Tjalling van Goot.

Advocaten zien niets in langere straffen voor plegers van zware misdrijven: 'It is populisme yn it kwadraat'

Tjalling van Goot. FOTO ANP

Friese strafrechtadvocaten zijn slecht te spreken over de nieuwe wet, die ervoor zorgt dat plegers van zware misdrijven straks niet meer automatisch na twee derde van de straf vrijkomen. ,,It is in gedrocht.’’

Strafrechtadvocaat Tjalling van der Goot van Anker & Anker in Leeuwarden kan zich ,,lilk meitsje’’ om de Wet straffen en beschermen, die waarschijnlijk op 1 mei 2021 in werking treedt. ,,It is populisme yn it kwadraat.’’

Volgens Bart Canoy van Canoy Strafrechtadvocatuur in Leeuwarden is de nieuwe wet een reactie van de politiek op ontevreden geluiden uit de samenleving. ,,Partijen willen zich inzetten voor de kiezers en hebben daar op deze manier antwoord op gegeven.

Niet na 20 maar na 28 jaar uit de cel

Veroordeelden komen nu doorgaans vrij nadat ze twee derde van hun straf hebben uitgezeten. Iemand die dertig jaar cel opgelegd heeft gekregen, staat vrijwel automatisch na twintig jaar onder voorwaarden weer buiten. Daarin komt dus verandering.

Deze zogenoemde voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) bedraagt straks nog maximaal 2 jaar. Dit betekent dat een crimineel die tot 30 jaar cel is veroordeeld nu niet na 20, maar na 28 jaar vrij komt. Bovendien volgt zo’n v.i. niet langer automatisch. Het Openbaar Ministerie zal daarover voor elke gedetineerde een individuele beslissing nemen.

Ook het gedrag van gevangenen gaat een grotere rol spelen. Iemand die zich misdraagt, moet de hele straf uitzitten. Goed gedrag wordt beloond door meer keuze in werk en recreatie-uren.

Onbegrip over ‘celkorting’

Volgens minister Sander Dekker van Rechtsbescherming is dit rechtvaardiger. Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer in juni vorig jaar meldde hij dat burgers niet snappen dat iemand celkorting cadeau krijgt.

,,Als iemand acht jaar voor het einde van de straf alweer op vrije voeten komt, dan doet dat afbreuk aan ons rechtsgevoel. Dit is niet goed voor de geloofwaardigheid van straffen en dat moet dus anders. Straf is straf.”

Incidentenpolitiek

De rechten van verdachten worden steeds verder ingeperkt, stelt advocaat Tinco Delhaye van Beek Advocaten in Leeuwarden. ,,Ik krijg nu vaak het idee dat het vanuit de politiek wordt ingegeven om dingen te gaan regelen. In sommige situaties is dat onbegrijpelijk.’’

De nieuwe wet past in de tendens van ,,incidentenpolitiek’’, vindt Van der Goot. Want na de moord op Anne Faber werden alle verloven van tbs’ers ingetrokken. En na een uitzending van het televisieprogramma Zembla over het opleggen van taakstraffen bij ernstige gewelds- en zedendelicten volgde voor dergelijke zaken een taakstrafverbod.

Dit terwijl al voor de invoering was gebleken dat rechters daarvoor helemaal geen milde straffen oplegden. ,,It is in gedrocht út ’e koker fan ’e polityk’’, zegt hij over de nieuwe wet.

Lagere straffen

De advocaten vermoeden dan ook dat rechters lager gaan straffen om netto op dezelfde veroordeling uit te komen. ,,Draai het maar eens om’’, haalt Canoy aan. ,,Er gaat niet een derde af, maar de helft. Wat doet een rechter dan? Dan gaat hij het gat corrigeren.’’

Canoy benadrukt dat de ontevredenheid van burgers al jaren aan de gang is. Terwijl het maatschappelijk goed gaat en misdaadcijfers lager zijn dan vroeger.

Van der Goot heeft enkele cliënten al geadviseerd maar niet in cassatie te gaan. Dat zou immers wel eens nadelig kunnen uitpakken. De wet, zo merkt hij op, past in een trend. ,,Mar is kontraproduktyf.’’

Want een veroordeelde kan straks veel minder lang in de gaten worden gehouden door de kortere v.i. ,,De rekken dêrfan krijt de mienskip op termyn presintearre troch hegere residiven. It past yn it koartetermyntinken fan de polityk.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct