De stal aan Tibsterwei in Ee.

Conflict rondom nieuwe stal in Ee gaat door: 'Op deze manier gaan we financieel en geestelijk kapot'

De stal aan Tibsterwei in Ee. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Voor de derde keer op rij geeft de bestuursrechter de provincie Friesland een draai om de oren over het toestaan van de bouw van een loopstal naast de natuur van het Lauwersmeergebied in Ee.

Twee keer eerder al vernietigde de bestuursrechter een ontwerpbesluit waarin het college van Gedeputeerde Staten de bouw van de stal mogelijk wilde maken. Nu is ook de derde poging afgeschoten. Volgens de rechter houdt de provincie nog altijd onvoldoende rekening met het effect van de loopstal op stikstofgevoelige natuur in het Lauwersmeersgebied.

Daarmee is een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan een steeds ingewikkelder wordend verhaal. Het melkveebedrijf Keegstra in Ee beschikt niet over een natuurvergunning maar de nieuwe stal voor 90 koeien is al wel bijna klaar. Alleen de binnenkant moet nog worden afgewerkt.

Papierwinkel niet in orde

Dik drie weken geleden troffen de strijdende partijen elkaar bij de rechtbank in Groningen. Buurtbewoners, de milieu-organisatie Mobilisation for the Environment (MOB) en de Vereniging Leefmilieu vroegen om een gedwongen bouwstop omdat de papierwinkel voor de stal nog niet in orde is en de provincie de bouwwerkzaamheden desondanks toestaat.

,,Ik ga deze zaak juridisch afpellen’’, beloofde de rechter. ,,Ik vind het steeds moeilijker om helder zicht te houden op deze problematiek.’’ Het Friese provinciebestuur zag de bouw tot nog toe door de vingers, omdat er volgens het college van Gedeputeerde Staten na het nemen van een positief ontwerp-besluit sprake was van ,,zicht op legalisatie.’’

De rechter tegen juridisch medewerker Sietske Pennekamp van de provincie: ,,Maar dat is niet zo hè? De situatie is nog niet gelegaliseerd. Een ontwerpbesluit is geen legalisatie.’’

Zo kan het gebeuren dat er in het buurtschap Dykshoarne aan de Tibsterwei in Ee nu een illegale stal staat en dat de sfeer er onderhand tot onder het vriespunt is gedaald. Melkveehouder Keegstra die sinds maart 2019 de benodigde papierboel probeert te regelen tegen de rechter: ,,We worden eindeloos getreiterd door de MOB, de Vereniging Leefmilieu en de buren. Vierentwintig uur per dag worden we bespied en gefotografeerd. Ze zullen de aangevraagde vergunning met eindeloze procedures proberen te vertragen. Op deze manier gaan we financieel en geestelijk kapot.’’

‘Angst zaaien en iedereen opzetten’

Volgens Keegstra wil de MOB ,,angst zaaien in de hele melkveesector en iedereen opzetten tegen de melkveehouders’’. Maar Valentijn Wösten, raadsman van de MOB, de buren en de Vereniging Leefmilieu stelt dat de provincie de wet Natuurbescherming al jaren niet serieus neemt. Het provinciebestuur staat de familie Keegstra willens en wetens toe om zonder vergunning een stal neer te zetten, zegt hij. ,,Daarmee raak je aan het gezag van het openbaar bestuur. Dan raak je de rechtsstaat.’‘

Een vertegenwoordigster van de provincie noemde de strijd aan het einde van de zitting op haar beurt ,,een burenruzie die onder het mom van de stikstofproblematiek wordt uitgevochten’’.

Een paar weken later is het oordeel van de rechter niettemin snoeihard. De provincie mag dan tegen de melkveehouder hebben gezegd dat hij de stal gewoon mocht neerzetten maar volgens de bestuursrechter staat de stal er nu zonder ,,onaantastbare vergunning’’ en is de boer daardoor in overtreding.

Kritiek op Provinsjehûs

Het provinciebestuur had vanaf het begin handhavend moeten optreden, vindt hij, maar omdat de stal al bijna af is en de afwerking ervan geen extra stikstof-uitstoot oplevert, wijst hij het verzoek om een bouwstop af.

Wel vindt hij dat de provincie voor de beoordeling van een nieuwe natuurvergunning deskundig advies moet vragen. Tot nu toe nam het Provinsjehûs genoegen met de stikstofberekeningen van de agrarisch adviseur die door melkveehouder Keegstra in de arm was genomen. Tijdens de zitting overhandigde de bedrijfsadviseur de rechter afschriften van een leercertificaat waarin stond dat hij een diploma had gehaald voor de ‘deskundigheidsgebieden groen en ecologie’.

Maar de rechter is niet onder de indruk. Volgens hem beschikt de man niet over voldoende wetenschappelijke kennis om als ecoloog een beoordeling op te stellen. Bovendien vindt de bestuursrechter dat de provincie zich met de rapportage van de adviseur tevreden heeft gesteld met de mening van een ,,partijdeskundige’’. Daardoor voldoet het ontwerpbesluit niet aan de ,,minimale eisen’’ en daardoor kan hij er niet van uitgaan dat de natuur in het Lauwersmeergebied geen stikstofschade oploopt.

De strijd rondom de loopstal in Ee ettert dus door. De provincie moet een nieuw ontwerp-besluit maken en in de gerechtelijke uitspraak staat ook dat het provinciebestuur nog voor het einde van dit jaar moet reageren op een bezwaarschrift van de MOB, de Vereniging Leefmilieu en de buren tegen het gedogen van de stal.

Keegstra zit klem

Ondertussen zit de maatschap Keegstra klem. ,,De bestaande stal uit de jaren tachtig is afgeschreven’’, zei hun adviseur in de rechtszaal. ,,Doorboeren op de huidige manier kan niet.’’ Dat de laatste weken, vlak voor de uitspraak, alles op alles is gezet om de stal af te maken, heeft volgens hem te maken met een strakke tijdslimiet. ,,Zes maanden na het verlenen van de bouwvergunning moet met de bouw zijn begonnen en na twee jaar moet de stal klaar zijn.’’

,,Ja die werkelijkheid hebt u zelf gecreeerd’’, vond de rechter. Hij bepaalde dat in de nieuwe stal niet het maximumaantal koeien mag staan. De maatschap moet het houden bij het tot nog toe vergunde aantal van 64 koeien, in plaats van de 90 die op de planning staan.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct