16.000 bruinvissen spoelden aan op de Noordzeestranden, de meeste in Nederland

Meeste bruinvissen spoelen aan op Nederlandse stranden ANP

Tussen 1990 en 2017 spoelden ruim 16.000 bruinvissen aan op de Noordzeestranden in Engeland, Schotland, Denemarken, Duitsland, Nederland en België.

De meeste dieren, soms 800 per jaar, gingen dood op Nederlands grondgebied. Dat blijkt uit een nieuwe internationale studie, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit Utrecht. De wetenschappers bekeken gegevens van de ‘strandingsnetwerken’ langs de Noordzeekust waar sinds 1990 meldingen van gestrande zeezoogdieren binnenkomen.

In 1990 strandden er langs de hele Noordzeekust in totaal 150 bruinvissen. In 2004 waren het er bijna 500 en daarna gingen de cijfers steil omhoog. Ineens was er sprake van een piek op de Belgische en Nederlandse stranden van de zuidelijke Noordzee, terwijl de cijfers in de overige delen van de Noordzee min of meer gelijk bleven. 

Over de oorzaken van de sterfte laten de wetenschappers zich niet uit. Daar is meer onderzoek voor nodig. Wel schrijven ze dat de studie naar de strandingen van bruinvissen is bekostigd door Rijkswaterstaat, dat meer wil weten over de ecologische effecten van de bouw van windparken op zee.

Druk

De zuidelijke Noordzee is samen met het Kanaal de drukst bevaren regio ter wereld. Ook wordt er veel geboord naar aardolie en gas en staan er alleen al in het Nederlandse deel van de Noordzee 289 windmolens. 

Bruinvissen kunnen doodgaan door aanvaringen of omdat ze in netten van vissers belanden. Ook kunnen ze gehoorschade oplopen door seismische onderzoeken of als er geheid wordt voor de aanleg van windmolenparken. De dieren gebruiken hun gehoor, net als andere walvisachtigen, voor de jacht op prooien, het navigeren en de onderlinge communicatie. Als ze verstoord of doof worden, kan dat grote gevolgen voor de populatie hebben.

Schuw

Omdat bruinvissen erg schuw zijn, in kleine groepen leven en niet vaak aan de wateroppervlakte komen, was er tot nog toe nog maar weinig over ze bekend, schrijven de wetenschappers. De dieren laten zich moeilijk levend bestuderen. Door de analyse van de strandingen weten de onderzoekers nu wel iets meer. 

Uit de gegevens blijkt bijvoorbeeld dat er aan de Nederlandse, Belgische en Engelse kusten veel pasgeboren dieren aanspoelen. Ook stranden er in Nederland opvallend veel jonge mannetjesbruinvissen. Volgens onderzoeker en bioloog Lonneke IJsseldijk is het belangrijk om te weten waar en wanneer er kwetsbare jonge bruinvissen rondzwemmen, zodat de impact van menselijke activiteiten op zee goed kan worden bekeken. 

In 2017 werd boven de Waddeneilanden het windpark Gemini geopend met 150 molens. Sommige voorspellingen gaan ervan uit dat in 2040 een kwart van de Noordzee uit windmolenparken bestaat.