Irma Abelskamp met hond Oscar. FOTO TON GROOT HAAR

Anders leven in ecoparadijs Frijlân in Leeuwarden

Irma Abelskamp met hond Oscar. FOTO TON GROOT HAAR

De vijf vrouwen die in ecoparadijs Frijlân bij Leeuwarden wonen, hebben allemaal hun eigen drijfveer. Wat hen bindt is een verlangen naar een ander leven, meer in harmonie met de natuur. Niet op een eilandje, maar in verbinding met de rest van de wereld.

Marin Leus (28): 'Ik voel me hier heel rijk'

Vroeger had ze niks met de natuur, vertelt Marin Leus op de bedbank in haar yurt. ,,Maar de laatste jaren wel. Ik werd vegetariër en het was toen alsof mijn oogkleppen afgingen. Ik ging me verdiepen in onze levensstijl en dacht: wat doe ik allemaal voor gekke dingen?’’ Marin ontdekte dat ze heel gelukkig werd van tuinieren, van zo eenvoudig mogelijk leven.

Een jaar geleden zegde ze haar huis en baan als fotodocent op. Ze deed een groot deel van haar bezittingen weg en ging fietsen door Nederland en België. ,,Ik wilde erachter komen hoe ik anders kon leven en werkte op boerderijen.’’ Na een half jaar had ze er genoeg van, ze wilde weer een eigen plek. Via duurzame netwerken kwam ze in contact met Irma Abelskamp, een van de initiatiefnemers van Frijlân. ,,Ik vond dat ze met hele gave dingen bezig was, en ik kwam precies op het juiste moment. Ze zochten nog een jonger iemand; alles viel op zijn plek.’’

loading

En dus woont ze nu tot haar volle tevredenheid in een paarse yurt, met ‘kookeiland’, een matras dat ‘s nachts als bed en overdag als bank fungeert, boekenplankjes aan de wand en een rek met broeken en vestjes. ,,Ik kom hier in een heel ander ritme, heb 24 uur een vakantiegevoel, alsof deadlines en ambities er niet meer toe doen.’’ Inmiddels heeft ze haar werk bij de Fotofabryk weer opgepakt. Verder heeft ze haar eigen bedrijfje Groene Avonturen waarmee ze wildpluk-wandelingen en kookworkshops geeft.

Van haar inkomsten kan ze de maandelijkse huur van 200 euro gemakkelijk betalen. ,,Ik leef hier onder bijstandsniveau terwijl ik me heel rijk voel. Ik kan alles doen wat ik wil. Ik eet biologisch maar ik heb geen auto, ga niet ver op vakantie en koop alles tweedehands.’’

Als ze wil werken gaat ze in de bibliotheek of een koffietentje zitten. Daar kan ze zich beter concentreren. ,,Maar als ik in de stad ben, wil ik na een uurtje al terug. Ik vind de mensen er zo gehaast, en onpersoonlijk. Ik heb ook steeds minder behoefte aan kunst en cultuur. Hier ben ik de hele dag buiten, en heb ik heel veel energie.’’

José Pappot (58): 'Ik vond het onzin om nog hypotheek te betalen'

Het was ruim tien jaar geleden dat José Pappot vastliep in haar werk als jobcoach en ergotherapeut bij de GGZ. ,,De controlerende manier van werken stond me steeds meer tegen, en ik wilde meer vrijheid om te doen wat ik echt leuk vind, zoals mensen coachen en tuinieren.’’ Maar ze woonde in een koophuis, dus minder werken zat er niet in. In 2013 raakte ze betrokken bij de Oerfloed, de tuin naast Frylân die is gestoeld op de principes van permacultuur. Hier kwam ze Irma Abelskamp tegen, die ook bezig was met nadenken over andere manieren van leven.

Samen begonnen ze met het opzetten van ecoprojecten. Volgens José gaat er veel niet goed in onze samenleving. ,,Het zorgsysteem, de voedingsindustrie, de landbouw, het hele geldsysteem klopt niet. Het gaat alleen maar om economische groei, er is geen oog voor het kleinere. Ik vond het bijvoorbeeld grote onzin om nog hypotheek te betalen. Ik had mijn huis al lang afgelost, maar ik moest nog steeds hypotheeklasten betalen.’’

Twee jaar geleden besloot José anders te gaan leven. Ze verkocht haar huis en ging in een yurt in Grou wonen. ,,Ik wilde een bijdrage leveren aan een stukje heling van de aarde. Een liefdevollere samenleving met meer oog voor elkaar en in harmonie met de natuur. Daar hoort eenvoudig wonen bij.’’ En nu woont ze dus in Frijlân. ,,Ik hoef geen groot huis, maar wil wel veel ruimte om met landschap bezig te zijn.’’

loading

Een krant leest ze niet, de tv heeft ze weggedaan. ,,Het is toch alleen maar oorlog en geweld. Ik ben informatiemoe, zoals veel mensen. Ik sluit me af voor informatie waarvan ik denk dat ik er toch niet beter van word.’’

In haar knus ingerichte yurt waar ze met haar drie katten woont, is geen kraan, wel een jerrycan met een tap. Een houtkacheltje zorgt voor warmte. ,,Ik ben me hier heel erg bewust van mijn water- en gasgebruik. We proberen zo min mogelijk grondstoffen te gebruiken. Om dit samen met een klein groepje te doen, is stressvol maar heel leuk. Stressvol omdat je elkaar voortdurend tegenkomt; je kunt je hier niet verschuilen achter je voordeur. We delen alles en er komt altijd een irritatiemoment, maar we blijven in verbinding met elkaar.’’

‘Heb je het niet koud in de winter?’ is de meest gestelde vraag. ,,Ik nodig iedereen uit om langs te komen. Mensen vinden het hier altijd heel knus maar zeggen soms ook: ‘ik zou niet zo kunnen leven’.’’

Elbrecht Claus (39): 'Alles vertraagt hier, er is een ander ritme'

Elbrecht is de enige die met kinderen in Frijlân woont, samen met haar dochters Hester (13) en Fardau (11) in een grote yurt.

,,We hadden het er al jaren over dat we wel op een boerderijtje zouden willen wonen, met dieren en zoveel mogelijk zelfvoorzienend. Ik zei dan: dat gaan we doen als ik een rijke man trouw.’’ Maar de gedachte bleef door haar hoofd spelen, en toen Elbrecht vorig jaar tijdens de zomervakantie door de Brabantse bossen liep, dacht ze: als we dit echt willen, is een tiny house de oplossing.’’

Binnen een dag had ze haar huis (met yogastudio) in Wergea verkocht. Ze kocht uiteindelijk geen tiny house maar een yurt. Via via kwam ze in contact met Irma. ,,Ik belde haar en het klikte direct. Ik mocht erbij.’’

Het bevalt Elbrecht tot nu toe heel goed op Frijlân. ,,Alles vertraagt hier, er is een ander ritme. Ik maak bijvoorbeeld een planning voor de dag, en dan waaien er een paar tentdoeken weg. Dat moet ik dan eerst oplossen voordat ik verder kan. Je leeft meer op het ritme van de natuur.’’

Ze leverde uren in als jobcoach. ,,Ik werk nu vier keer 5 uur en voel me daar veel gezonder bij. Ik wilde niet meer met de ratrace meedoen. Ik kan nu mijn jongste dochter naar school brengen en doe alles op de fiets.’’ Ze geeft verder ook yogales en weerbaarheidstrainingen.

loading

De normaalste zaken kosten veel meer tijd op Frijlân. ,,Ik heb geen vaatwasser meer, dus ik was af met de hand. We hebben geen riool maar een droogtoilet; de emmers moeten geleegd, er moet water worden gehaald. Ik ben hier veel meer buiten en daar word ik heel gelukkig van.’’

En haar dochters? ,,Ik heb ze gezegd: het is een avontuur dat we aangaan. Eerst voor een jaar en dan kijken we verder. Maar tot nu toe vinden ze het fantastisch. De helft van de tijd wonen ze bij hun vader. Hij heeft een groot huis met sauna, dus eigenlijk leven ze in twee werelden.’’ Naast haar yurt staat een kleine keet waar Elbrecht haar keukentje heeft. ,,Wie wil, kan zich daar even terugtrekken.’’

In Frijlân draait het om kennisoverdracht en bewustwording, stelt Elbrecht. ,,Ik verwacht niet dat iedereen in een yurt gaat wonen. Maar wij laten wel zien hoe het anders en bewuster kan.’’

Irma Abelskamp (49): 'We moeten naar een andere manier van leven'

,,Ik denk dat we met zijn allen toe moeten naar een andere manier van leven, met respect voor de aarde, en waarbij delen centraal staat. Die overtuiging is in mijn bloed gaan zitten’’, zegt Irma Abelskamp. Al jaren is ze bezig met permacultuur, een systeem voor een duurzaam leven. Werkend op de tuin de Oerfloed ontstond het idee om een ecodorp te creëren. Verschillende ambitieuze plannen haalden de eindstreep niet, Frijlân wel, gesitueerd rond een oude boerderij en zuiden van Leeuwarden.

,,Ik hoorde dat deze boerderij plat ging, en vond dat doodzonde. Het is cultureel erfgoed.’’ Toenmalig wethouder Isabelle Diks was enthousiast over haar plan om hier een ecodorp te beginnen, maar voordat de vergunningen rond waren, was het twee jaar later. De gemeente heeft de boerderij enigszins gerestaureerd en een sloot rondom het terrein aangelegd zodat de afscheiding tussen Frijlân en buurman de Dairy Campus duidelijk is.

loading

Irma is er van overtuigd dat we aan de vooravond staan van een enorme omwenteling van de samenleving. ,,Economie kan alleen draaien als het ecosysteem en de biodiversiteit floreren. En ons ecosysteem staat op instorten. We moeten toe naar een andere manier van bouwen, wonen, voedsel produceren, energie opwekken, mobiliteit. Wij proberen dat allemaal te integreren op dit stukje grond.’’

Momenteel leeft Irma, die haar baan bij Carex opzegde, van haar spaargeld. In de nabije toekomst hoopt ze te kunnen leven van de projecten die ze wil opzetten op Frijlân, onder meer samen met onderwijs- en onderzoeksinstellingen. ,,Ik voel me een landschaps-ontwikkelaar, ben bezig processen op gang te brengen.’’

Haar 17-jarige zoon had geen zin om met zijn moeder in een yurt te gaan wonen. Hij woont bij zijn vader en overnacht zo nu en dan in een tentje. Op Frijlân wonen tot nu toe alleen maar vrouwen. Dat is toeval, maar Irma heeft er wel een verklaring voor. ,,Vrouwen staan nu wereldwijd op omdat ze aanvoelen dat de wereld op het spel staat. Ze gaan over het leven en hebben er alles voor over om dat goed door te geven.’’

Alowieke van Beusekom-van Mulligen (53): 'Het is voor mij heel belangrijk om het hier leeg en opgeruimd te houden'

Alowieke woont niet in een yurt, maar in een door haar zelf ontworpen woonwagen. ,,Van de buitenkant ziet het er veel kleiner uit dan het van binnen is.’’ Haar grootste trots is haar bed, een ingenieuze constructie waar ze overdag een bank van maakt. Dat netjes opmaken en omtoveren in een zitbank is een dagelijks ritueel geworden.

De kunstenares leerde Irma kennen in 2009 tijdens een klimaatdemonstratie in Kopenhagen. Ze bleven bij elkaar betrokken; Alowieke hielp met het maken van de eerste ontwerptekening voor de Oerfloed. ,,Ik vond het mooi hoe Irma de gemeenschap bij haar plannen betrok en ben haar blijven volgen.’’ Intussen was ze bezig met het bouwen van haar woonwagen, die ze ziet als communicatiemiddel. ,,Ik wil er mee laten zien dat je ook anders, eenvoudig kan leven.’’ Op het moment dat die klaar was, kreeg Irma groen licht voor Frijlan. ,,Alles viel toen samen.’’

loading  

,,Ik wil eenvoudig leven. Daar gaat het mij om. In mijn zelfgebouwde huisje, waar ik me helemaal comfortabel voel, maar dat weinig zorg nodig heeft. Daardoor heb ik veel meer aandacht voor de wereld om mij heen.’’ Dat lukt haar door het binnen leeg en opgeruimd te houden. ,,Mijn vensterbank is altijd leeg. Daaronder heb ik een plankje waar je heel veel zooi kwijt kunt. Ik heb alleen lichte kleuren gebruikt, en door een daklicht valt het licht naar binnen.’’

Het ontwerp is gebaseerd op een levend wezen. ,,Het dak is bijvoorbeeld geïnspireerd op een ruggengraat, en het plafond is van stof. Alsof het je omarmt.’’

Het leven op Frijlân is perfect. ,,Ik schrijf een blog met tekeningen en filmpjes, en ondertussen bouw en tuinier ik.’’

Fotograaf Ton Groot Haar blijft de ontwikkelingen op Frijlân volgen. Zijn complete fotoreportage is in oktober te zien op het FryslânPhoto Festival.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct