Frank van Hout, waarnemend voorzitter MBO Raad en bestuurder Friesland College.

Corona legt vinger op zere plekken in onderwijs

Frank van Hout, waarnemend voorzitter MBO Raad en bestuurder Friesland College. FOTO NIELS WESTRA

Corona heeft diepe sporen getrokken in onderwijsland. En wie weet wat er nog gaat komen. Frank van Hout (MBO Raad en Friesland College) en Klaas-Wybo van der Hoek (NHL Stenden) willen lering trekken uit de crisis.

Een half jaar was Frank van Hout waarnemend voorzitter van de MBO Raad, naast zijn functie als lid van het college van bestuur van ROC Friesland College. Deze week trad Adnan Tekin aan als voorzitter, maar voor coronagerelateerde kwesties blijft Van Hout voorlopig beschikbaar.

,,Een karig bestaan’’, zo vat Van Hout het leven van mbo-studenten in de afgelopen maanden samen. Van leren in de praktijk kwam weinig terecht door alle beperkende maatregelen. Online lessen werden snel opgetuigd. Dat liep vaak goed, maar voor veel jongeren was dit onderdeel van de studie niet bepaald de reden om voor een beroepsopleiding te kiezen.

Stages die plots wegvielen, het is een onderwerp waarover grondig moet worden nagedacht. ,,En de sociale functie van school is ook erg belangrijk gebleken. Samen optrekken, dat is iets wat jongeren nodig hebben.’’

‘Ik maak me zorgen over gelijke kansen voor jonge mensen’

Kunnen we het mbo minder conjunctuurgevoelig maken? Dat is volgens Van Hout de grote opdracht, na de tweede crisis in ruim een decennium. De kredietcrisis heeft niet veel goeds opgeleverd op het gebied van nadenken over de kwaliteit van het onderwijs.

,,Dat zouden we nu beter moeten doen, samen met het beroepsveld. Ik maak me zorgen over gelijke kansen voor jonge mensen. En ik vind dat de schoolkeuzen nu te vroeg moeten worden gemaakt. Laten we dat uitstellen van 12 naar 14 jaar.’’

De pandemie heeft een abrupt einde gemaakt aan een economische hausse waarin de bomen tot in de hemel leken te groeien voor veel praktisch geschoolde jongeren. ,,We zijn van zeer kansrijk naar een onzeker bestaan gegaan. Als samenleving moeten we daar een antwoord op vinden. Ik ben niet somber, maar ik denk dat we langzamer uit de crisis komen dan we erin zijn geraakt.’’

Hoe gaan de mbo-instellingen om met hun kersverse gediplomeerden in sectoren waar nu zware klappen vallen? ,,Je zult je diploma eventmanagement maar net hebben gehaald… Natuurlijk heb je zelf ook een taak om te bekijken hoe je dan weer kansrijker wordt op de arbeidsmarkt. Maar samen met het bedrijfsleven moeten ook wij daarbij echt helpen om jonge mensen een nieuw perspectief te bieden.’’

Bijzonder heftige maanden

,,Waarom hebben wij eigenlijk zoveel toetsen? En als we studenten inzicht willen bijbrengen, waarom ligt de nadruk dan zo op het testen van feitjes?’’

Klaas-Wybo van der Hoek (66) noemt het voorbeeld, als een van de lessen uit de coronacrisis. Deze week nam hij afscheid van hogeschool NHL Stenden, waar hij 22 jaar werkte en bijna 15 jaar deel uitmaakte van het college van bestuur. De laatste maanden waren bijzonder heftig, als voorzitter van de stuurgroep ‘onderwijs in coronatijd’.

De tekst gaat door onder de foto.

loading

Na de razendsnelle omschakeling naar onlinelessen kwamen later de op- en aanmerkingen. ,,Er zijn dingen blootgelegd die we in de ‘normale’ tijd hadden moeten oplossen’’, stelt hij vast. De hoeveelheid toetsen, de examinering en vooral ook ‘binden en boeien van onze studenten’.

,,Iedereen moet nog bekomen van de schok. We proberen te verwerken wat ons is overkomen. Maar nu moeten we kijken hoe dat uitpakt. En ik hoop van ganser harte dat we de positieve dingen van de afgelopen maanden vasthouden.’’

Leren kan heel goed in een mix van online en fysiek, zegt hij. ,,Maar de ontmoeting is heel belangrijk, realiseren we ons nu ook weer. En we moeten ervoor zorgen dat de studietijd interessant is. Jongeren hebben allerlei zaken aan hun hoofd die ze belangrijk vinden, het is onze taak ervoor te zorgen dat hun studie in elk geval in de top-3 staat van die lijst.’’

Hoe dat moet? Vermaken, verleiden en vleien, somt Van der Hoek op: ,,Door te vermaken in colleges en practica, verleiden tot studeren en vleien met het belonen bij prestaties.’’ Met een cruciale rol voor de docent, ,,want die moet dat invullen’’.

‘Al die studenten uit andere landen hebben onze regio goed gedaan’

En jongeren moeten ook meer tijd krijgen om te studeren. ,,We weten nu dat hersenen rond het 25ste levensjaar volgroeid zijn. Dat is later dan we vroeger dachten. We weten ook dat we ouder worden dan vroeger en dat de pensioenleeftijd hoger ligt. Ik vind dat de leergerechtigde leeftijd – ik weiger te spreken van leerplicht – dan ook omhoog moet. Geef jongeren meer tijd.’’ Voor het hbo zou een zesde jaar havo goed zijn, vindt hij.

Wat het gevolg van corona in ieder geval niet moet zijn: een streep door de internationalisering van het onderwijs. ,,Al die studenten uit andere landen hebben onze regio goed gedaan. Ze dragen bij aan de ontwikkeling. Ramen en deuren openzetten. Dat is de beste strategie om als regio die niet zo centraal ligt relevant te worden, of te blijven.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Onderwijs
Coronavirus
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct