Dinsdagavond horen we of de verwachte versoepelingen er daadwerkelijk komen tijdens de coronapersconferentie van demissionair premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge. Maar hoe staan we er eigenlijk voor? En waarom zouden we wel, of juist niet, kunnen versoepelen? Zes vragen.

Wat zeggen de cijfers?

Allereerst maar eens de getallen. Gemiddeld werden de afgelopen week 7699 positieve tests per dag afgenomen. Dat is beduidend minder dan de piek van bijna 13.000 in december, maar van een afvlakking lijkt geen sprake. Bovendien doet het feit dat er 813 mensen met corona op de intensive care liggen, denken aan vorig jaar mei. Anderzijds daalde afgelopen week het aantal coronapatiënten in het ziekenhuis iets, van 2582 naar 2544.

Geruststellend is echter dat het aantal mensen dat overlijdt aan de gevolgen van een coronabesmetting, gestaag daalt. Maandag overleden 22 mensen aan de ziekte.

Hoe zit het met de vaccinaties?

Waar de curve van het aantal sterfgevallen afvlakt, toont de grafiek van het aantal gezette prikken juist een stijgende lijn. Zondag stond de teller op 4.580.000 vaccinaties, en deze week moeten daar weer 750.000 prikken bij komen. De verwachting is dat we rond 9 mei op 6,8 miljoen gezette vaccinaties zitten.

Wordt dat doel wel gehaald met alle perikelen rond Janssen en AstraZeneca?

Allereerst AstraZeneca. Daar wordt nog gewoon mee geprikt, zij het alleen mensen boven de 60. Eerder werd de vaccinatie stilgelegd vanwege zeer zeldzame, maar ernstige bijwerkingen: trombose en een tekort aan bloedplaatjes. Maar voor mensen boven de 60 is het risico van ernstige gevolgen door corona veel groter, dus krijgen zij gewoon AstraZeneca. Mensen boven de 65 krijgen echter doorgaans Pfizer. Als er doses AstraZeneca over zijn, mogen huisartsen die ook aan 65-plussers aanbieden.

Dan Janssen. Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA komt dinsdag rond 17.00 uur met een advies over de mogelijke bijwerkingen van het Janssen-vaccin. Vorige week stopte Johnson & Johnson – de maker van het vaccin – zelf met de uitrol, omdat in de VS zes gevallen van ernstige trombose aan het licht kwamen.

Dat had voor Nederland vooralsnog weinig gevolgen: er zouden slechts een handjevol Janssen-prikken worden gezet. Maar het plan was wel om eind april tienduizenden vaccinaties te zetten met Janssen. Stel dat het vaccin in de ban gaat, dan levert dat maximaal zes weken vertraging op in de hele vaccinatiecampagne.

Wat zouden de versoepelingen inhouden?

Bronnen rond het kabinet meldden de afgelopen dagen dat de avondklok gaat verdwijnen per 28 april. Ook gaan dan de terrassen weer open, maar wel alleen tussen 12.00 en 18.00 uur. Ook het winkelen op afspraak gaat op de schop: niet-essentiële winkels mogen weer gewoon klanten ontvangen, al moeten ze wel een ’actief deurbeleid’ voeren om drukte te voorkomen. Mogelijk mogen we ook weer twee mensen in plaats van één ontvangen.

Waarom zouden die versoepelingen kunnen?

De piek van de derde golf lijkt bereikt, aldus het RIVM. Of toch zeker in de ziekenhuizen, zei beddenbaas Ernst Kuipers maandag. Voorzichtig versoepelen kan, zei hij. „Het personeel zal de handen nog vol hebben aan alle drukte, maar ik heb er vertrouwen in dat het nu echt de goede kant op gaat.”

Maar er zijn ook niet-medische redenen. Burgemeesters benadrukken bijvoorbeeld dat de boel niet meer te handhaven is als de lente zich aandient, maar de terrassen dichtblijven. De samenleving heeft ruimte nodig, klonk dit weekend uit de mond van Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad en zelf burgemeester van Nijmegen. En ondernemers smachten uiteraard naar het draaien van weer een beetje omzet en het verwelkomen van klanten die ze zo lang hebben gemist.

Waarom zouden de versoepelingen niet kunnen?

Wie een oude routekaart erbij pakt en de cijfers, schrikt zich kapot. Aan geen enkele voorwaarde voor versoepelingen wordt voldaan. Verre van zelfs, de meeste ’signaalwaarden’ liggen veel en veel te hoog. En het is dan ook niet voor niets dat Kuipers, maar ook RIVM-baas Jaap van Dissel en minister Ferd Grapperhaus (Justitie) maandag benadrukten dat de versoepelingen voorzichtig moeten plaatsvinden.

Tegelijk moeten ziekenhuizen nog altijd aan hun personeel vragen om af te zien van de meivakantie vanwege de drukte. En niet voor niets waren met name de ziekenhuizen faliekant tegenstander van de zogenoemde pilotevents waarmee De Jonge ineens op de proppen kwam.

Epidemioloog Arnold Bosman zei vorige week bovendien juist dat het verstandig is om nog enkele weken de maatregelen vast te houden, omdat dan de piek van de derde golf pas echt achter ons ligt. „Het is net alsof je een enorme lekkage hebt, eindelijk een paar dweilen kunt inzetten om wat water weg te vegen en vervolgens alsnog de kraan verder openzet. En dan moeten er ook geen valse beloftes van versoepelingen meer worden gedaan, want de 17 miljoen Nederlanders hebben het daarmee begrijpelijkerwijs helemaal gehad.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct