Volgens de Veiligheidsregio hanteren supermarkten een stringent deurbeleid. Foto: ANP

UMCG-viroloog: niet te paniekerig doen over bezoekje aan de supermarkt

Volgens de Veiligheidsregio hanteren supermarkten een stringent deurbeleid. Foto: ANP

Voelt boodschappen doen tegenwoordig bijna als een roekeloos avontuur? De angst om besmet te raken is groot, maar hoe risicovol is een bezoek aan de supermarkt? Een virtueel rondje langs de schappen met UMCG-viroloog Bert Niesters.

Ons sociale leven staat op een laag pitje en het coronavirus dwingt ons tot een geïsoleerd leven, veilig teruggetrokken in ons eigen huis. Toch ontkomen we er niet aan dat we af en toe naar de supermarkt moeten. Dat is een bijna surrealistische ervaring geworden. Alsof je een bezoek brengt aan een rampgebied. Strenge beveiligers voor de deur, wasstraten om karretjes te desinfecteren, caissières achter plexiglas, klanten die buiten wachten tot ze naar binnen mogen. De alledaagsheid van boodschappen doen is volledig verdwenen.

Goede voorbereiding

De grote vraag is hoe je veilig boodschappen doet in tijden van corona. Dat begint al bij de voorbereiding. ,,Denk vooraf goed na wat je nodig hebt, zodat je een dag later niet wéér hoeft te gaan”, zegt viroloog Bert Niesters, hoofd klinische virologie bij het Universitair Medisch Centrum Groningen en hoogleraar medische microbiologie. ,,Maak een duidelijk boodschappenlijstje. Dat helpt je ook om efficiënt door de supermarkt te gaan.”

Verhaal gaat verder onder deze tips:

Ook voorbereiding: hoe ga je op pad? Onbeschermd of is het toch beter om met mondkapje op en handschoenen aan de supermarkt te betreden, zoals steeds meer mensen doen? Het coronavirus verspreidt zich immers als een besmette persoon hoest of niest. Winkelen in een drukke supermarkt houdt dus een risico in.

,,Mondkapjes? Geen goed idee”, zegt Niesters. ,,Dat biedt alleen maar schijnveiligheid. Met een mondkapje kun je het virus gewoon oplopen, bijvoorbeeld als het niet goed aansluit op je gezicht. En als het virus op je handschoen zit en je raakt je gezicht aan, kun je ook besmet raken. Het is veel nuttiger om voor en na je bezoek aan de supermarkt je handen goed te wassen.”

Winkelkar als besmettingsbron?

Bij aankomst doemt gelijk het eerste probleem op. Een winkelkarretje of mandje is verplicht. Zo kunnen supermarkten beter tellen of er niet te veel mensen tegelijk in de winkel zijn. Maar zo’n winkelkar wordt op een dag door tientallen mensen gebruikt. Dat is toch vragen om problemen? ,,Laten we niet te paniekerig doen”, zegt Niesters. ,,Supermarkten maken hun karretjes en mandjes extra goed schoon en desinfecteren regelmatig. De kans dat je via aanraking met een mandje of karretje besmet raakt is klein.”

In de supermarkt gloort als eerste de versafdeling. Fruit en groente ligt aanlokkelijk uitgestald. Mensen zitten met hun handen aan de appels en bananen, buigen er met hun lichaam overheen. Wat als iemand zo het virus overbrengt?

En even verderop de dozen met eieren in het schap, de plastic verpakkingen met kaas in het koelvak, de glazen potten met Nutella, de pakken melk. Hoe veilig is het om die aan te raken? Hebben Amerikaanse onderzoekers recent niet aangetoond dat het coronavirus 24 uur kan overleven op karton en tot wel drie dagen op plastic?

Maar, nuanceren virologen, dan gaat het om ideale omstandigheden in een laboratorium, waarin veel virus is overgebracht. In dergelijke situaties kan het virus soms overleven. ,,Maar in de praktijk is het risico verwaarloosbaar klein dat het virus overleeft op verpakkingen van karton of plastic. Het is totaal onnodig om je daar zorgen over te maken”, aldus Niesters.

Supers nemen juiste maatregelen

De Groningse viroloog roemt de maatregelen die supermarkten nemen om de risico’s te verkleinen. Zoals één klant per tien vierkante meter winkeloppervlak. Of de aparte momenten op de dag dat de winkel sluit om personeel de kans te geven de schappen veilig bij te vullen. ,,Heel verstandig. Ook de glazen afscheiding om de kassamedewerkers te beschermen en de lijnen op de vloer om anderhalve meter afstand te markeren zijn nuttige maatregelen.”

Het valt de vooraanstaande viroloog op dat veel Nederlanders van het noodzakelijke boodschappen doen een paniekerige aangelegenheid maken. We zijn te panisch geworden. ,,Het lijkt wel alsof veel mensen ineens smetvrees hebben en bang zijn dat het virus op iedere verpakking zit. Dat zegt wellicht iets over hoe serieus we met de huidige crisis omgaan, maar die angst gaat te ver. We hebben in dit land duidelijke regels afgesproken. Ga als je verkouden bent niet naar de supermarkt. Neem geen kinderen mee. Houd afstand. Was je handen grondig bij thuiskomst. Houd je hier aan, dan kan er weinig gebeuren.”

Doe geconcentreerd boodschappen

Toch moet je een bezoek aan de supermarkt niet onderschatten, stelt Niesters. Zijn advies: wees bewust van wat je doet en ga geconcentreerd op pad. ,,Houd je hoofd erbij. Dat is een vereiste om steeds het juiste te doen en je aan de maatregelen te houden.”

En het allerbeste? Bestel boodschappen online en laat ze thuisbezorgen, zo vermijd je immers een bezoek aan de supermarkt. ,,Het is jammer dat supers maar beperkte capaciteit hebben en je vaak niet kunt bestellen”, meent Niesters. ,,In ons laboratorium is het ook alle hens aan dek om extra productie te draaien. Het zou mooi zijn als supermarkten dat ook doen met thuisbezorgen. Zet bijvoorbeeld zzp’ers in die nu werkloos thuis zitten om alle boodschappen te bezorgen.”

menu