Jaarlijks op 21 februari is de Internationale Dag van de Moedertaal. Amarens Matthiesen, die in Canada en België Friestalig werd opgevoed, deelt haar positieve ervaringen met meertaligheid.

Ze woonde nooit eerder in Friesland, maar vraagt of het interview in het Fries kan. Amarens Matthiesen woont sinds oktober tijdelijk in Leeuwarden. Een achternichtje zei dat de in Canada geboren Amarens (28) haar woning wel mocht gebruiken. Dat idee sprak haar serieus aan. ,,Ik doch ûndersyk foar myn stúdzje en dat kin ik oeral dwaan.’’

Tot eind februari woont Amarens daarom in de provincie waar ze de taal spreken waarmee ze is opgevoed. Haar moeder komt oorspronkelijk uit Minnertsga, haar vader is Canadees. Zij en haar twee jaar oudere zus werden Friestalig opgevoed. Dat wil zeggen: ze praten Fries met hun moeder en Engels met hun vader, die het Fries wel kan verstaan.

‘It Frysk wurdt hast net sprutsen’

Een klein half jaartje Friesland zou haar onderdompelen in het Fries, was de verwachting van Amarens. Maar het tegendeel bleek waar, is haar ervaring in Leeuwarden. ,,Wat my it meast opfalt, is dat it Frysk hast net sprutsen wurdt. De supermerk, de winkel, in restaurant, je wurde oeral yn it Nederlânsk oansprutsen en der wurdt eins ek ferwachte datsto sels yn it Nederlânsk begjinst.’’ Zelfs in bibliotheken waar ze bij de afdeling Friese kinderboeken vertoefde, hoorde ze de meeste kinderen zeggen: ,,Ik versta geen Fries hoor.’’

Dat verbaast haar des te meer omdat het Fries op scholen in de provincie een verplicht vak is. ,,Dan freegje ik my wol ôf hoe’t der oer it Frysk neitocht wurdt op de skoallen.’’ Er ligt ook een taak voor de ouders, vindt zij. ,,Sy moatte de wearde fan meartalichheid ynsjen. Ik soe sizze: jou it troch oan jo bern..’’ Waar ze straks ook ter wereld woont, als er kinderen komen, voedt Amarens die Friestalig op, heeft ze al besloten.

Zelf ondervindt Amarens alleen maar voordelen van haar meertalige opvoeding. Op haar vierde verhuisde het gezin van Canada naar België en kwam ze op de internationale school terecht. Die school telt zeven taalafdelingen. ,,Alle dagen krigen wy mei sân talen te meitsjen.’’ Daardoor beheerst Amarens Nederlands, Engels, Duits, Frans en Fries en redt ze zich aardig met Italiaans en Spaans. Fries gebruikt ze terwijl ze het zowel in Canada als in België nooit om zich heen hoorde. ,,Dochs fielt dy taal foar my it meast natuerlik.’’

Fries als geheimtaal

Ze herinnert zich dat ze in Canada eens verheugd opsprong toen ze in het openbaar vervoer achter zich Fries hoorde spreken. ,,Bin jim Frysk? ha ik doe direkt frege.’’ Het leuke was ook dat ze het samen met haar zus als een soort geheimtaal gebruikte. Na België vervolgde ze haar opleiding in Schotland. Als PhD-student kind- en jeugdzorg aan de universiteit van Victoria in het Canadese British Columbia onderzoekt ze nu in Canadese en Nederlandse ziekenhuizen hoe pedagogisch medewerkers kinderen kunnen helpen om meer de regie te nemen over hun eigen zorg.

Onderzoeken die spreken over risico op achterstanden bij een meertalige opvoeding kan zij niet plaatsen. Als kinderen zich normaal ontwikkelen en meer talen meekrijgen, kunnen ze volgens haar beter abstract redeneren, ondervinden ze voordeel op cognitief vlak, leren ze sneller een andere taal, is er eerder begrip voor andere culturen en leg je makkelijker contacten. ,,Ik wie op skoalle altyd de persoan dy’t oare ynternasjonale minsken oanluts.’’

Goed op het cv

Bovendien staat meerdere talen goed op je cv, stelt ze. ,,Wat tinkst ast yn Canada Frysk op dyn cv setst. Dat wekt al nijsgjirrigens.’’ Wat Amarens vooral wil uitdragen in het kader van ,,memmetaaldei: Je hoege net yn Fryslân te wenjen om Frysk te sprekken. En daarbij: ,,Je hoege ek gjin kar te meitsjen, bygelyks tusken Nederlânsk en Frysk. Bern kinne maklik twa talen oppikke.’’ Door de taal krijgen ze ook een stuk andere cultuur mee.

Het zorgde er bij haar voor dat ze zich meteen thuis voelde toen ze in Friesland kwam. ,,En ik gean noch grutsker werom dan doe’t ik hjir kaam.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct