'Aanvalsplan Grutto': om de grutto te redden is de aanval de laatste verdediging

Honderden grutto's in het weidevogelreservaat in de Surhuizumermieden bij Stroobos. Foto: Archief Marcel van Kammen

De weidevogelstand in Nederland gaat zó hard achteruit dat ons land afstevent op lege weilanden zonder grutto’s, waarschuwen verschillende natuur- en milleubehartigers. Woensdag bieden ze landbouw- en natuurminister Carola Schouten een reddingsplan aan.

Weidvogels beleefden dit jaar een rampzalig broedseizoen. Met hun ‘Aanvalsplan Grutto’ willen oud-minister Pieter Winsemius, It Fryske Gea, de Friese Milieu Federatie en Vogelbescherming Nederland overheden aansporen de regie te nemen om het tij te keren. Er zijn stevige maatregelen en extra middelen nodig, stelde Winsemius zondagochtend in het radioprogramma ‘Vroege Vogels’ op NPO Radio 1, waar het plan werd gepresenteerd.

,,Met het bestaande natuur- en landbouwbeleid redden we de grutto en andere weidevogels niet”, verduidelijkte Winsemius het plan. Er is volgens hem een frontale aanval op verschillende fronten nodig. ,,In de grutto-kansgebieden moeten beheer en inrichting zo goed mogelijk worden afgestemd op het behoud van de weidevogels.”

Beter verdienmodel

Weidevogels zijn afhankelijk van natuurrijk boerenland. In het reddingsplan staat dat boeren de kans moeten krijgen om hun bedrijf volledig op weidevogels af te stemmen. Om dat rendabel te maken, staan er in het plan suggesties om tot een beter verdienmodel te komen.

Voor de overheid betekent uitvoering van het plan een jaarlijkse investering van 40 miljoen euro en een eenmalige investering van 35 miljoen, verspreid over meerdere jaren. Het plan richt zich op dertig grote weidevogelgebieden van elk zo’n duizend hectare. Samen met boeren en natuurorganisaties selecteren de weidevogelprovincies de beste gebieden.

Voor elk gebied is een aanpak nodig waarbij deskundigen, boeren, natuurbeheerders en vrijwilligers samen optrekken, stellen de schrijvers van het plan. Ze pleiten voor een hoog waterpeil en een lage veedichtheid.. Ook vinden ze dat een aangepast agrarisch beheer nodig is. Daarbij wordt er laat in het seizoen gemaaid, gebruiken boeren ruige mest in plaats van drijfmest en zijn de weilanden ‘kruidenrijk’. Men wil per gebied bekijken hoe de predatiedruk, het aantal eieren en jonge vogels dat door roofdieren wordt opgegeten, naar beneden kan.