In De spion reconstrueert Coelho het leven van Mata Hari. FOTO ARCHIEF LC

Coelho als spreekbuis voor Mata Hari

In De spion reconstrueert Coelho het leven van Mata Hari. FOTO ARCHIEF LC

De Brazilliaanse bestsellerauteur Paulo Coelho werpt zich in zijn boek De spion op als zegsman van Mata Hari. Hij spreekt namens haar.

Dat er kort na elkaar twee boeken over Mata Hari (1876-1917) verschijnen, is volgens betrokkenen puur toeval. De twee publicaties hebben elkaar gekruist. Auteur Paulo Coelho heeft zich vast moeten verbijten toen hij vernam dat, vrijwel tegelijk met zijn roman, er een collectie van 48 échte brieven van en over Mata Hari werd gepubliceerd. Het ene boek, dat vorige week het landelijke nieuws haalde, is de bundel Denk niet dat ik slecht ben , uitgeven door Tresoar en uitgeverij Bornmeer. Daarin vertelt Margaretha Zelle zelf over hoe zij zich aan haar brute echtgenoot ontworstelde en de vrijheid zocht. Het andere werk is de roman De spion van de wereldberoemde en razend populaire Brazilliaanse schrijver Paulo Coelho. Dat is bijzonder genoeg óók opgezet als brievenroman. Vandaag verschijnt er een Friese editie van.

In De spion reconstrueert Coelho het leven van Mata Hari op basis van documenten en biografieëën. Wat zou hij blij zijn geweest met de 48 nieuwe brieven. In zijn roman vult hij de lancunes in haar leven nu met zijn verbeelding in: die invulling ligt overigens erg dicht bij de waarheid, zo weten we nu. Hij schetst een beeld van Mata Hari als vrouw die losbrak uit een ongelukkig huwelijk en bereid was om een sprong in het ongewisse te nemen.

Brief

Coelho laat Mata Hari vanuit haar cel een lange brief aan haar advocaat schrijven. Daarin vertelt ze over haar leven, over haar vermeende verraad en onschuld. Want zo beeldt Coelho haar af. ,,Onschuldig ben ik nooit geweest, sinds ik voet heb gezet in deze stad waar ik zo van hou. Ik dacht dat ik mensen die uit waren op staatsgeheimen kon manipuleren, ik dacht dat Duitsers, Fransen, Engelsen, of Spanjaarden geen van allen ooit mijn persoon zouden weerstaan - maar uiteindelijk was ik de gemanipuleerde.’’

De enige misdaad die Mata Hari pleegde, zo laat Coelho haar beweren, is dat ze roddels uit de society wereld vergaarde, èn dat ze een vrijgevochten, geëmancipeerde vrouw was. Ze was een van de eerste feministen ter wereld, vindt hij. Een vrouw die op de vlucht was voor het burgermansfatsoen. Dat is haar duur komen te staan.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Mata Hari
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct