Varkenshouder Lorist volgt het debat in de raad over de uitbreiding van zijn varkenshouderij. FOTO NIELS DE VRIES

18 voor, 19 tegen: geen 'megastal' in Hemelum

Varkenshouder Lorist volgt het debat in de raad over de uitbreiding van zijn varkenshouderij. FOTO NIELS DE VRIES

Is er in Hemelum plaats voor een varkensstal met 8600 zeugen? ‘Nee’, besloot een meerderheid van de raad van Súdwest-Fryslân donderdagavond. Met een fractie verschil.

Om elf uur donderdagavond vallen tegenstanders elkaar op de stoep van het raadshuis in Sneek juichend in de armen. Op de publiekstribune in de raadszaal zit dan nog de familie Lorist, varkenshouders in Hemelum. John en Threa, met tussen hun in dochter Debby, de beoogde opvolger van de Hemelumer Hoeve.

Het leed om de verloren slag is zichtbaar. We moeten dit verwerken, zegt John Lorist beduusd. ,,Als zelfs de wethouder zegt dat het wettelijk past...’’ Nadenken over vervolgstappen richting de Raad van State kan hij nog niet. Het is te vroeg.

Met achttien stemmen voor en negentien stemmen tegen rekende de gemeenteraad van Súdwest-Fryslân gisteravond af met de door Lorist zo gewenste uitbreiding van het varkensfokbedrijf. Het plan om te groeien van 5200 naar 8600 zeugen is zowat tien jaar oud.

Uitputtingsslag

Werkbezoeken, wetswijzigingen, een herindeling, geurnormen, 180 zienswijzen: de weg was een uitputtingsslag. Voor de gemeente, de familie Lorist en een grote groep opponenten, die nu al de buik vol hebben van de stank en zich zorgen maken om hun gezondheid.

We moeten een salomonsoordeel vellen, filosofeerde Gert Schouwstra van de ChristenUnie. Wreed, en niemand komt werkelijk als winnaar uit de bus. Zijn tweekoppige fractie stemde voor, op basis van oude afspraken.

De VVD, het CDA, Rinske Poiesz-Zijlstra en Klaas Jan Semplonius gaven ook groen licht voor de wijziging van het bestemmingsplan. Simon de Witte (VVD): ,,De Hemelumer Hoeve verdient een kans om de leefomgeving van de dieren te verbeteren.’’ Bauke Dam (CDA): ,,Je kunt moreel voor of tegen zijn, maar we moeten dit naar de wet beoordelen.’’

Of die uitbreiding wel of niet binnen de kaders van het bestemmingsplan past, daarover verschilden de inzichten. De PvdA koos een strakke koers: ,,De maximale oppervlakte (van 1,5 hectare, red.) wordt hier overschreden’’, concludeerde Johan Langbroek. In de slipstream volgde D66. Mirjam Bakker: ,,Waarom kan er specifiek voor dit bedrijf een uitzondering gemaakt worden? Komen er straks ook andere bedrijven? Een kippenboer in Arum?’’

GGD-rapport

Onderdeel van het debat is een GGD-rapport. De GGD heeft onderzoek gedaan naar de gevolgen van de uitbreiding. De conclusie was dat schaalvergroting een verbeterde situatie voor de gezondheid oplevert. De kanttekening was dat de geurbelasting hoger is en blijft dan de adviesnorm. Alleen: de adviesnorm is lager dan de waarde die in de wet vastgelegd is. Vooral de PvdA eiste dat het rapport een bindende schakel in het vervolproces zou worden.

Onmogelijk, aldus wethouder Gea Wielinga. ,,Een GGD-rapport kan geen juridisch stuk worden.’’ Het college stond achter de toekomstplannen. Wielinga moest aanzien hoe de kaarten één voor één op tafel gelegd werden. ,,In het bestemmingsplan buitengebied, dat door u vastgesteld is, staat juist dat dit kan. Ik zeg het nog een keer ter verduidelijking: als u ‘ja’ zegt tegen dit plan dan zegt u ‘ja’ tegen de status quo op dit moment. Dat betekent vermindering van de overlast.’’

Alle discussies, amendementen en moties stromen samen naar één man: Harmen de Wind (oud-SP’er) van zijn eigen eenmansfractie. Het is dan achttien om achttien. De Wind, fel: ,,Kennelijk moet er eerst uitgebreid worden voordat er aan het dierenwelzijn gedacht wordt. Dat is precíes waarom wij tegen megastallen zijn.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct