Het college van De Fryske Marren in december 2018. Van rechts naar links burgemeester Fred Veenstra en de wethouders Frans Veltman, Jos Boerland, Lucienne Boelsma, Durk Stoker en Durk Durksz. Tussen Stoker en Durksz fractievoorzitter Jan Volbeda van de FNP. FOTO LC

De FNP zet met 'nee-woord' coalitiepartijen schaakmat in Fryske Marren

Het college van De Fryske Marren in december 2018. Van rechts naar links burgemeester Fred Veenstra en de wethouders Frans Veltman, Jos Boerland, Lucienne Boelsma, Durk Stoker en Durk Durksz. Tussen Stoker en Durksz fractievoorzitter Jan Volbeda van de FNP. FOTO LC

Het was ,,onverstandig’’ om zandwinning niet in het collegeprogramma van De Fryske Marren op te nemen, vindt Caspar van den Berg, hoogleraar bestuurskunde.

‘Dingen die echt tot heibel kunnen leiden, moet je op papier vastleggen. Anders geef je de ander ruimte om te draaien’’, zegt Caspar van den Berg, hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen Campus Fryslân.

Hij zegt het ,,onverstandig’’ te vinden dat dit met de zandwinningskwestie in De Fryske Marren niet is gebeurd. ,,Zeker omdat de FNP in zijn verkiezingsprogramma aangeeft voor groen, ruimte en weidsheid te staan. Dan zou je verwachten dat de coalitiepartners op dit punt zekerheden van de FNP zouden willen hebben. En die krijgen ze door die schriftelijk op te nemen in het coalitieakkoord. Ik denk dat het CDA en de VVD daar te lichtvaardig over hebben gedacht.’’

Mondeling akkoord

De FNP-fractie in De Fryske Marren ging tijdens de collegeonderhandelingen in juni mondeling akkoord met zandwinning vanaf een eiland voor de kust bij Oudemirdum. Het werd gezien als een gelopen race.

Maar vorige week maakte de partij bekend toch tegen te zullen stemmen. De Frysk Nasjonalen gingen om door protest vanuit de bevolking en deskundigen die elkaar tegenspraken over de gevolgen voor de natuur. Fractievoorzitter Jan Volbeda verklaarde de stap als volgt: ,,By twivel net ynhelje.’’

De mondelinge afspraak, waar met name het CDA de FNP nu op vergt, is politiek gezien niet veel waard, meldt Van den Berg. ,,De FNP kan nu zeggen: ‘Er is zoveel besproken tijdens de collegeonderhandelingen’’, zegt Van den Berg.

Tegelijkertijd, zo haalt hij aan, was de FNP de enige coalitiepartij die wel iets deed met de weerstand in de samenleving. ,,Al rijst dan wel de vraag waarom ze zich dat niet eerder hebben gerealiseerd’’, zegt de hoogleraar.

Lees ook:    College Fryske Marren in zwaar weer nu CDA en VVD zich beraden op relatie met FNP

Problemen waren te voorzien

Aangezien er in maart al zienswijzen tegen de vergunningsaanvraag van zandwinner Smals waren ingediend door zowel natuurorganisaties als inwoners, had de coalitie kunnen weten dat er problemen over deze kwestie konden ontstaan.

Maar behalve het verzuimen van het toevertrouwen van een afspraak op papier zijn er volgens de hoogleraar meerdere redenen die leiden tot de mogelijke val van de coalitie.

Dat zandwinning een geest uit het verleden is van het voormalige Gaasterlân-Sleat, heeft mogelijk bijgedragen aan de splijting. ,,De overeenkomst tot zandwinning is ondertekend door een orgaan, waarvan deze gemeente rechtsopvolger is. Alleen heeft ze dit besluit niet zelf genomen’’, legt Van den Berg uit.

Met het ‘nee-woord’ heeft de FNP zijn beide coalitiepartners schaakmat gezet. En is volgens de hoogleraar daarmee de ,,kingmaker.’’ Geen andere partij in de raad kan CDA en VVD aan een meerderheid voor zandwinning helpen. Want alle oppositiepartijen verklaarden eerder al tegen de plannen te zijn.

Lees ook:    Streep door zandwinning bij Oudemirdum

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct