Corona in Friesland - 4 juni | 82.000 Friese banen op de tocht en Waddeneilanden vragen geld van het rijk

Het UWV verwacht veel ontslagen in de horeca als gevolg van de coronacrisis. FOTO ANP/ROB ENGELAAR

Uitkeringsinstantie UWV verwacht dat de Friese arbeidsmarkt dit jaar stevig krimpt: 82.000 banen staan op de tocht. Dit en meer in ons overzicht van het belangrijkste coronanieuws van de afgelopen 24 uur.

Het gaat om bijna een derde van alle Friese werkers. Vooral uitzendkrachten en oproepkrachten zitten in de gevarenzone, maar ook mensen met vaste contracten in bijvoorbeeld de horeca , de cultuursector , de reisbranche en in de sport en recreatie lopen veel risico brodeloos te raken.

Landelijk gezien zit Friesland in de middenmoot van getroffen regio’s. Vooral in de regio rondom Amsterdam en delen van Limburg en Brabant krijgt de werkgelegenheid het zwaar te verduren. In het zwartste scenario van de UWV-analisten gaat daar 40 procent van alle banen verloren.

Uit de cijfers van het UWV blijkt dat de gevoelige sectoren ook voor de crisis al grotendeels steunden op flexkrachten. In april registreerde de uitkeringsinstantie al 830 Friese uitzendkrachten voor een WW-uitkering. Een nieuw UWV-rapport laat zien dat vooral de 10.000 werknemers in de Friese horeca zich schrap moeten zetten. Verreweg het grootste deel van hen, 69 procent, is aangenomen met een flexibel arbeidscontract.

Lees ook [PREMIUM] ‘Mokerslag’ op komst in Friese economie: een op de drie werkenden verwacht economische klap

RIVM: 13 nieuwe sterfgevallen en 12 ziekenhuisopnames

Het RIVM heeft de afgelopen vierentwintig uur 13 nieuwe meldingen van sterfgevallen door het coronavirus binnen gekregen. Gisteren ging het om 10 gemelde sterfgevallen. Ook kwamen er 12 nieuwe ziekenhuisopnames binnen. Het totale dodental stijgt hiermee naar 5990.

Het aantal besmettingen is in het afgelopen etmaal gestegen met 209. Het totaal aantal Nederlanders dat aantoonbaar besmet is (geweest) met het virus komt hiermee op 46.942. In het ziekenhuis zijn nu in totaal 11.771 mensen opgenomen (geweest).

Het werkelijke aantal doden ligt aanzienlijk hoger, omdat lang niet iedereen wordt getest. Bovendien worden sterfgevallen soms pas dagen later doorgegeven. Ook ligt het werkelijke aantal infecties waarschijnlijk een stuk hoger.

Hoger aantal besmettingen door testen met milde klachten

In één dag tijd zijn donderdag 209 besmettingen vastgesteld, dat is ruim twee keer zoveel als het aantal geconstateerde besmettingen van de afgelopen drie dagen (woensdag 86, dinsdag 102 en maandag 103). Daarmee evenaart het aantal besmettingen het aantal van 25 mei. De stijging is vermoedelijk te verklaren doordat mensen met milde klachten zich nu ook mogen melden voor een coronatest. Woensdag zijn bijna negenduizend tests afgenomen. GGD-directeur Sjaak de Gouw: ,,Per dag is er nog nooit zoveel getest.’’

Met de negenduizend tests van woensdag komt het totaal aantal afgenomen tests sinds het ruimhartige testbeleid van 1 juni op bijna 17.500. Portefeuillehouder Infectieziektebestrijding van GGD Ghor Nederland Sjaak de Gouw: ,,We komen gelukkig op stoom. Per dag is er nog nooit zoveel getest. Zo krijgen we een steeds beter beeld. Dat gaan we de komende dagen doorzetten.’’

Op woensdag zijn er ruim dertienduizend afspraken gemaakt. Daarmee komt het totaal aantal testafspraken dat is gemaakt op bijna dertigduizend. Met die 9000 afgenomen tests zitten de GGD’en nog lang niet aan de maximumcapaciteit, want in totaal kunnen die 24.000 tests per dag uitvoeren. Daarnaast kunnen huisartsen en ziekenhuizen ook testen, waarmee de totale testcapaciteit in Nederland dagelijks ongeveer op 30.000 uitkomt.

Drie coronapatiënten minder op intensive care

Op de intensive cares van ziekenhuizen liggen 113 mensen met het coronavirus. Dat zijn er drie minder dan op woensdag. Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) verwacht dat het aantal ic-patiënten de komende tijd „nog iets verder zal dalen”. De instroom van nieuwe patiënten op de ic’s blijft laag.

Op de verpleegafdelingen van ziekenhuizen, dus buiten de muren van de ic’s, liggen 481 coronapatiënten, vijftien minder dan op woensdag.

Het aantal patiënten dat met andere aandoeningen op een ic ligt, steeg met 53 naar 567. In totaal behandelen de Nederlandse ic’s nu 680 patiënten. Onder normale omstandigheden liggen ongeveer 800 tot 900 mensen op een intensive care.

Waddeneilanden willen 38 miljoen euro

De Waddeneilanden vragen 38 miljoen euro van het rijk vanwege de coronacrisis. Van dat bedrag is 20 miljoen euro nodig om de directe verliezen te compenseren. Gemeenten lopen veel inkomsten mis, onder andere doordat ze heffingen voor ondernemers willen kwijtschelden. Bovendien worden er kosten gemaakt om de 1,5 metereconomie in te richten. Zo moeten er extra sanitaire voorzieningen komen, dranghekken, bewegwijzering en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s).

De eilanden kijken ook naar de toekomst: ze willen minder afhankelijk worden van toerisme. De plaatselijke economie leunt daar bijna helemaal op. Toen corona de recreatieve sector lamlegde, kwam vrijwel de hele bedrijvigheid tot stilstand. De eilanden zijn daardoor nog harder getroffen dan gemeenten op de vaste wal.

Van de gevraagde 38 miljoen euro moet 18 miljoen euro ingezet worden om de eilander economieën te verbreden. De eilanden zijn dan beter bestand tegen eventuele toekomstige crises in het toerisme. Er wordt bijvoorbeeld gedacht aan meer mogelijkheden om op afstand vanaf een eiland te werken.

De brief die de Waddeneilanden woensdag aan staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) stuurden, is een vervolg op de brandbrief van 21 april waarin de eilanden vroegen om een noodfonds vanwege de uitzonderlijk zware klap die corona met zich meebracht.

Lees hier meer over de problemen die corona veroorzaakt op de Waddeneilanden. [PREMIUM]

Restaurantketen Humphrey’s sluit vestiging in binnenstad Leeuwarden

Restaurantketen Humphrey’s sluit donderdagavond voorgoed de deuren in de binnenstad van Leeuwarden. De coronacrisis wordt door de eigenaar als reden gegeven van de sluiting.

Humphrey’s opende maandag net als vele andere horecazaken nog de deuren na een sluiting van ruim twee maanden. De heropening is echter van korte duur. Vanavond is de laatste avond dat het restaurant nog is geopend.

Het restaurant zit in een monumentaal pand aan de Nieuwestad en loopt vanaf de gevel ver door naar achteren. Er is ruimte voor 300 gasten. Humphrey’s zit onder meer in Groningen, Amersfoort en Scheveningen.

‘Corona-pot’ voor cultuur in Smallingerland

Het college van Smallingerland wil een speciale geldpot voor instellingen en ondernemers in de cultuursector die door de coronacrisis in de problemen zijn gekomen.

De raad krijgt daar binnenkort een voorstel over, zei wethouder Marjan Sijperda vanmiddag in een interview met de Leeuwarder Courant . Hoe groot het fonds wordt, zei ze niet. ,,Maar ik schat dat wij een substantieel bedrag aan de kant gaan zetten.”

Vanuit de overheid is er inmiddels ,,meer dan 550 miljoen euro” aan de sector beschikbaar gesteld, aldus Sijperda. De Friese cultuurwethouders overleggen onderling hoe het Friese deel binnen de provincie verdeeld gaat worden. Volgens Sijperda is dat niet genoeg om in alle gemeenten de nood te verzachten.

Bowlers en eigenaren bowlingcentra willen weer los

De bowlingscentra moeten dicht blijven, terwijl andere onderdelen van de horeca sinds 1 juni weer open zijn. Dat zorgt voor verbazing bij leden van de bowlingverenigingen en eigenaren van de bowlingcentra.

Janneke Harberink (50) bowlt normaliter twee keer per week. Eén keer per week is ze in Heerenveen te vinden en de andere keer gooit ze strikes in Wolvega. Nu zit ze al een paar maanden thuis. ,,Het is jammer. Het is toch je passie die je nu niet kunt uitoefenen.’’

Dat bowlingscentra nog dicht zijn, komt omdat ze onder hetzelfde regime vallen als fitnesscentra die pas op 1 september open mogen. Het heeft te maken met de hygiënerisico’s. Mensen gebruiken tijdens het bowlen dezelfde ballen en dezelfde schoenen, waardoor de bacteriën snel van de ene naar de andere persoon kunnen gaan. Dat is volgens Harberink niet van toepassing op de mensen die bij een bowlingsvereniging aangesloten zijn. ,,Wij hebben allemaal eigen materiaal.’’

Lees hier de reacties van eigenaren va bowlingcentra. [PREMIUM]

Geen meldplicht bij vermoedens dat werknemer corona heeft

Een werkgever die vermoedt dat een werknemer is besmet met het coronavirus, is juridisch gezien niet verplicht dat te melden bij de GGD. Dat geldt ook voor collega’s en voor de betrokken werknemer zelf, stelt minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid). Als een bedrijfsarts corona vaststelt, heeft hij wel een meldplicht.

Een werkgever heeft wel de verantwoordelijkheid om een werknemer aan te spreken „en eventuele maatregelen te nemen” als een een persoon naar het werk komt met klachten die overeenkomen met de coronasymptomen. Ook kan de werkgever een werknemer naar huis sturen op grond van het zogenoemde instructierecht en kan een collega een klacht indienen bij de inspectie.

Een bedrijfsarts die erachter komt dat een werknemer besmet is, moet dit melden bij de GGD. Het kabinet gaat ervan uit dat de besmette persoon gewoon de regels volgt, maar „de voorzitter van de veiligheidsregio kan besluiten tot gedwongen isolatie als de betrokkene lijdt aan Covid-19 of als er gegronde redenen zijn dat te veronderstellen”. Het gaat hier om een „uiterst middel”, benadrukt De Jonge.

Tekort aan handschoenen voor zorginstellingen

Zorgverleners hebben momenteel een tekort aan handschoenen. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) in een brief aan de Tweede Kamer. Voor andere beschermingsmiddelen zoals schorten, brillen en mondkapjes geldt dat het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) met de huidige voorraad kan voorzien in de vraag van zorginstellingen, stelt de minister.

De verwachting is dat het tekort aan handschoenen de komende weken verlicht wordt dankzij grote bestellingen uit Azië, schrijft de minister. „Wel geeft het LCH aan dat de schaarste in handschoenen voor de komende weken een aandachtspunt zal blijven.” Volgens De Jonge verwacht het LCH de komende weken een „constante aanvoer” van beschermingsmiddelen doordat het aantal vluchten wordt uitgebreid.

Minister Martin van Rijn (Medische Zorg) zei eerder op woensdag dat de voorraad persoonlijke beschermingsmiddelen eind juni groot genoeg zal zijn om een eventuele tweede besmettingsgolf van het coronavirus aan te kunnen.

Halsema en Grapperhaus ruzieden via de app over demonstratie Dam

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema hebben op de avond van de demonstratie op de Dam een hoogoplopende ruzie gehad via Whatsapp.

Uit hun conversatie, die vanmiddag is vrijgegeven door het ministerie, blijkt duidelijk dat Halsema zich ‘in de kou gezet voelt’ door de minister.

Grapperhaus zei voor de camera’s na de demonstratie tegen racisme dat deze alle perken te buiten ging. Hij weersprak niet de kritiek dat Halsema had moeten ingrijpen. Veel mensen konden geen anderhalve meter afstand houden. Halsema wilde echter niet dat de demonstratie zou worden opgebroken.

Ze appte naar de minister: ,,Ik wil naar buiten brengen dat dit een driehoeksbeslissing is geweest met ruggespraak met jou. Femke.” Hij reageerde vervolgens met: ,,Er is geen ruggespraak geweest over de besluitvorming rondom deze demo, dat is ook geheel jullie afweging als driehoek.”

Lees hier wat er verder over en weer geappt is.

Denktank Coronacrisis: blijf thuiswerken stimuleren

Om te voorkomen dat na de zomer iedereen weer tegelijk het openbaar vervoer of de auto gaat gebruiken, moeten werknemers gestimuleerd blijven om thuis te werken. In het onderwijs moet er een combinatie gevonden worden van online en fysiek onderwijs. Dat adviseert de Denktank Coronacrisis, een initiatief van de Sociaal-Economische Raad (SER).

De denktank bekeek, op verzoek van het kabinet, hoe het overheidsbeleid ten aanzien van de coronacrisis vanaf 1 september ondersteund kan worden. Gepleit wordt „het grootste thuiswerkexperiment dat ooit gestart is” te onderzoeken. Gezond thuiswerken moet gestimuleerd worden, werkgevers kunnen satellietkantoren op centrale plekken in steden of dorpen creëren. Ook moet er geïnvesteerd worden in kinderopvang, zodat thuiswerken mogelijk gemaakt wordt, aldus de denktank. Ook zouden werkenden hun werktijden meer moeten spreiden over de dag.

Ook in het onderwijs zou het ‘tijdsslot’ voor het fysieke onderwijs verruimd moeten worden en het gebruik van fietsen gestimuleerd, aldus de SER-werkgroep.

Om pieken in de spits van het openbaar vervoer te voorkomen worden verder ‘positieve prijsprikkels’ geadviseerd, ofwel kortingen voor reizigers buiten de spitstijden.