. En ook een goede vriend van Claus werd ernstig ziek door het virus.

Maar toch.

De stap naar leerlingen op de middelbare school, kinderen van tussen de twaalf en achttien jaar – hun kinderen, is in hun optiek een te ver. Ze sommen op:

,,Het nut van mondkapjes is niet bewezen. Leerlingen zijn geen risicogroep. Het dragen van een mondmasker is voor de meeste mensen zeer onprettig. Door kinderen te verplichten een mondkapje te dragen worden ze weggezet als potentiële ‘schuldigen’ voor de verspreiding van het virus. En ze krijgen de boodschap mee elkaar te zien als potentieel gevaar.’’

Het dragen van een mondkapje is toch niet schadelijk?

Een mondkapje heeft wel degelijk schadelijke effecten, vindt yoga- en ademcoach Claus. ,,Je ademt je eigen CO2 weer in, dat is niet gezond. En loop maar eens met een mondkapje op een trap op en af, dan voel je wel wat het met je doet.’’

Ze geeft toe: er is inmiddels veel onderzoek gedaan naar het veronderstelde nut én de mogelijke onzinnigheid van mondkapjes, en iedereen kan wel een paar onderzoeken van zijn of haar gading vinden. Toch: ,,We hebben een half jaar lang van het kabinet en het RIVM gehoord dat mondkapjes zinloos zijn, en in een paar weken verandert dat naar een dringend advies en nu zelfs een verplichting. Hoe kan dat?’’

Ook nu, met de verplichting van het dragen van mondkapjes op scholen en elders in het openbare leven op komst is het RIVM nog niet overtuigd van de beschermende werking van mondkapjes (zie kader). Maar het kabinet wil de maatregel nu juridisch dichttimmeren en vermoedelijk per 1 november opleggen.

,,Schijnveiligheid. Het werkt niet’’, zegt Claus. Het steekt hen vooral dat kinderen op school speelbal worden. Daar ging het voor de herfstvakantie al een paar keer mis, vertellen ze.

Scholen stuurden mails aan ouders waarbij een verband werd gelegd tussen besmettingen op school en het feit dat een aantal leerlingen geen mondkapje droeg. ,,Leerlingen die in de klas worden aangesproken – zulke sociale druk kan heel vervelend zijn. Je krijgt twee kampen.’’

We zitten in een pandemie, de ziekenhuizen stromen weer vol. Alle beetjes helpen, toch?

Militant als ze zijn, bij zo’n redenering leggen Nieuwenhout en Claus zich niet neer. ,,Ik kom uit een kritisch nest. Als ik iets hoor denk ik na en kijk ik of het klopt’’, aldus Claus.

Nieuwenhout: ,,Bij mij is het activisme later gekomen. Ik kan meestal wel goed tussen standpunten door laveren. Maar als ze aan mijn kinderen komen… En over die vraag: waarom zijn die ziekenhuizen vol? Dat komt ook omdat er jarenlang is bezuinigd op het aantal bedden.’’

Dat de bal nu bij jongeren wordt gelegd steekt de ouders. ,,De maatregel wordt hen opgelegd’’, zegt Claus. ,,Als ik moeite heb met een mondkapje kan ik besluiten thuis te blijven en één keer per week boodschappen te doen. Dan moet ik een kwartiertje een mondkapje op.’’

,,Maar onze kinderen zijn de vakkenvullers in die supermarkten’’, voegt Nieuwenhout toe. ,,Die moeten ze dus urenlang op. En op school ook steeds op en af. Ik ben geen wetenschapper, geen virusontkenner, maar maatregelen moeten wel proportioneel zijn. Dat is nu niet zo, vinden wij.’’

Draagt jullie actie niet bij aan de polarisatie in de samenleving?

Dat is het laatste waar we op uit zijn, zeggen ze. ,,Wij willen juist in gesprek blijven, géén polarisatie! Maar we willen mensen wel na laten denken over de impact die deze beslissing heeft op jongeren.’’ Vorige week spraken ze met vertegenwoordigers van de scholen. Topmannen Wiebe Wieling van OVO Fryslân-Noord (de scholen van Piter Jelles en Simon Vestdijk) en Joost Visser van CVO Noord- en West-Fryslân (onder andere scholengemeenschap Comenius) schoven daarbij aan, samen met woordvoerder Annet Joosen van het Nordwin College.

,,Dat was een prima gesprek. Wij hebben onze punten naar voren gebracht en de scholen hebben daar serieus naar geluisterd, is onze indruk.’’ De hoop is dat scholen volgende week net zo serieus in gesprek gaan met de leerlingen. ,,Laat de mentor gesprekken voeren in de klas. Met als uitgangspunt: je mag zijn wie je bent.’’

Geen verplicht mondkapje, maar wat dan wel?

De moeders vinden dat kinderen het sowieso al zwaar hebben te verduren in deze coronatijd. Ze worden weggezet als onverantwoordelijk, hun leven is radicaal op de kop gezet. Geen feestjes, geen sport, ze zijn een tijd lang veroordeeld geweest tot thuisonderwijs.

,,Wij willen goed zorgen voor onze kinderen. Die krijgen al een behoorlijke klap mee van deze hele coronaperiode’’, zegt Nieuwenhout. Geef jongeren liever een positieve rol in het geheel, opperen ze. ,,Ja, jullie mogen wél bij elkaar zitten, wél knuffelen, dat is goed. Jullie zijn belangrijk voor de bestrijding van het virus, want via jullie kunnen we groepsimmuniteit opbouwen. Maar hou afstand van kwetsbare mensen.’’

De balans is zoek, zeggen ze. ,,Er zijn wel andere vraagstukken die van minstens even groot belang zijn voor de toekomst van onze kinderen. Discriminatie, het milieu, klimaat – het verdwijnt allemaal naar de achtergrond.’’

Wat vinden jullie kinderen er eigenlijk van?

Ze schieten in de lach. ,,Als ouders opstaan….’’, grinnikt Claus. ,,We hebben pittige gesprekken gehad aan de keukentafel. Ik wil het voorbeeld geven dat je kritisch moet kijken naar de wereld en moet opstaan als je het ergens niet mee eens bent.’’

,,Mijn zoon begrijpt mijn standpunt wel’’, zegt Nieuwenhout. ,,Maar als hij op school wordt aangesproken op het niet dragen van een mondkapje gaat hij niet in discussie. ‘Oh ja, vergeten. Zit in mijn tas, zet ik zo op’, zegt hij dan. En loopt door.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct