Stien Bruinsma (65) in de cockpit van haar eigen vrachtwagen. EIGEN FOTO

Bildtse vrachtwagenchauffeuse 'en route' in Frankrijk

Stien Bruinsma (65) in de cockpit van haar eigen vrachtwagen. EIGEN FOTO

,,Do bist gek’’, zeggen de kinderen. ,,Stop ermee’’, zegt de dokter. Maar ook al wordt Stien Bruinsma uit Sint Annaparochie met de kerst 65 jaar, ze blijft chauffeuren op haar immense vrachtwagen in Frankrijk.

Het kost meer moeite dan vroeger om de hoge in- en uitstap van haar vrachtwagen te nemen. Als Stien Bruinsma dan eenmaal op vaste grond staat, meestal op een Frans industrieterrein, dan wordt ze niet altijd als de ‘vrouw achter het stuur’ gezien. ,,Wêr is de sjauffeur, hear ik dan. Leit dy op bêd?’’ Het komt zelfs voor dat mannen weglopen als ze ontdekken dat Bruinsma de chauffeur is en niet willen helpen met laden en lossen. Dat speelt nog wel eens bij culturen uit het Midden-Oosten, die hun toevlucht hebben gezocht in Parijs en omstreken.

Want Parijs en de regio er omheen kent Bruinsma inmiddels op haar duimpje. De Périphérique, de ringweg rond Parijs, kent voor haar geen geheimen meer. ,,Se helje dy lofts en rjochts yn. In dûk mear of minder kin se neat skele. Yn Paris binne gjin ferkearsregels.’’ Dus houdt de Bildtse zich aan haar eigen regels: alleen vooruit kijken, langzaam rijden en afstand houden.

Bergen sneeuw

Buiten Parijs kiest ze meestal de Route Nationale; ze mijdt het liefst de snelwegen. ,,Oeral steane radars, dat is echt in ferskrikking. Hast sa mar in boete.’’ Harder dan 80 kilometer per uur laat ze haar tautliner dan ook niet gaan. ,,Simmers is it fantastysk om dêr te riden.’’

De winter is een ander verhaal. Niet voor niets verblijven Stien en haar partner Piet in deze periode op hun boerderij even buiten Sint Annaparochie. Hun huisje ten noorden van Dijon, op het plateau van Langres, laten ze dan even voor wat het is. De winter kan streng zijn op het plateau. Er kunnen bergen sneeuw vallen en het is er zo maar –20 graden, schetst Bruinsma. Omdat ze zelfstandig chauffeur is met haar eigen vrachtwagen met Nederlands kenteken, kan ze het werk neerleggen wanneer ze wil. Bovendien valt het werk rond Kerst ook een beetje stil, weet ze.

Rondrijden in Frankrijk begon voor Bruinsma toen ze een jaar of twintig was. Ze woonde destijds in de bebouwde kom van Sint Annaparochie en haalde antiek uit Frankrijk in haar Lelijke Eend. Vooral rond Parijs zaten haar adresjes met pendules, Franse jachtkasten en ander curiosa. ,,As wy thúskamen stienen de klanten ús al op te wachtsjen.’’ Het brocante was niet aan te slepen. Piet en Stien hadden meer ruimte nodig en verhuisden naar de Nieuwebildtdijk. Daar richtten ze een stal in als winkel.

Grote vrijheid

Van het een kwam het ander en het stel begon inboedels op te kopen. Leren bankstellen, grenen kasten, grenen eethoeken, ze werden gretig afgenomen. Met een bestelbus gingen ze meestal ’s avonds de spullen ophalen. ,,As ik it net moai fûn of we waarden it net iens oer de priis, dan naam ik it net mei.’’ De handel ging zo goed dat ze 36 jaar geleden verhuisden naar hun huidige stek. Twintig jaar geleden begonnen ze een koeriersbedrijf. Scannen kon toen nog niet. Voor reclamebureaus moesten ze met spoed drukproeven vervoeren.

In die periode begon het duo ook met groter vervoer en kwamen er chauffeurs in dienst. ,,Mar dat wie te folle sores. Der wie altyd wol wat.’’ De vrachtwagens werden verkocht. Bruinsma hield haar eigen om zelfstandig vrachtwagenchauffeur te worden. ,,Dan kinst ride wannear ast mar wolst.’’

Omdat ze in Frankrijk een netwerk opgebouwd had, verlegde Bruinsma haar werkterrein naar dit land. Tien jaar geleden kochten ze er een woning. ,,Ik kin dêr mei minder kilometers folle mear fertsjinje.’’ Inmiddels heeft ze een vaste klantenkring opgebouwd en rijdt ze veel voor grote supermarkten. Haar vrijheid vindt ze een groot goed. ,,Ik kin kieze oft ik ja of nee sis.’’

Franse mentaliteit

Toch levert haar beroep de laatste jaren meer stress op. ,,Ik kin der in goed stik bôle mei ferstjinje, mar alles moat op ‘rendez-vous’.’’ Haal je de afgesproken tijd niet, dan zal er geen Fransman zijn die je tegemoet komt, is de ervaring van Bruinsma. Dan laten ze je gerust over twee dagen opnieuw komen. Had je maar op tijd moeten komen. De Franse mentaliteit is niet die van oplossingen zoeken, verzucht Bruinsma.

Angst is er ook bij gekomen. ,,Dy ynslûpers. Dêr bin ik as de dea foar.’’ Bruinsma stopt altijd op bewaakte parkeerplaatsen of bij routiers, restaurants waar vrachtwagenchauffeurs een hapje eten. Als ze daar aanschuift bij andere chauffeurs, wordt haar altijd gevraagd of ze toerist is. Dat ze 65 jaar is en op een vrachtwagen rijdt, wekt altijd verbazing. Fransen stoppen na veertig jaar werken, vrouwen kunnen er met 58 jaar met pensioen.

Haar cockpit is ook lang zo luxe niet ingericht als die van vele collega’s die er vaak een televisie in hebben. ,,Dat ynteresearret my net. Ik lês wol wat op myn iPad.’’ Een jaar geleden kreeg Bruinsma een ongeluk waarbij ze haar borstbeen en ribben blesseerde. Het herstel van het borstbeen verloopt moeizaam. Vandaar het advies van haar dokter om te stoppen. ,,Ik bin der noch net oer út. Fysyk wurdt it minder, mar wy moatte earst dizze winter mar ris troch, dan sjoch ik wol wer.’’

menu