Joep de Jager, ic-verpleegkundige bij ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen.

Dagboek verpleegkundige Joep: Stomverbaasd wakker worden in een vreemd ver bed

Joep de Jager, ic-verpleegkundige bij ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen. FOTO NIELS WESTRA

De Nederlandse intensive care-afdelingen staan vol in de schijnwerpers. Joep de Jager is ic-verpleegkundige in Ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen. Deze week lagen op zijn afdeling eerst vier, daarna drie en vervolgens weer vier mensen met corona. Zijn verhaal van nachtdienst tot nachtdienst.

loading  

Vrijdag op zaterdag

,,Of de mevrouw die vorige week zo stabiel slecht was er nog is? Ja, ze is er nog, ik denk zelfs dat ze het gaat redden. Maar het zijn diepe dalen hoor, waar ze doorheen gaat en als er geen ommekeer komt, houdt het op. Maar gisteren nam ze ineens, boem, de bocht. Ze is op de weg terug. En nee, we weten nog niet hoe ze eruit komt. Voorlopig blijft ze onder zeil.’‘

,,Een andere patiënt is vorige week gedetubeerd. Hij kon weer zelfstandig ademen. Ik hoorde van mijn collega’s dat hij stomverbaasd was dat hij in Friesland lag. Hij werd natuurlijk in het zuiden van het land in slaap gebracht en ineens vond hij zichzelf in Noord-Nederland terug.

Zaterdag op zondag

,,Of coronapatiënten allemaal zo ongeveer dezelfde ziekteverschijnselen vertonen?’‘ Peinzend: ,,Soms gaat het gewoon niet. Dan sta je naast een bed en zijn er vijf minuten waarin je ineens niet meer weet wat je moet doen. Dan klapt het zuurstofgehalte in het bloed bijvoorbeeld naar beneden of wordt het gehalte koolstofdioxide op de monitor ineens heel hoog. Dan bel je de dienstdoende dokter, die in het ziekenhuis slaapt, en net als -ie binnenkomt heb je het euvel ineens boven water.’‘

,,Eigenlijk ben je als ic-verpleegkundige de controller van de apparatuur die het lichaam van een patiënt aanstuurt. We stellen zelf de grenzen in, en als waardes gaan afwijken krijgen we een seintje en proberen we in te grijpen.’‘

Zondag op maandag

,,De man die van de beademing af werd gehaald, ligt nu op de gewone corona-afdeling. En met de mevrouw die de bocht nam gaat het iedere dag een beetje beter, maar ze wordt nog wel slapende gehouden.’‘

,,Er zijn mensen die zeggen dat ze in hun slaap van alles meekregen. Van mijn eigen patiënten hoor ik vooral dat ze zich niets herinneren. We zeggen wel altijd wat we gaan doen, dat we mensen gaan draaien bijvoorbeeld, of wassen, of bloed willen afnemen.’‘

,,Wat je wel merkt is dat patiënten die net wakker zijn vaak dingen horen en zien die er niet zijn. Dat komt ook omdat het op ic’s altijd onrustig is. Wij lopen heen en weer en de apparatuur maakt geluid, ook al proberen we het aantal piepjes zoveel mogelijk te beperken. Als ik weet dat een spuit bijna leeg is, verwissel ik hem bijvoorbeeld al voor de piep gaat.’‘

,,Toen ik na mijn dienst naar huis reed hoorde ik Ramses Shaffy op de radio, met ‘We zullen doorgaan’. Eigenlijk zingt -ie: ‘tot we samen zijn’ maar ik zong ‘tot jullie samen zijn’. Ik dacht aan de mensen die bij ons in bed liggen. Allemaal willen we dat die weer herenigd worden met hun geliefden. Ramses zong, ik deed mee en werd er vrolijk van, kreeg bijna een gevoel van onoverwinnelijkheid.’‘

,,Maar maandagmiddag vertelde een buurman dat het parkeerterrein bij de Mediamarkt in Leeuwarden afgelopen zaterdag stampvol stond. Echt heel dom.’‘

,,Of ik denk dat de piek hier nog moet komen?’‘ Met spot in zijn stem: ,,Ja misschien lopen we er wel langs he? Misschien gaan we langs het coronarandje.’‘ Streng: ,,Ja natuurlijk gaat het aantal zieken hier nog pieken. Ik denk dat de corona-crisis nog lang gaat duren. Langer dan de meeste mensen denken. En ik hoop dat iedereen zich in kan houden. Anders is het hek straks van de dam.’‘

Maandag op dinsdag

,,Het werk wordt al bijna routine. Ik hoef niet meer op de procedurelijst te kijken als ik me aankleed. Wel praten we langer na. Zeker als je de laatste twee uur van je dienst op zaal bent geweest. Het werken in de beschermende pakken, met dubbele handschoenen, een schort, een masker en een spatbril blijft vermoeiend en bloedheet. Dan moet je echt even zitten en wat drinken en eten.’‘

,,Het is ook wennen dat we door de hitte nu twee uur op en twee uur af zijn. Als je twee uur later dan normaal de zaal opgaat moet je vertrouwen op de eerdere controles die gedaan zijn.’‘

,,We doen altijd een ABCD-check. De Ademweg moet vrij zijn, je wilt weten hoe het gaat met de Breathing oftewel de ademhaling, daarna breng je de Circulatie in kaart en de D is van de overige shit die er natuurlijk ook altijd is.’‘

,,Als je twee uur later begint, doe je die controle dus later. Dat voelt echt raar. Maar na twee uur op zaal ben je ook wel weer klaar. Na een half uur al begint je ondershirt klam te worden.’‘

,,En als je je uitkleed moet dat ook weer strikt volgens de regels. Je mag je overall bijvoorbeeld alleen aan de binnenkant aanraken, om je onderkleding niet te besmetten.’‘

,,Na mijn dienst ben ik thuis als een blok in slaap gevallen. Ik werd pas om half zeven ’s avonds wakker gemaakt met een kopje koffie.’‘

,,Even later keken we naar de persconferentie van Mark Rutte, waarin hij zei dat we de maatregelen vol moeten houden. Ik dacht: maak je borst maar nat. Op zijn vroegst is er over anderhalf jaar een vaccin. Tot die tijd blijft corona bij ons leven en ons doodgaan horen.’‘

Dinsdag op woensdag

,,De mevrouw, de zestigster die ineens de bocht nam, ligt vandaag twee weken op de ic. Maar er zijn ook mensen die honderd dagen of meer bij ons liggen hoor. En ook dan kun je er nog levend vanaf komen.’‘

,,Ze blijft nog aan de beademing. De ervaring leert dat je de buis er niet te snel uit moet halen omdat hij er anders weer heel snel zit. De opgaande lijn moet langer duren zodat ze hopelijk weer wat energie op doet.’‘

,,We draaien nu veertien dagen met corona-patiënten. Het lijkt veel langer. En je ziet de lijn langzaam omhoog kruipen. De uitbraak is in Brabant en Limburg begonnen, nu gaat het richting Noord-Holland en Utrecht en straks volgt heus ook het Noorden. Ik heb geen glazen bol maar het kan best zijn dat patiënten uit Noord-Nederland straks moeten worden uitgeplaatst naar Zuid-Nederland. Dan komen Friezen die eerst nog bang waren dat Brabanders alle noordelijke ic-bedden bezet zouden houden misschien wel in een rustiger Zuid-Nederland terecht.’‘

,,Ondertussen overlijden veel mensen. Op de Nederlandse ic’s, maar ook daarbuiten. Dat komt bijvoorbeeld omdat sommige coronapatienten een ic-opname niet meer aankunnen. En ook buiten het ziekenhuis gaan mensen dood. De ziekte kan hard toeslaan. Op de ic zien we dat bij er sommige patiënten zomaar ineens geen lucht meer ingaat. Als dat ergens gebeurt waar geen beademingsapparatuur is, is het gewoon afgelopen.’‘

,,Een redacteur van Beau van Erven Dorens vroeg deze week trouwens of ik in zijn tv-programma wil komen. Ik twijfel of ik het moet doen. Ik kan zo janken op televisie hoor, maar dat wil ik niet.’‘

,,Twee weken geleden vroeg ik: ‘Kan er in onze kleedkamer ook een boksbal komen?’ Soms wil je wel even slaan. Niet alleen nu hoor. Eigenlijk zien we áltijd vervelende dingen. Ik denk dat je je emoties gemakkelijker op een normaal niveau kunt houden als je af en toe een ram op zo’n ding kunt geven.’‘

,,Maar het is fijn dat het buiten zo mooi is. Ik geniet altijd van het voorjaar maar het lijkt bijna alsof de lente nu nog meer zijn best doet om alles in evenwicht te houden.’‘

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct