Commissie oordeelt: weg met de ouderwetse structuur van het waterschap

De structuur van de waterschappen moet op de helling. Het huidige systeem met geborgde zetels is ouderwets en ondoorzichtig.

Een speciale commissie bracht op verzoek van Inframinister Cora van Nieuwenhuizen advies uit. De uitkomsten zijn van groot belang; in de Tweede Kamer wil een groot deel van de fracties af van de ouderwetse zetelstructuur. Met de conclusies van dit rapport in de hand lijkt een politieke meerderheid voor het grijpen.

Het advies wordt na de zomer besproken met de waterschappen, ministeries en andere belanghebbenden. De minister wil in 2021 een besluit nemen. Een wijziging kan ingaan na de verkiezingen van 2023.

Waterschappen zijn de oudste bestuurlijke organen van Nederland. De eerste, het Hoogheemraadschap Rijnland, werd opgericht in 1255. Via de waterschappen konden de kosten van dijken en gemalen samen worden gedeeld.

Geborgde zetels afschaffen

Boeren, bedrijven en natuurorganisaties hebben extra zetels in de besturen. Dat zijn de zogenoemde geborgde zetels. Van de 25 zetels in het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslan worden er 18 gekozen via vrije verkiezingen. De andere zijn voor de boeren (3), de Kamer van Koophandel (2) en natuurorganisaties (2).

Volgens de commissie-Boelhouwer is dat in de huidige tijd helemaal niet meer nodig; de diverse politieke partijen zorgen er voldoende voor dat ieders stem wordt gehoord.

In de adviescommissie zat onder anderen oud-dijkgraaf Paul van Erkelens. Hij was tot eind vorig jaar dijkgraaf van Wetterskip Fryslân. Van Erkelens pleitte bij zijn afscheid al voor afschaffing van de geborgde zetels.

De commissie volgt deze lijn. De belangrijkste overweging is dat vraagstukken waarover het waterschapsbestuur debatteert steeds meer gaan over waterbeleid in relatie tot de klimaatontwikkeling. Dat vraagt om, zoals de commissie stelt, brede afwegingen.

LTO: advies 'verbijsterend'

Boerenorganisatie LTO reageert fel afwijzend. Bestuurder Trienke Elshof noemt het advies ,,onbegrijpelijk’’ en ,,verbijsterend’’. Boeren betalen vaak duizenden euro’s waterschapsbelasting en hebben een groot belang bij goed waterbeheer, stelt Elshof. ,,Dit advies moet van tafel.’’

De commissie ziet dat anders. Zij vindt dat de bestaande structuur van de waterschappen ,,in hoge mate diffuus is geworden’’. ,,De discussie over nut en noodzaak van de geborgde zetels zal zich periodiek herhalen. Dat lijkt de commissie een ongewenste situatie.’’

Nederland telt 21 waterschappen. De laatste verkiezingen waren op 20 maart 2019.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct