Japke-d. Bouma: ,,Ik vrees dat zodra het virus weg is, we weer met z’n allen terug hollen naar kantoor.''

Tip voor de werkende mens: 'Neem je werk serieus, maar jezelf een stuk minder'

Japke-d. Bouma: ,,Ik vrees dat zodra het virus weg is, we weer met z’n allen terug hollen naar kantoor.'' FOTO CHARLOTTE VAN EGMOND/EO

Veel kantoren zijn vrijwel leeg. Toch zit ‘kantooramazone’ Japke-d. Bouma niet verlegen om onderwerpen. Ook over thuiswerken zijn er herkenbare ergernissen te beschrijven. In haar boek Hoe vind je zélf dat het gaat? geeft ze 281 tips.

Klussende buren, uit de hand gelopen app-groepen met collega’s ... thuiswerken is soms best pittig. En de door Japke-d. Bouma al eerder fel bekritiseerde vergaderingen? Die gaan natuurlijk gewoon door, maar dan digitaal.

Betekent corona het einde van de door jou zo verfoeide kantoortuin?

Japke-d. Bouma: ,,Als het virus aanwezig blijft, verdwijnt de kantoortuin zoals we die nu kennen. Maar ik vrees dat zodra het virus weg is, we weer met z’n allen terug hollen naar kantoor. Mensen verlangen naar collega’s, spontane ontmoetingen waar je ideeën van krijgt. Daarnaast heeft thuiswerken weinig status. Een chef die in zijn joggingbroek naast de wasmand met een kat op schoot zit, heeft toch niet dezelfde status als een chef gekleed in pak op een leren bureaustoel. En de belangrijke baantjes worden op kantoor verdeeld. Het is lastig om je te profileren als je thuiszit.’’

Jij werkte al veel thuis, is er voor jou iets veranderd?

,,Ik ben erachter gekomen dat de wisselwerking tussen thuis- én op kantoor werken belangrijk is. Zeker die eerste maanden van de crisis was iedereen de hele tijd thuis. Sommige mensen raakten in een sociaal isolement. Kantoor heeft een sociale functie, daar spreek je collega’s en kun je relativeren. Normaal gesproken heeft je werkgever een heel dagprogramma vastgesteld: je moet opstaan, de trein nemen, bijkletsen met collega’s, vergaderen, nog een klein beetje werken -want dat is lastig op kantoor- en dan weer naar huis. Nu moet je alles uit jezelf halen.’’

Thuiswerken met kinderen noem je ‘de hel’. Waarom?

,,Hoho, ik noemde dat niet zo, maar mijn lezers. Maar ik snapte ze wel. Toen de scholen dicht waren, was dat een heel zware tijd voor ouders. Ik adviseerde af en toe te accepteren dat je een dag niets afkreeg. De lat lag die eerste weken veel te hoog. Experts raadden aan om een dagindeling te maken met daarop werktaken, sporten, tijd voor de kinderen. Ik kreeg veel reacties op Twitter van mensen die op sommige dagen blij waren dat ze überhaupt uit bed waren gekomen, dat ze hun kinderen te eten hadden gegeven en ervoor hadden gezorgd dat ze elkaar de hersens niet hadden ingeslagen.’’

Mensen gingen niet meer naar kantoor, had je nog wel onderwerpen om over te schrijven?

,,Die eerste maanden heb ik fulltime geschreven over thuiswerken. Dat vond ik ook mijn taak als kantooramazone. Dit was zo’n revolutie, dat kon ik niet negeren.’’

Je schreef bijvoorbeeld over het beeldbellen en de online vergaderingen. Wat zijn jouw tips daarvoor?

,,Minder. Ga minder vergaderen! Dat is mijn belangrijkste tip. Zeker via Zoom. Uit onderzoek blijkt dat dat nóg vermoeiender is dan een gewone vergadering. Via Zoom zie je jezelf steeds in beeld en losse beelden van collega’s. Ook loopt het beeld en geluid niet steeds synchroon, dat blijkt allemaal heel vermoeiend te zijn voor je brein. Ik sprak mensen die tussen tien uur ’s ochtends en vier uur ’s middags in Zoom-meetingen zaten. Doe normaal! Plan af en toe rust in. Dat idee dat we móéten vergaderen, daar moeten we echt vanaf.’’

Op Radio1 zei je onlangs over vergaderen: ‘Het is doodgaan in een saai zaaltje met z’n allen’. Is het zo erg?

,,Haha, dat clipje is inmiddels 367.000 keer bekeken via LinkedIn. Dat is geen bewijs dat ik gelijk heb, maar wel dat veel mensen het herkenbaar vinden. Ik krijg ook reacties dat mensen het er niet mee eens zijn. Ik chargeerde om mensen te prikkelen. Dat hoort ook bij mijn vak.’’

Een terugkerend onderwerp in je boeken is jargon en ‘jeukwoorden’. Neemt het gebruik af?

,,Nee, gelukkig niet. Ik moet iets te schrijven overhouden. Wel zie ik dat termen uit of juist weer in de mode raken. Bijvoorbeeld ‘agile’. Uit onderzoek van de vacaturewebsite Indeed blijkt dat die term op zijn retour is. ‘Onboarding’ daarentegen is nu ‘een dingetje’. Het betekent de introductie van een nieuwe medewerker. Soms lijkt het alsof ik zeur over jargon, maar daar zit wel degelijk een gedachte achter, dat is dat het lang niet altijd duidelijk is wat iemand ermee bedoelt. Neem de term ‘deep dive’, die nu ook populair is. Sommige bedrijven gebruiken het voor een brainstormsessie, anderen voor een onderzoek of een vergadering. Benoem gewoon wat het is! Dan weet iedereen waar hij of zij aan toe is.’’

In je boek geef je 281 tips voor op je werk. Wat is de belangrijkste?

,,Neem je werk serieus, maar jezelf een stuk minder. Dit is een grimmige tijd: relativeer. Probeer te blijven lachen. Dat probeer ik ook te bereiken met dit boek. Het beschrijven van herkenbare ergernissen. ‘God zij dank’, hoor ik vaak, ‘ik ben niet de enige’. Neem de titel, hoe vind je zélf dat het gaat? De eerste zin bij veel personeelsgesprekken. Jij bent niet de enige die niet weet wat je daar nou op moet antwoorden.’’

‘Wandelen’ noem je de gouden tip.

,,Dat heeft ook te maken met dat relativeren. Rooster in godsnaam af en toe een pauze in. Een periode offline. Ga naar buiten, ga wandelen. Ga naar de wc zonder telefoon. Laat je brein af en toe tot rust komen. Als je dat niet doet, is dat gevaarlijk.’’

Dan de wc op kantoor, daar heb je ook tips voor.

,,Gelukkig duurt het door corona nog even voor we daar weer gebruik van zullen maken. Maar nog steeds krijg ik heel veel reacties en vragen over het kantoortoilet. Net als over de kerstborrel. Dus vandaar dat ik deze ook weer behandel in mijn nieuwe boek. Wat lezers soms aantreffen op hun kantoortoilet; dat is schrikken geblazen. Collega’s die hun nagels knippen of hele omkleedsessies houden. En iemand kreeg te horen: ‘Als je snel bent, heb je nog een warme bril’. Haha, die vond ik grappig. In elk geval; doe de deur op slot. Er zijn mensen die hun baas in z’n blootje hebben gezien op het toilet.’’

Je schrijft dat we onder andere ongelukkig worden van slechte managers, lawaai en zinloos vergaderen. Waar worden we wél gelukkig van?

,,Het belangrijkste zijn de collega’s. Niemand begrijpt je zo goed als zij. Als je iets over je werk vertelt aan je partner of moeder krijg je soms die glazige blik. Met collega’s kun je erover lachen. Je hebt een gedeelde missie, een gedeelde belangstelling, en grappen die alleen jullie begrijpen. Collega’s kunnen ook leed delen en elkaar steunen. Dat je iets bijdraagt aan de samenleving kan je werk eveneens geweldig maken. En een goede baas kan een reden zijn dat je ’s ochtends uit je bed komt. Werk is een bepalende factor of we ons gelukkig voelen. Het is iets dat ons maakt tot wie wij zijn.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct