De terugkeer van de Joodse Kinderen: gedicht It bern

Dichter Syds Wiersma schreef speciaal voor het project De terugkeer van de Joodse kinderen het gedicht It bern . De 9-jarige Fedde Ebbing uit Kollumerzwaag draagt het voor in de video.

IT BERN

it bern is der net mear
it bern is fuort
losskuord
fan mem har tút
en heit syn mazzel tov

it bern sliept op in leppeltsje bearenburch
en glydt yn in koffer
oer it wetter nei in fiere kust

it giet oan in frjemde hân mei trein en bus
hieltyd leger wurdt it lân
der liket net safolle oan
wurdt hjir wol tute of lechaim roppen?

is it bern der noch?
it laket, it yt, it boartet bûten
it praat sels frysk
mar it is syn eigen namme kwyt
net ien mei witte hoe’t er hyt

it bist mei de smoarge snút
wachtet yn it keldersgat
op stampende learzens marsjeart er dêrút
it bern moat ûnder it lûk
kin it bist him rûke
as er fielt ik wol yn feilige earms dûke?

is it bern der noch?
it lân is frij
wêr heart it bern no by?
wurdt er helle of kin er bliuwe?

as se tsjin him roppe
do bist net ien fan Liuwe en Doet
do hytst Cohen, do bist in joad
dan docht dy namme sear
mem har tút, heit syn mazzel tov ferlern
is it bern der net mear

it bern siket syn paad
it besjocht de kaart
en freget, wêr sil ik hinne?
wêr’t gjin slaven binne, sizze smoarde stimmen
wêr’t in gruzelemint in sprankje wurdt
ast it lymje kinst
en doarst der oer te rinnen

it bern is der noch
it bern begjint syn tocht

HET KIND

het kind is er niet meer
het kind is weg
losgescheurd
van moeders kus
en vaders mazzel tov

het kind slaapt op een lepeltje berenburg
en glijdt in een koffer
over het water naar een verre kust


het gaat aan een vreemde hand met trein en bus
steeds leger wordt het land
er lijkt niets te beleven
wordt hier wel gekust of lechaim geheven?


is het kind er nog?
het lacht, het eet, het speelt buiten
het spreekt zelfs fries
maar het moet zijn eigen naam vergeten
niemand mag weten hoe het heet


het beest met de smerige snuit
wacht in de kelderkast
op stampende laarzen marcheert hij eruit
het kind moet onder het luik
kan het beest hem ruiken
als hij voelt ik wil in veilige armen duiken?

is het kind er nog?
het land is vrij
waar hoort het kind nu bij?
wordt het gehaald of kan het blijven?

als ze tegen hem roepen
jij bent niet één van Liuwe en Doet
je heet Cohen, je bent een jood
dan doet die naam zo zeer
moeders kus, vaders mazzel tov kwijt
is het kind er niet meer

het kind zoekt zijn pad
het bekijkt de kaart
en vraagt, waar ga ik heen?
waar geen slaven zijn, zeggen gesmoorde stemmen
waar scherven een sprankje worden
als je ze lijmen kunt
en durft erop te lopen

het kind is er nog
het kind begint zijn tocht

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
De terugkeer van de Joodse kinderen
Video