De entree van MCL.

Belangenconflict dreigt bij MCL en Tjongerschans, waar de toezichthouders hun beloning hebben verdubbeld

De entree van MCL. FOTO ANTON KAPPERS

Het toezicht op de ziekenhuizen MCL en Tjongerschans en ouderenzorgkoepel Noorderbreedte is mogelijk in strijd met de wet. Belangenconflicten en een bestuurlijke crisis liggen op de loer.

RvC-voorzitter Marcel Wintels lijkt over meer toezichtfuncties te beschikken dan wettelijk is toegestaan. Dat kan ertoe leiden dat zijn stem in de raden van commissarissen van de drie grote zorginstellingen nietig wordt verklaard.

Uit de jaarrekening van Zorgpartners Friesland blijkt dat de totale bezoldiging van de raad van commissarissen vorig jaar is verdubbeld, van in totaal 118.000 euro in 2018 naar 238.000 euro in 2019. Dat staat verstopt op de balans. In de jaarrekening wordt er verder met geen woord over gerept, een jaarverslag is tot op heden niet openbaar gemaakt.

De ‘loonsverhoging’ valt intern slecht bij MCL en Tjongerschans. MCL stond een paar jaar geleden financieel aan de afgrond en zit middenin een forse bezuinigingsoperatie. Tjongerschans heeft kort geleden een miljoenenbezuiniging aangekondigd.

De stichting Zorgpartners Friesland functioneert uitsluitend als aandeelhouder van drie zelfstandige zorgbedrijven, meldt de raad van commissarissen: de BV’s MCL, Tjongerschans en Noorderbreedte. In 2018 werd de totale bezoldiging van voorzitter Wintels en de andere zes toezichthoudende topfunctionarissen nog opgevoerd in de jaarrekening van Zorgpartners Friesland, in 2019 ontbreekt zo’n overzicht.

Volgens het jaarverslag van 2018 is er toen gezamenlijk vergaderd door de commissarissen van MCL, Tjongerschans en Noorderbreedte, die dus dezelfde zeven personen zijn. In 2019 blijken deze personen als toezichthouders van Tjongerschans en Noorderbreedte plotseling een fors hogere beloning te krijgen. In totaal is hun bezoldiging hierdoor verdubbeld. Wat er tussen 2018 en 2019 veranderd is, is onbekend.

Uitleg geven de commissarissen hiervoor nergens in de openbare jaarverslagen van de drie zorginstellingen. Er wordt alleen gewag van gemaakt dat het niet gelukt is voldoende vrouwen te vinden voor de rvc’s, waardoor ze niet aan het nieuwe quotum van 30 procent kunnen voldoen.

De krant krijgt ook geen uitleg over de motivatie voor de verdubbeling van de beloning. Na 24 uur komt er enkel een formele verklaring waarin staat dat de bezoldiging aan de Wet Normering Topinkomens voldoet en dat dit jaarlijks wordt getoetst door de externe accountant. Dat laatste wordt niet ondersteund door een recente controleverklaring van de externe accountant, in 2018. Daar staat expliciet dat naleving op de WNT niet is gecontroleerd.

Voorzitter Wintels, die bekendheid geniet als voorzitter van de wielerunie KNWU en in 2012 nog een keer vergeefs de strijd aanging met Sybrand Buma om het lijsttrekkerschap van het CDA, blijkt volgens de verklaring van Zorgpartners Friesland voorzitter van drie grote zorginstellingen. Daarnaast is de Brabander, die in het dagelijks leven directeur is van coaching- en adviesbureau De Baak, onder meer ook nog RvC-voorzitter van de publieke omroep NTR. Meer dan twee voorzitterschappen van een RvC van een grote instelling is wettelijk niet toegestaan.

De rvc liet gisteravond laat weten dat de constructie door juridische specialisten is getoetst. Als gekeken wordt naar het aantal nevenfuncties zou de rvc worden gezien als behorend tot één groep en voldoen aan de Wet Bestuur en Toezicht, als het gaat om beloning worden ze gezien als drie zelfstandige raad van commissarissen en daardoor toch voldoen aan de Wet normering topinkomens.

Volgens Goos Minderman, oud-hoogleraar public governance aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en ervaringsdeskundige, schreeuwt de gang van zaken om publiekelijke uitleg. Gebreken in de samenstelling van het toezicht kunnen leiden tot nietigheid van alle besluiten.

Volgens Minderman kunnen er bovendien conflicterende belangen ontstaan nu dezelfde commissarissen op drie verschillende zorginstellingen binnen Friesland moeten toezien.

,,In de zorg is dit niet expliciet verboden, maar dit druist zeer in tegen de geest van de governancecode voor goed bestuur. Dit neigt naar een vorm van belangenverstrengeling, dat moet onderzocht worden.”

Het opsplitsen van de raden van commissarissen vindt Minderman in principe geen goed idee. ,,Bij het nationaal ballet en de nationale opera is dat een keer gedaan, dus er is een precedent, maar dat was publiekelijk toegelicht, tijdelijk én voor één vergoeding.”

Volgens Minderman is de constructie alleen uit te leggen als er sprake is van een ,,zeer tijdelijk besluit”. ,,Bijvoorbeeld tot er een nieuwe rvc is gevormd. En als je zoiets bedenkt, dan móet je daarmee naar buiten treden.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct