Kinderartsen willen dat middelbare scholieren een meter afstand houden op school. FOTO ANP

Openen van middelbare scholen Russische roulette? 'Verplicht meter afstand'

Kinderartsen willen dat middelbare scholieren een meter afstand houden op school. FOTO ANP

Middelbare scholieren zouden verplicht een meter afstand moeten houden van elkaar. Dat stelt Károly Illy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde en lid van het Outbreak Management Team (OMT). ,,Inmiddels weten we dat zeker oudere tieners het coronavirus wel degelijk verspreiden. Het allerlaatste wat we willen is dat scholen weer moeten sluiten.’’

Onder kinderartsen groeit het onbehagen over de bijna 1 miljoen leerlingen van middelbare scholen die vanaf deze week terugkeren in de klaslokalen. Het kabinet besloot in juni dat de scholen na de zomervakantie weer open mogen zonder aanvullende coronamaatregelen. Sindsdien is het bewijs dat ook oudere kinderen het coronavirus verspreiden echter toegenomen, verklaart Illy. ,,Kinderen op de basisschool en kinderopvang spelen nauwelijks een rol, maar voor kinderen in de middelbare schoolleeftijd ligt dat echt anders.’’

Illy adviseert om op middelbare scholen 1 meter afstand verplicht te stellen. ,,Die afstand is praktisch werkbaar in klassen. Zeker als leerlingen een vaste buddy krijgen voor wie die afstand niet geldt, zoals je ook in de horeca samen met een bekende aan een tafeltje mag zitten.” Op plaatsen waar leerlingen geen afstand kunnen houden, zoals in de gangen en kantine, kunnen mondkapjes volgens hem een oplossing zijn.

Lees ook [PREMIUM] Onzekere start scholen

Besmettingen

De kinderartsen zijn niet zozeer bang dat jongeren zelf ziek worden, maar wel dat zij ouders, grootouders en leerkrachten besmetten. ,,Nu het aantal besmettingen weer toeneemt, moeten we op tijd maatregelen nemen om te voorkomen dat jongeren de schuld krijgen van nieuwe uitbraken. Het allerlaatste wat we willen is dat scholen onder maatschappelijke druk weer moeten sluiten. Middelbare scholieren zitten al bijna een half jaar thuis. Voor hen is dit echt een verschrikkelijke situatie. Medisch gezien hebben ze nauwelijks last van het virus, maar sociaal worden zij verreweg het hardst getroffen.’’

De VO-raad laat weten het OMT-advies af te wachten. Eerder drong de koepel van middelbare scholen er bij het OMT op aan om snel met een advies te komen over ventilatie, nadat deskundigen in deze krant hun zorgen uitten over verspreiding van het virus via aerosolen (kleine druppeltjes). Het RIVM zegt niet op nieuwe maatregelen vooruit te willen lopen voordat het OMT daar een officieel advies over heeft uitgebracht. Het is nog niet bekend wanneer het onderwerp op de agenda staat van het adviesorgaan van het kabinet.

Is het heropenen van de middelbare scholen geen Russische roulette? Wat zijn de regels? En hoe vinden de leraren het? Lees zes vragen en antwoorden over deze kwestie.

1. Geldt de 1,5-meterregel niet voor scholieren?
Onderling niet: nu de middelbare scholen weer open gaan hoeven leerlingen geen afstand meer van elkaar te houden. Wel van hun leraren en ander personeel. Waar dat niet lukt, bijvoorbeeld tijdens praktijklessen, moeten leerlingen en personeel de 1,5 meter ‘zoveel mogelijk’ in acht nemen. Ook de gymles en muziekles gaan gewoon door.

De basisscholen zijn vanaf 8 juni alweer helemaal open. Basisschoolleerlingen hoeven geen afstand van elkaar of hun juf of meester te houden. Op mbo’s, hbo’s en universiteiten geldt de 1,5 meterregel wèl voor iedereen. Ook voor studenten die nog geen 18 zijn.

loading

2. Lopen kinderen dan geen risico op corona?
Aanzienlijk minder dan volwassenen. Van de bijna 60.000 coronagevallen in Nederland sinds eind februari waren er maar 800 kinderen onder de 15. Hun klachten zijn meestal erg mild. 64 kinderen onder de 15 belandden in het ziekenhuis, zij overleefden het allemaal. In de groep 15-19 jaar turfde het RIVM aanmerkelijk meer besmettingen: 1526. Het aantal ziekenhuisopnames (32) ligt ook in deze leeftijdsgroep echter heel laag. ,,Meestal blijft het bij wat hoesten, een beetje verkouden en misschien koorts’’, verklaart kinderarts Károly Illy.

De grote vraag is in hoeverre kinderen het coronavirus verspreiden. In juni concludeerde het RIVM uit voorlopig onderzoek dat kinderen nauwelijks een rol spelen bij de verspreiding. Op basis van die resultaten besloot het kabinet de scholen weer te openen. Sindsdien zijn echter een aantal internationale onderzoeken en casestudies gepubliceerd die tot andere conclusies komen. Kinderen boven de 15 lijken het virus evenzeer te verspreiden als volwassenen. Zo werden op een zomerkamp in de Amerikaanse staat Georgia en op middelbare scholen in Noord-Frankrijk en Israël opvallend veel tieners besmet. Ook duidt bijvoorbeeld een onderzoek onder 65.000 mensen in Zuid-Korea er volgens Illy op dat het heropenen van scholen wel degelijk risico’s met zich meebrengt. ,,Er is sinds juni behoorlijk wat nieuwe informatie beschikbaar waaruit blijkt dat zeker oudere tieners een grotere rol spelen bij de verspreiding dan we dachten.’’

loading

3. Is het heropenen van de middelbare scholen dan geen Russische roulette?
Nee, stelt het kabinet. Het alternatief - bijna een miljoen leerlingen die al bijna een half jaar thuiszitten nóg langer thuishouden - is in elk geval geen optie. Dat vindt ook Illy. ,,Voor jongeren is dit echt een verschrikkelijke situatie. Medisch gezien hebben ze nauwelijks last van het virus, maar sociaal worden zij verreweg het hardst getroffen. School, evenementen, sociale activiteiten - alles wat voor jongeren zo belangrijk is om zich te ontwikkelen en contacten op te doen - viel weg. Het sociale isolement als gevolg van corona heeft afgelopen maanden al geleid tot een toename van het aantal neerslachtige en depressieve kinderen. We kunnen het ons niet permitteren om kinderen en jongeren nog langer thuis te laten zitten. Je zou wat mij betreft juist serieus moeten nadenken over maatregelen waarmee je ouderen beter beschermt, bijvoorbeeld door ze minder met jongere mensen in aanraking te laten komen.’’

Illy pleit sowieso voor aanvullende maatregelen op middelbare scholen, mbo’s en in het hoger onderwijs: verplicht een meter afstand houden, behalve met je buddy, en waar dat niet mogelijk is een mondkapje op. ,,Natuurlijk, 1,5 meter afstand is beter dan 1 meter. Maar alle deskundigen zijn het erover eens dat de eerste meter het belangrijkste is en die afstand is praktisch werkbaar in klassen.’’

loading

4. Doen scholen zelf nog iets om besmettingen te voorkomen?
Zeker, al zijn hun mogelijkheden beperkt. Leerlingen preventief testen of hun temperatuur scannen is bijvoorbeeld niet aan de orde - al zouden ze dat willen, het mag niet volgens de privacywetgeving.

Uiteraard is op scholen extra aandacht voor hygiëne, handen wassen. En voor ventilatie. Daar was afgelopen weken veel over te doen, omdat het bewijs toeneemt dat het coronavirus zich in slecht geventileerde ruimtes door de lucht verspreidt via aerosolen (kleine druppeltjes). Veel scholen kampen al jaren met verouderde ventilatiesystemen en slechte luchtkwaliteit. Ramen en deuren van de klaslokalen open, is dus het devies. Desnoods trekken leerlingen als het kouder wordt maar een jas aan. Verder gaan sommige scholen met spatschermen in de weer om leraren te beschermen.

5. Moet je naar school als je net terug bent van vakantie uit een oranje gebied?
Nee, als voor je vakantiebestemming het dringende advies is om na terugkomst 14 dagen in thuisquarantaine te gaan, ben je als middelbare scholier niet welkom in de klas of op het schoolplein. Hetzelfde geldt voor leraren en ouders.

Basisschoolleerlingen mogen na terugkomst uit een oranje gebied wel naar school, de opvang en sportles.

Voor kinderen tot 4 jaar geldt dan weer dat zij de eerste 14 dagen na thuiskomst níet naar de kinderopvang of gastouder mogen. Volgens de overheid is dit een voorzorgsmaatregel vanwege ‘het frequente en intensieve contact (verzorging, voeding, knuffelen)’ dat de jongste kinderen met de medewerkers hebben.

Bij coronagerelateerde klachten moeten leerlingen van alle leeftijden thuisblijven, ook als iemand anders in huis klachten heeft (een loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging of koorts). Uitgezonderd zijn kinderen van 0 tot 4 jaar en kleuters met neusverkoudheid. Zij mogen, mits ze geen andere klachten hebben, wel gewoon naar de opvang of kleuterschool.

Hetzelfde geldt voor leerlingen met hooikoorts of chronische verkoudheid. Bij twijfel is het advies: laten testen.

6. Moet je naar school als je vader of moeder extra risico loopt bij een coronabesmetting?
Nee, als kinderen zelf tot een risicogroep behoren of gezinsleden hebben die boven de 70 zijn of een zogenoemde ‘onderliggende aandoening’ hebben, kunnen ze worden vrijgesteld van de fysieke lessen. Dat gaat in overleg met de schoolleiding. Hetzelfde geldt voor docenten.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct