Grootste bezit of niet, soms zijn ouders te druk om echt van hun kinderen te kunnen genieten. Als opvoeden stress geeft, kan mindful parenting helpen. Trainer Froukje Visser: ,,Vijf minuten oprechte aandacht maakt al het verschil.’’

Froukje Visser (36) was hoogzwanger van de derde en net verhuisd naar Beetsterzwaag, toen ze ruim drie jaar geleden haar eerste mindfulness-training volgde. Het bracht rust om -ondanks alle hectiek van een jong gezin- in het hier en nu te kunnen zijn. Want dat is wat mindfulness betekent: bewust aanwezig zijn in het huidige moment, zonder te oordelen.

,,Mijn leven was een ratrace’’, bekent Froukje, nippend aan een kop thee in haar praktijk Just Be Company . ,,Ik ging op de automatische piloot maar door en door. Ook als ik dacht dat ik ontspande, deed ik nog van alles tegelijk. Dan dronk ik een lekker kopje koffie op de bank, maar dan wel met én muziek én een tijdschrift én de telefoon.’’

Froukje, die toen nog als orthopedagoog in de dyslexiezorg werkte, stuitte na die mindfulness-training op de website van Susan Bögel s. Deze hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, psychotherapeut en moeder is de grondlegger van de mindful parenting training en leidt anderen op om deze training te kunnen geven . ,,Dit is het’’, dacht Froukje, die altijd al voor zichzelf wilde beginnen.

Confronterend

Wat de opleiding haar persoonlijk bracht? ,,Ik ben minder perfectionistisch. En heb nu veel meer echte aandacht voor mijn kinderen. Best confronterend om te ontdekken dat dat niet altijd zo was. Ik weet nog wel dat ze me eerder wel eens riepen of ik naar een trucje op de trampoline wilde kijken: ‘Mem, sjoch es hiel lang’. Dat betekende: heb even aandacht voor mij. Ze geven het zelf zo duidelijk aan, maar je moet het wel horen.’’

Volgens Froukje kan vijf minuten oprechte aandacht al het verschil maken. ,,Door een kind jouw volledige aandacht te geven, zeg je eigenlijk ‘jij mag er zijn’. Je erkent z’n bestaan. En het hoeft echt niet steeds een kwartier te duren. Een paar minuten bewust contact, elkaar ook even aankijken, is genoeg. En voor de duidelijkheid: dat is dus niet hetzelfde als voor het slapen gaan een boekje voorlezen en ondertussen in je hoofd met andere dingen bezig zijn.’’

Jezelf weer bij het moment roepen als je gedachten afdwalen is een van de dingen die ouders leren tijdens de training. ,,Het idee is dat je bezig bent met wat er nu gebeurt in plaats van dat je steeds aan dat eeuwige to-do lijstje denkt. To do wordt to be , vandaar ook Just Be Company. Zweverig? Helemaal niet. Het is niets meer dan even je lijf voelen en stilstaan: wat ben ik nú aan het doen.’’

Met meditatieoefeningen, die een dagelijkse gewoonte moeten worden, leren ouders focussen. Ook hier geldt: Je hoeft niet elke dag een uur in Boedha-houding. ,,Het mooiste is als je er elke dag een half uurtje vrij voor maakt. Maar drie minuten mediteren doet ook al wonderen. Of drie keer heel bewust in - en uitademen.’’

Rustpauze

Die oefeningen zijn ook goed om stress te leren herkennen en verminderen. ,,Ik leer ouders om een paar keer per dag even bij zichzelf in te checken. Hoe gaat het nu met mij? Wat voel ik? Spanning in mijn lijf? Een opkomende hoofdpijn? Vermoeidheid? Dan is het tijd om een rustpauze te nemen, om even uit de stress van alledag te stappen en te zijn in het moment.’’

Want een gestreste ouder staat in de overleefmodus en reageert reactief, zonder na te denken. ,,Bij stress of angst volgt vaak een hele primitieve reactie: vechten of vluchten. Er gebeurt iets en je gaat er meteen op in. Dit verdedigingsmechanisme is handig als er echt gevaar dreigt. Maar niet ‘s ochtends, tijdens het spitsuur, als je de kinderen naar school moet brengen.’’

Een voorbeeld. ,,Stel je hebt drie kinderen en je staat op het punt om naar school te gaan. Twee kinderen zitten al in de auto, maar de derde treuzelt. Die wil ineens iets anders aan. Dan kun je het gevecht aangaan en meteen roepen: Doe niet zo moeilijk, je moet nu komen. Met ruzie als gevolg, je komt alsnog te laat en de sfeer is verknald. Of je gaat naar de badkamer, haalt drie keer diep adem, maakt contact met je kind en zeg op rustige toon dat omkleden niet handig is als het op tijd op school wil komen.’’

Kortom: stap uit de situatie en denk in alle rust na over een oplossing. Goed voor het hele gezin, maar vooral ook voor jezelf. ,,In de overleefstand kom je niet aan jezelf toe. En dat is wel belangrijk: Om goed voor je kinderen te kunnen zorgen, moet je goed voor jezelf zorgen. Tijd voor jezelf creëren, jezelf die tijd gunnen én die tijd claimen. Vooral vrouwen vinden dat lastig. Ik heb geleerd om tegen mijn man te zeggen: wil jij zus of zo even doen, dan ga ik in bad. Erom vragen in plaats van verlangen dat hij zelf ziet dat hij je moet helpen. Dat is eigenlijk ook niet eerlijk.’’

Een ander wezenlijk onderdeel van mindful parenting is ‘kijken zonder oordeel’. Tijdens de training doen de deelnemers oefeningen om met een open en vriendelijke houding naar zichzelf en hun kinderen te leren kijken. Doelbewust, aandachtig en zonder oordeel observeren doorbreekt negatieve gedachten en rekent af met het eeuwige (schuld-)gevoel van tekortschieten, is het idee hierachter.

loading

Etiketten

Praktisch elke mindfulness-cursus begint met de rozijnoefening, waarbij de gedroogde druif heel bewust en met alle zintuigen wordt onderzocht alsof het een volslagen onbekend vruchtje is. Als je naar je kind kijkt alsof je het nog nooit eerder hebt gezien, dan kom je los van alle oordelen en verwachtingen, stelt Froukje. Volgens haar plakt elke ouder etiketten: een kind is driftig, schattig of slim. ,,Als je je kind in een hokje stopt, kun je niet meer onbevangen kijken.’’ Een andere valkuil is dat we hopen op een verbeterde versie van onszelf. ,,Maar een kind voelt zich pas gewaardeerd als hij mag zijn wie hij is.’’

Makkelijker gezegd, dan gedaan. ,,Voor mindful parenting geldt: oefening baart kunst. Helemaal in onze maatschappij, waarin alles leuk, mooi en Instaproof moet zijn. Maar ook verdriet en boosheid horen bij het leven. Dus al mijn dochtertje verdrietig is omdat haar vriendinnetje niet wil spelen, zeg ik ‘dat is niet leuk’ in plaats van ‘misschien wil ze morgen wel’. Als je even naar dat vervelende gevoel toe gaat, het benoemt en erkent dat het er is, in plaats van dat je het weg probeert te drukken, dan gaat dat gevoel ook weer sneller weg.’’

Is Froukje dan de ideale ouder? ,,Natuurlijk niet. Ik schiet ook nog wel eens uit mijn slof. Dan denk ik: Oke, dit is er nu. Dan sta ik even stil bij mijn boosheid. Soms ga ik later nog naar mijn kind toe met de boodschap: dit had niet zo gemoeten. Daar leren ze ook weer van. Als je je kwetsbaar opstelt, laat je zien dat fouten maken mag. En dat je het ook weer op kunt lossen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Opvoeding
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct