De tiende zachte december op rij

Droge dagen waren zeldzaam. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

De laatste keer dat het winterde in december was in 2010. Sindsdien was het zacht in de kerstmaand en de laatste maand was geen uitzondering. Daarbij viel flink wat regen: gemiddeld was december sinds 2012 niet meer zo nat geweest.

In Leeuwarden bedroeg de gemiddelde temperatuur over de laatste tien decembermaanden 5,5 graden en dat is ruim 2 graden boven normaal. Als Fries gemiddelde kwamen we de afgelopen maand op 5,1 graden uit tegen 3,4 normaal. Het was daarmee desondanks wat kouder dan de twee voorgaande jaren.

Vorst kwam weinig voor. Alleen rond Sinterklaas kwam het tot een paar koudere nachten met lichte vorst, maar meer dan 3 graden vroor het vrijwel nergens. Hier en daar werden nog zeven vorstdagen geteld, maar het kustgebied kwam niet verder dan één tot drie. Het normale aantal varieert van tien aan de kust tot veertien in het binnenland. IJsdagen (hele etmaal onder nul) ontbraken uiteraard geheel, terwijl dat er normaal twee tot vier zijn.

Nieuwe normaal

De vraag doet zich voor: wat is normaal? Dat is het gemiddelde over de 30-jarige periode 1981-2010. Het komende jaar worden die cijfers vervangen door „nieuwe normalen”, geldend voor de periode 1991-2020. Het is dus duidelijk dat in een opwarmend klimaat de normaalwaarden voor temperatuur gaan stijgen.

Het weer van december werd sterk beïnvloed door oceaandepressies. Die zorgden voor de aanvoer van overwegend zachte lucht en een wisselvallig weertype. Vooral van de 13de tot de kerstdagen was het erg zacht met maxima vaak tegen de 10 graden. Op de 22ste werden overal temperaturen van 11 à 12 graden gemeten. Vanaf de kerst werd het wat kouder en bij de jaarwisseling vroor het een graadje, maar echt winters werd het voorlopig niet.

Droge dagen waren zeldzaam. De eerste week verliep al nat, maar na de 20ste werd het nog veel erger. Vooral op 23 en 27 december regende het langdurig en waren etmaalhoeveelheden van meer dan 20 millimeter geen uitzondering. Zo werd er ’s ochtends op 24 december in Appelscha 44 en in Joure 43 mm regen gemeten.

Storm Bella

Op de meeste plaatsen viel meer dan 80 millimeter regen in de laatste tien dagen. Op de 27ste ging de regen gepaard met een stormachtige zuidenwind, veroorzaakt door storm Bella, die op Vlieland de wind tot 108 km/uur deed uitschieten. De zeer lage luchtdruk was op Thialf goed voor veel persoonlijke records.

De gemiddelde regenval over de provincie bedroeg 125 millimeter tegen 79 mm normaal in december. Het was zo de natste kerstmaand sinds 2012, toen er gemiddeld 136 mm viel. Het natst was het in het noorden van de provincie, waar op veel plaatsen 130 tot 150 millimeter werd gemeten. Minder dan 100 millimeter viel bijna nergens.

Met op de meeste plaatsen negen tot twaalf zonloze dagen was december een grijze maand. De zon scheen op de vliegbasis 38 uren tegen 52 normaal. We moeten veertien jaar terug voor nog minder decemberzon: in 2006 telde Leeuwarden 36.