Lykele Muus.

Voor schrijver en acteur Lykele Muus is single ouder zijn second best: 'Je hebt niet gefaald als je uit elkaar gaat en voor een andere levensvorm kiest'

Lykele Muus. FOTO ELLA TILGENKAMP

Lykele Muus (33), schrijver en acteur, vindt het alleenstaand ouderschap de beste levensvorm. Hij schreef er een boek over. „Ik was een halve versie van mezelf geworden. En nu… ik bén er weer.”

Lykele Muus (33), schrijver en acteur, heeft in zijn ene hand een taartdoos en in de andere de huissleutel van zijn benedenwoning (56 vierkante meter) in de Amsterdamse Baarsjes. Hij laat ons binnen en we schuifelen achter elkaar door de smalle gang langs het kamertje van zijn dochter Nine van 7. Ze slaapt er om de zoveel dagen, afhankelijk van zijn agenda en die van zijn ex, actrice Melissa Drost. Door langs zijn slaapkamer, zijn keuken en minizitkamer annex werkplek, en we gaan zitten aan de eettafel met uitzicht op zijn tuintje.

Sinds de dag dat hij de sleutels kreeg van dit (huur)huis, op 1 januari 2017, is hij single én ‘single ouder’, een beter woord kan hij er ook niet voor verzinnen. Met de moeder van zijn dochter deelt hij de zorg en opvoeding voor Nine en dat co-ouderschap gaat zo goed, dat hij na vier jaar wel kan zeggen dat het alleenstaand ouderschap niet second best is – ná een gelukkig samenwonend ouderkoppel – maar wat hem betreft de beste levensvorm. Flexibeler en prettiger dan het samenleven binnen een gezin.

Over „de uitdagingen en geneugten” van het alleenstaand ouderschap schreef hij Zo kan het dus ook , een ervaringsverslag met praktische informatie. Wie moest hij overtuigen? Zichzelf? „Nou, misschien, ja toch wel.”

Hij heeft moeten afrekenen met het „ideale plaatje” dat ook in zijn hoofd zat. „De heilige graal is: twee mensen samen. Want samen ben je het gelukkigst. Loopt het anders, dan zien we dat als falen. Waarom zeggen we dat een relatie is mislukt als die voortijdig wordt afgebroken? De relatie met mijn ex is nog steeds goed, het enige verschil is dat ik ergens anders ben gaan wonen.” De titel van zijn boek verwoordt het precies zoals hij het ziet: zo kan het óók. „Je hebt niet gefaald als je uit elkaar gaat en voor een andere levensvorm kiest.”

Maar met een kind… „Samen blijven is beter voor kinderen? Is dat zo? Mijn moeder, zelf gescheiden, vond het vreselijk dat Melissa en ik uit elkaar gingen. Vrienden van ons hopen nog steeds dat we weer bij elkaar komen. Ben je blijven slapen? Hebben jullie weer seks gehad? Alsof ze pas gerustgesteld zijn als wij weer ‘gewoon’ een gezin zijn.” Blijkbaar vonden ze jullie leuk samen? Hij knikt. „Dat zijn we ook. Dat wáren we ook. ‘Het ging toch goed?’, zeggen ze dan. Ja het ging goed, en het goed gaan gaat door, maar niet meer als stel.”

loading

Koude Oorlog

Hoe je als gescheiden paar verder gaat als ouders, daar had hij destijds graag zijn eigen boek over gelezen. Hoe vertel je ‘het’ je kind(eren), om maar iets te noemen. In elk geval niet zoals zijn ouders het deden. Hij was tien, zijn broer twee jaar ouder. „We zaten een week in een vakantiehuisje in Zeeland, ze hadden dag drie uitgekozen om het ons te vertellen, en daarna moesten we het de rest van de week nog met elkaar uitzingen.”

Zijn vader zou verhuizen, zo was besloten. „Dat vond ik verschrikkelijk. In mijn fantasie zag ik hem wegkwijnen in een flatje in een buitenwijk.” Het duurde maanden voor z’n vader wat anders vond. Die maanden, zegt Lykele Muus, waren een Koude Oorlog.

Dat zou hij hun dochter allemaal besparen. Eerst een ander huis, dan pas iets vertellen. „Toen ik de sleutel kreeg, ben ik samen met haar gaan kijken. Ze vroeg wie er ging wonen, en ik zei: ik. En jij af en toe.” Punt. Dat was het. Dit geheel volgens de tip van een juf op school, inmiddels zijn levensmotto: beantwoordt geen vragen die niet worden gesteld. „Ga een kind van vier niet uitleggen waarom papa en mama niet meer verliefd op elkaar zijn of hoe je alles straks zult gaan regelen. Dat levert alleen maar meer vraagtekens op.”

Eén kind in twee huizen vergt planning en organisatie. Lykele Muus en zijn ex nemen elke zondagavond – als ze met z’n drieën eten – de agenda’s door en bepalen het weekschema en de wisseldagen. Ieder heeft hun dochter minimaal twee en maximaal vier dagen bij zich, de weekend wisselen ze af. Ze hebben afspraken over de regels en routines in beide huizen, zij hielp hem met de huur toen hij krap zat, hij betaalde haar hypotheek toen zij even geen werk had (zij is ook acteur). Verjaar- en feestdagen vieren ze gezamenlijk, Lykele vindt háár nieuwe partner „een goeie gast”, en over eten, slapen, kortom de opvoeding van hun dochter zijn ze het grotendeels met elkaar eens.

Dat klinkt zo jaloersmakend harmonieus dat je je afvraagt waarom ze eigenlijk ooit uit elkaar gingen. En toch was het de juiste beslissing, zegt hij. „Sommige stellen groeien uit elkaar, wij groeiden juist naar elkaar toe. We werden één persoon, zo zegt Melissa het. We hadden dezelfde smaak, waren het altijd eens, we vulden elkaar naadloos aan. Ons leven was zo makkelijk, het ging vanzelf. Dat klinkt misschien ideaal, maar het stompte ook af. Zonder wrijving is er geen warmte, zoiets. Ik was 30, zij 32, en om dat nog twintig jaar vol te houden, of een jaar. Nee. Toen ik eenmaal op mezelf woonde, merkte ik dat ik een halve versie van mezelf was geworden. En nu… ik bén er weer.”

Zijn ouders kozen ook voor co-ouderschap. Hoe vond hij het om in twee huizen te wonen? „Dat weet ik niet zo goed meer.” Hij weet nog hoe de huizen eruitzagen, en hoe de verdeling was, maar niet wat hij erbij voelde. „Mijn broer had het zwaarder, hij was veel boos, had gedoe op school. Ik werd nog meer de pleaser dan ik al was en deed braaf wat er van me werd gevraagd.”

Wat hem wel opviel: zijn ouders leken gelukkig. „Mijn moeder kocht ineens roze koeken en Fanta, terwijl we vroeger altijd macrobiotisch aten. Tofu, groenten, bonen. Ze haatte dat eten, maar ze had het blijkbaar al die jaren verdragen om de vrede te bewaren…”

Verwarrend

Het nadeel van co-ouderschap is het gemis, zegt hij. Vlak voor Kerst is zijn ex voor een maand naar Zuid-Afrika vertrokken, mét Nine. De werkgever van haar vriend betaalt hun reis en verblijf. Dus ja, zegt hij, natuurlijk heeft hij dat goed gevonden. Maar lang is het wel. Vorige zomer was hij twee weken naar Ibiza met hun dochter. „Dat is wel heel lang, zei Melissa. Ze kwam wel even langs.”

Eerst was hij een week met Nine, toen een dag of wat met z’n drieën, en daarna weer met z’n tweeën. Het samenzijn ging vlekkeloos, schrijft hij in zijn boek. Maar verwarrend was het ook. In twee weken samengebald hoe het leven is, hoe het had kunnen zijn, en weer zoals het blijven zal.

Nu hij wekenlang geen kind heeft om voor te zorgen, heeft hij alle tijd om te schrijven. Hij is bezig met een verhaallijn voor de televisieserie Dertigers , over een vriendengroep, die geen soap mag heten, maar waarin iedereen „uit en met elkaar gaat en/of kinderen met elkaar heeft.”

Zijn personages zijn een stel ouders die niet heel harmonieus zijn gescheiden. „Er gebeurt iets met het kind terwijl het bij de vader is en de moeder maakt daar een enorme zaak van.” Angstvisioen? „Ik wil vooral uitzoeken wat er kan gebeuren als je echt niet meer met elkaar kunt communiceren.”

De titel Dertigers suggereert dat gescheiden ouderschap een probleem is van een generatie, zijn generatie. „Misschien. Wij, zelf kinderen uit verbroken relaties, zoeken naar nieuwe regels, nieuwe vormen van samenleven.” Hij denkt dat ‘de jaren nul’ vormend waren voor de 30-plussers van nu. „Er was een overdaad aan opleidingen, baantjes, het was heel normaal een jaar op reis te gaan, alles kon. Zoveel mogelijkheden zonder grenzen, dat geeft stress. Knopen doorhakken leerden we niet. Dus doe je niks, of alles tegelijk. En als iets mislukt, doe je wat anders.”

Pleasers

In zijn generatie is het hyperindividualisme doorgeslagen, zegt hij. „Als je nooit beslissingen hebt leren nemen, als altijd alles kon, krijg je „blubberrelaties”, óók met je kinderen. „Kijk maar in de speeltuin. Ouders gedragen zich als pleasers, bijna slaafs. Wil je hiermee spelen, of daarmee, of wil je toch wat anders…” Voor wie zelf in zijn jeugd geen stevige basis had, zegt hij, is het makkelijker om „de norm” te omarmen. „Zo hoort het, zo ziet een relatie eruit en zo een ideaal gezin.”

Maar dus ook: zodra die relatie niet meer goed voelt, doe je wat anders? „Mensen kunnen toch veranderen? Zo raar is het toch niet dat je na zeven jaar geen match meer bent. Ik vind het een bevrijdende gedachte dat er andere manieren te vinden zijn om een gezin te vormen en geluk te vinden.”

Het waren zijn eigen vooroordelen die hem ervan weerhielden uit elkaar te gaan en als single verder te gaan. „Alleen wonen leek me stil, saai en eenzaam.” Hij had niet verwacht dat hij „dolgelukkig” in zijn eentje op de bank zou zitten. „Ik ben gezonder, vrolijker, positiever en dat is te danken aan ons besluit.”

En hoe is dat voor Nine? „Ze heeft er een leukere vader voor terug. In de dagen dat ze er niet is, heb ik gewerkt, gesport en mijn vrienden gezien. Als zij er is, ben ik er helemaal. Voor haar ben ik blij dat haar ouders uit elkaar zijn gegaan.”

loading

Titel Zo kan het dus ook (Een nieuw leven als single ouder)

Auteur Lykele Muus

Uitgeverij Muus

Prijs 19,99 euro

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Interview
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct