Het huis aan de Andrys Geartswei in Boelenslaan van waaruit een 25-jarige vrouw haar drugshandel dreef. Burgemeester Oebele Brouwer liet het voor drie maanden sluiten.

Burgemeesters sluiten sneller drugspanden (en Achtkarspelen is de grootste stijger op de lijst)

Het huis aan de Andrys Geartswei in Boelenslaan van waaruit een 25-jarige vrouw haar drugshandel dreef. Burgemeester Oebele Brouwer liet het voor drie maanden sluiten. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Friese burgemeesters sluiten sneller drugspanden. Dat is het gevolg van de vuist die politie en gemeenten samen maken tegen ondermijning.

‘Ondermijning pak je met elkaar aan’’, zegt districtschef Sylvia te Wierik van de politie Fryslân.

Er zijn in de eerste negen maanden van dit jaar tot dusver 52 drugspanden verzegeld door Friese burgemeesters. Over heel 2019 waren dit er in totaal 56, tegen 37 in 2018. Gemeenten houden zelf hun ogen open, maar de politie krijgt ook geregeld tips binnen van burgers die iets niet vertrouwen. ,,Anoniem, maar ook via de tiplijn’’, meldt Te Wierik.

Grootste stijger op de Friese drugspandenranglijst is de gemeente Achtkarspelen . Ging er in zowel 2018 als 2019 eenmaal een pand op slot, in 2020 sloot burgemeester Oebele Brouwer er al zes. De gemeente laat daarmee zien dat ze drugshandel niet accepteert, benadrukt Brouwer. ,,Dat eltsenien wit dat wy der boppe-op sitte.’’

De gemeente Heerenveen ging van nul drugspanden in beide voorgaande jaren naar drie in de eerste negen maanden van 2020. ,,Voorheen waarschuwden we vaker’’, licht burgemeester Tjeerd van der Zwan toe. Afgelopen maandag liet Van der Zwan een pand verzegelen aan de Houtwallen in Nieuwehorne. De gemeenteraad van Heerenveen heeft vorig jaar ondermijning als speerpunt opgenomen in het handhavingsbeleid.

Leeuwarden meldt dit jaar tot dusver 23 sluitingen tegen 33 vorig jaar en 17 in 2018. In 2017 daarentegen waren het er nog ‘slechts’ 9. De gemeente schrijft de toename toe aan ‘een intensievere samenwerking tussen politie en gemeente’.

,,We maken een rapportage op en laten de burgemeester zien wat er gebeurd is’’, legt Te Wierik uit. ,,Die reageert daar vervolgens op. We pakken de onderwereld met elkaar aan door straf- en bestuursrecht te combineren.’’

In Noardeast-Fryslân en Tytsjerksteradiel valt een licht stijgende lijn te bespeuren. De burgemeesters van deze gemeenten in Noordoost-Friesland spraken twee jaar geleden af strenger op te treden tegen drugshandel. Geen waarschuwing bij een eerste overtreding, maar meteen overgaan tot sluiting van een pand.

Dantumadiel maakt ook deel uit van dit ‘antidrugspact’, net als Achtkarspelen, maar sloot de afgelopen drie jaar geen panden. Dit geldt ook voor Opsterland , Schiermonnikoog , Ameland en Vlieland .

In Smallingerland loopt het aantal sluitingen terug. In 2018 gingen nog vier drugspanden dicht in Drachten en omstreken, in 2019 waren het er vier en dit jaar tot nog toe één: een woning aan de Melkkelder in Drachten. Vorige week liet burgemeester Jan Rijpstra daar de deur verzegelen. Naar de oorzaak van de daling is het volgens de gemeente gissen.

En zo weet Weststellingwerf niet waarom van de zes gebouwen die de afgelopen drie jaar dicht moesten er drie in Noordwolde en één in het aangrenzende Oosterstreek staan.

De reden dat het slechts 145 zielen tellende Zurich piekt met drie drugspanden is wel helder. Twee sluitingen zijn toe te schrijven aan de zogeheten ‘Vidar’-zaak.

Vorige week deed burgemeester Jannewietske de Vries van Súdwest-Fryslân een woning aan de Caspar de Roblesdijk voor zes maanden dicht. Vanuit dit huis werd een internationale drugsonderneming gerund.

,,Zo laten we zien dat wanneer we als politie en gemeenten als één overheid optreden, we ondermijning een halt toe kunnen roepen’’, aldus Te Wierik.

loading

Pamflet, plakker en politie

Achtkarspelen is de grootste stijger op de Friese drugspandenranglijst. Zes keer sloot burgemeester Oebele Brouwer in 2020 al een huis. Onder meer in Boelenslaan.

‘Drugspand gesloten’ waarschuwen de pamfletten die op de ramen van de benedenwoning zijn geplakt. De deur is voorzien van meerdere stickers met de tekst ‘Verzegeling gemeente Achtkarspelen’.

Op 20 juli sloot burgemeester Oebele Brouwer van de gemeente Achtkarspelen dit huis aan de Andrys Geartswei in Boelenslaan. Na klachten uit het dorp. En langdurige observaties.

Het zijn signalen richting de buitenwereld. ,,Om ôf te skrikken’’, licht Brouwer toe. ,,Sa fan: dit gebeurt der dus at je dingen dogge dy’t net troch de beugel kinne.’’ De gemeente laat ermee zien dat ze drugshandel niet accepteert. ,,Dat eltsenien wit dat wy der boppe op sitte.’’

Geregeld zagen dorpelingen hen onbekende auto’s in de parkeerhavens staan. Die kwamen voor nummer 26, vermoedden ze al. Er waren wel meer wagens die hun straat, of beter gezegd dat ene adres, aandeden. Maar die bleven doorgaans niet lang. Deze stonden er soms ook ‘s nachts.

In de vroege ochtend van 22 mei klonk er ineens geschreeuw. En glasgerinkel. Een regen van scherven kwam neer in de omgeving van het drukbezochte huis. Binnen vond de politie soft- en harddrugs: ghb, amfetamine en wiet. De 25-jarige bewoonster werd aangehouden.

Plaatselijk Belang Boelenslaan wist niet van de actie. ,,Mar dy fernuvere ús net’’, zegt voorzitter Minke Adema.

Drie jaar geleden streek de 25-jarige vrouw neer in het huis, de enige duplexwoning die het dorp rijk is. Ze woonde eerst boven. Toen de woning op de begane grond beschikbaar kwam, besloot ze te verhuizen.

Het pand staat in een nieuwbouwwijkje, aan een plantsoen, schuin tegenover basisschool De Wâldiik. De school had zo z’n vermoedens over de activiteiten rond het onderkomen. Maar ervoer geen overlast, benadrukt een leerkracht. Meer wil hij er niet over kwijt.

Zo’n sluiting, zegt Brouwer, ,,is in bestjoerlike follow up op in strafber feit.’’ Op basis van artikel 13b van de Opiumwet mag een burgemeester daartoe overgaan.

Want een drugspand is simpelweg in strijd met de openbare orde. Het bezorgt omwonenden overlast, haalt Brouwer aan. Maar het raakt ook de veiligheid. ,,Want dealen jouwt represjes.’’ Denk bijvoorbeeld aan ripdeals, waarbij de ene crimineel de andere berooft. En de - verboden - middelen die er verkocht worden, zijn ook nog eens slecht voor de gezondheid.

De Andrys Geartswei 26 is voor drie maanden dicht. Het was de zesde keer dit jaar dat Brouwer een drugspand sloot.

In oktober 2018 besloten de burgemeesters in Noordoost- Friesland de strijd tegen drugscriminaliteit aan te scherpen. Sindsdien kan een huis bij de eerste overtreding al maanden op slot gaan.

Een pand werd tot dan toe pas bij de tweede misstap tijdelijk gesloten. ,,De tiid dat wy earst freonlik freegje oft minsken ophâlde wolle, hat west’’, meldde burgemeester Jeroen Gebben van Tytsjerksteradiel toen aan de Leeuwarder Courant.

De maatregelen gelden voor Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân. En volgen op het uitwaaieren van drugscriminaliteit vanuit het zuiden van Nederland richting het Noorden. ,,Wy wolle net it ôffierputsje fan Nederlân wurde’’, lichtte Gebben destijds toe.

Gedupeerden kunnen een zienswijze tegen het besluit indienen. Burgemeester Brouwer ontvangt de overtreder dan hoogstpersoonlijk in het gemeentehuis in Buitenpost. ,,Dat kin yn in gemeente fan dizze skaal’’, licht hij toe. ,,Faaks sit ien hjir binnen in wike om’e tafel.’’ Hij wil het verhaal achter de handel horen. ,,Want it is maatwurk.’’

Zo kreeg hij de vader van een Harkemaster op bezoek (,,syn klompen stienen hjir by de yngong’’), in wiens schuur een hennepkwekerij was aangetroffen. Had Brouwer de woning gesloten, dan waren de ouders van de nog thuiswonende teler ook gedupeerd. Toen besloot hij alleen de schuur dicht te doen.

Het gesloten pand in Boelenslaan is eigendom van Stichting Woningbouw Achtkarspelen (SWA) in Buitenpost. De corporatie verhuurt 2971 woningen in de 11 dorpen van de gemeente Achtkarspelen, aldus de website.

Een sociaal maatschappelijke organisatie, benadrukt directeur-bestuurder Emmy Elgersma. Met een sociale taak: het verhuren van woningen zonder winstoogmerk aan mensen die niet in staat zijn om zelfstandig een woning te kopen of te huren. ,,Mar minsken moatte harren wol oan it hierkontrakt hâlde’’, zegt Elgersma. En drugshandel is nu eenmaal verboden.

De overtreder van de regels komt na sluiting door de burgemeester voor de volgende keuze te staan: zegt hij zelf op of moet de corporatie een ontbindingsprocedure starten.

De vrouw uit Boelenslaan koos voor de eerste optie en heeft inmiddels in een andere gemeente een huis betrokken. Een illusie armer. Ze had gehoopt rijk te worden van de handel.

Haar oude huis zal nog anderhalve maand leeg staan. Dan mogen de posters en de stickers weg en komt er een nieuwe huurder.

De buurt hoopt dat het rustig blijft. En de wietlucht voor altijd opgetrokken is.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct