Eind oktober, de Prinsentuin en Noordersingel in Leeuwarden.

2019: zachte winter, warme zomer en natte herfst

Eind oktober, de Prinsentuin en Noordersingel in Leeuwarden. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Een zeer zachte winter, een zonnige lente, een warme, vrij droge zomer en een bijzonder natte herfst. Daarbij verliepen tien van de twaalf maanden warmer dan normaal. Het jaar 2019 was op een na het warmste van de laatste driehonderd jaar.

Tot half januari was er van winters weer nauwelijks sprake, maar van 18 tot 25 januari vroor het een paar nachten genoeg voor pionierende schaatsers. Op de 20ste meldde de vliegbasis zelfs -10,2 graden, maar dat was een uitschieter. Twee dagen later viel er sneeuw die drie dagen bleef liggen.

Februari pakte liefst 3 graden warmer uit dan normaal en gaf dan ook geen vorst. Aan het eind van de maand brak de lente door met recordtemperaturen van 18 graden op de 26ste. Met gemiddeld 5,0 graden tegen 2,9 normaal was het de zesde te zachte winter op rij.

Nat en ontstuiming

Opvallend nat en erg onstuimig verliep de eerste helft van maart. Het Friese neerslaggemiddelde (113 mm) lag alleen in maart 1981 hoger. Na de 18de werd het overwegend droog en die droogte bleef in grote lijnen aanhouden in april en mei. Van 3 tot 24 april viel nauwelijks regen en aan het eind van die periode werden zeven warme dagen achter elkaar geboekt.

loading

De meimaand verliep daarentegen koeler dan normaal; de 20 graden werd nauwelijks gehaald. Als geheel was de lente een halve graad warmer dan normaal en vooral dankzij april was er een overschot van ruim 70 uren zonneschijn.

In juni bleef het tot de langste dag wisselvallig. Tegen het eind van de maand werd het tropisch met op de 25ste maxima rond 33 graden, waarna de maand uitgroeide tot de warmste juni sinds 1917. In juli domineerde de droogte en het werd steeds warmer. Van 24 tot 27 juli was het extreem heet met temperaturen van 33 graden op de Wadden tot bijna 40 graden in de Zuidoosthoek. Het Friese record werd scherper gesteld: Bakkeveen meldde 37,4 graden in open terrein en Haulerwijk-dorp noteerde 40,2.

Welkome regen in augustus

Ook augustus bracht veel warm weer, maar daarbij was het wisselvalliger met welkome regen. Zo werd op 2 augustus in IJlst liefst 60 millimeter afgetapt. Op de 27ste kwam er nog een keer 33 graden op de thermometer. De zomer was met gemiddeld 18,0 graden op één na (2003) de warmste van de laatste honderd jaar en daarbij was het vooral in het zuidoosten veel te droog.

Oceaandepressies bepaalden grotendeels het weer in september en oktober met flinke hoeveelheden regen tot gevolg. Op sommige plaatsen viel meer dan 200 millimeter in vier weken. De eerste vorstdag werd genoteerd op 30 oktober, waarna een onopvallende slachtmaand volgde als sluitstuk van een zeer natte herfst. Gemiddeld viel er 348 millimeter herfstregen tegen 258 normaal bij een vrijwel normale temperatuur. December gaf meer van hetzelfde en was een uitgesproken zachte wintermaand.

loading

Het jaar 2019 kwam op een gemiddelde temperatuur van 10,7 graden uit, dat is ruim 1 graad boven normaal. Van de laatste driehonderd jaar was 2007 even warm en alleen 2014 gemiddeld warmer. Leeuwarden telde 19 zomerse dagen (normaal 13), waarvan een recordaantal van 8 tropische (normaal 1). Het aantal vorstdagen bedroeg daar 38 tegen 59 normaal.

Nat jaar

Met gemiddeld circa 870 millimeter neerslag tegen 848 normaal was 2019 een vrij nat jaar. Twee jaar geleden was het natter (1005), vorig jaar veel droger (657). Op basis van voorlopige cijfers was Schiermonnikoog met 738 millimeter de droogste plaats en Sint Annaparochie met 990 de natste. Relatief droog was het ook in de Zuidwesthoek met Stavoren op 772 mm.

Tenslotte de zon. Behalve januari en oktober verliepen alle maanden zonniger dan normaal. Vooral dankzij overschotten in februari, april, juni en augustus boekte de vliegbasis een prima jaar met ruim 1910 zon-uren tegen 1653 uren normaal. Sinds het jaar 1900 waren alleen 2003, 2016 en 2018 zonniger.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct