Alida van Dellen en Jan Willems van Piepers en Paupers.

Kroketten, piepers en bijzondere groenten in Veenhuizen

Alida van Dellen en Jan Willems van Piepers en Paupers. FOTO JASPAR MOULIJN

Het is misschien wel een van de lekkerste culinaire pleintjes van Nederland, op een plek die je het minste verwacht. Niet in een hip Amsterdams buurtje of een gezellige straatje in Groningen, maar in een voormalige strafkolonie. En desondanks heeft het pleintje nog niet eens een naam. ‘Hoofdweg, Veenhuizen’ is de simpele adresaanduiding. Een afslag naar de voetbalvelden van VV Veenhuizen.

Een afslag naar de voetbalvelden van VV Veenhuizen, meer is het niet. Maar er wacht een fijne verrassing. Kijk maar even rond op het ‘pleintje’, waar vroeger het ‘industriële complex’ van de kolonie zat. In de oude graanmaalderij zit Maallust, de brouwerij van De Zware Jongens die met bieren als de Vagebond of de Kolonist het speciaalbierenassortiment van menig kroeg en winkel in het Noorden (en ver daarbuiten) heeft veroverd. In de oude zuivelfabriek vinden we Kaaslust, waar kaasmaker Jan Craens een krachtige Bleu de Veenhuizen of Torba casa maakt.

En sinds kort is kaas en bier aangevuld met pieper. Of beter: patat. In de oude molen, waarvan het wiekendeel in de zomer van 1918 door blikseminslag afbrandde, zit nu het frietrestaurant Piepers en Paupers. In Corona-tijd openden Jan Willems en Alida van Dellen de ‘speciale frietzaak’ in de molenromp, opgepimpt tot een fraai aardappelrestaurant met fiks terras.

Van aardappelen en friet wisten Jan en Alida al best veel. Ze bestierden tot voor kort het populaire Alida’s Smulpaleis in Roden, dat in 2015 door Misset Horeca uitgeroepen werd tot beste Cafetaria van Nederland. Maar de rek was er een beetje uit.

Jan: ,,We wilden het wat rustiger aan doen, niet meer de massa-kassa, tientallen personeelsleden, de permanente druk.” Dus zochten ze naar een andere uitdaging, en vonden die in Veenhuizen.

,,Daar werden uitbaters gezocht voor de te restaureren molen. Eigenlijk wilden we met onze oude trailer een authentieke friettent opzetten, maar Veenhuizen is Unesco- Werelderfgoed, dus dat was niet aan de orde. Een aantal belangstellenden schreef zich in voor de molen, wij waren de gelukkigen.”

De basis van de nieuwe horecagelegenheid is de pieper, de aardappel. ,,We willen de ingrediënten zoveel mogelijk uit de gemeente Noordenveld halen, lokaal dus. Dat heeft wel wat haakjes en ogen. Als je de Agria’s – de ideale frietaardappel – van de Friese klei haalt zitten ze loeistrak in hun vel en zijn ze makkelijk met schil te snijden.’’

,,Hier hebben we zand-veengrond, dus de aardappelen zijn onregelmatig, zodat we veel meer tijd kwijt zijn met het met de hand bijwerken. We halen ze bij Lennart Schuiling, scholier en boerenknecht die hier langskwam en vroeg of hij de aardappelen mocht leveren. Hij is pas negentien, maar enthousiast.”

loading

Kroketten

De kroketten worden weliswaar buiten Noordenveld gemaakt door de Krokettenkunst van Rien Prinsen uit Nieuw-Weerdinge, maar met ingrediënten uit Noordenveld. Kroketten met kip en limoncello uit Peize of met zeewierkaas en Torba casa van Kaaslust en een kroket gemaakt van Blakervelder rundvlees en Maallust Mooie Madam dubbel bier.

,,Die Blakevelder is gemengd vlees van de Groninger Blaarkop en de Lakenvelder, twee oude rassen die op de Blakervelder Hoeve in Langelo lopen. Mooi en duurzaam vlees.”

Dat zullen de paupers die hier vroeger woonden niet veel op hun bordje hebben gehad. Veenhuizen, in de negentiende eeuw gesticht door de Maatschappij der Weldadigheid voor de opvang van ‘klap- en landlopers’, werd ook wel Hollands Siberië genoemd, naar de Russische strafkampen.

Dan is het leuk dat we op de kaart van Piepers en Paupers bij de limonades het merk Wostok tegenkomen. Dat associëren we toch vooral met Siberische kou. De Sovjet-limo Wostok was in de jaren zeventig het Russische antwoord op het verderfelijke westerse frisdrank. In 2009 reïncarneerde het Russische drankje in Berlijn.

Wostok bottelt de smaken van een lang vergeten tijd: we proeven een heerlijke limonade van pruimen, sap van paarse wortels, natuurlijk bronwater, wat citroensap, extract van kardemom en wat agave. ,,Leuk geintje toch,” zegt Willems.

Wij zijn vooral aangenaam verrast door de smaak. En ook op de frieten en kroketten kunnen we een klap geven. Misschien moeten we maar bij VV Veenhuizen gaan voetballen, hebben we bier, patat, kroketten en kaas vers in de kleedkamer.

Maar misschien is het dan verstandig ook wat groente aan het menu toe te voegen. Gelukkig hoeven we daar niet ver voor te wandelen. Langs het Nationaal Gevangenismuseum komen we op de hoek Hospitaallaan-Eikenlaan aan bij de Tuinen van Weldadigheid.

loading

Lustoord van groenten

Daar hebben Lambert Sijes en Jolanda Loonstra een lustoord van groenten en fruit gecreëerd die zijn weerga nauwelijks kent. U dacht dat u knoflook kent? Wacht maar tot u het assortiment van Lambert ziet. Aardappelen? De mooiste rassen kweekt hij op zijn 3 hectares, van de paarse truffel tot de Zeeuwse bonte.

Zestig soorten, zoals hij ook vijftig soorten bonen heeft, twintig soorten knoflook, veertig soorten tomaat , een keur aan fruitbomen. In de kassen is het een kleuren- en geurenpracht van jewelste.

Aan een opgebonden plant hangen gele ronde vruchten, die citroenkomkommer worden genoemd. ,,Gewoon komkommer, proef maar”, zegt Lambert, en hij blijft vruchten en groenten aangeven om in te bijten. Een lekkere tomatillo, een Mexicaans familielid van de goudbes, of een Noord-Koreaanse komkommersoort.

,,Ik had hem Kim Jong-il willen noemen, maar de zakjes zaad met de naam er op verkochten voor geen meter.” Want dat is een van doelen van de Tuinen der Weldadigheid: het kweken van verschillende rassen voor zaden, plantjes en pootgoed.

,,Ik heb hier een ‘databank’ met zoveel verschillende soorten groenten en kruiden, daar zal menig plantenkweker jaloers op zijn.” De zaden en het pootgoed verkoopt hij via de website, de plantjes en groenten zijn te koop in de groentekraam langs de weg en op verschillende biologische markten en fairs waar ze met een standje staan.

Verder organiseren Lambert en Jolanda verschillende rondleidingen voor groepen. ,,En binnenkort ook rondleidingen op inschrijving, waar je individueel aan kunt deelnemen.”

Dan heb je mazzel, want waar tref je nou zo’n enorme diversiteit aan pepertjes, van espelettes tot hartvormige pepers, van white pumpkin tot pretty in purple. Voor de zoete aardappel of bataat probeert Lambert in de kas maar liefst veertien soorten uit, ,,gewoon om te kijken welke het hier het beste doet.”

loading

Buitentuin

Het spel van geuren en kleuren gaat verder in de buitentuin, ontworpen naar de ideeën van Jolanda. Daar treft de bezoeker een paar speelse doolhofjes met kleinfruit en hagen, een vijver, een bloemenpluktuin en een kruidentuin.

Als we daar doorheen lopen strijken we met enige regelmaat langs geurende planten die we niet herkennen. De ‘cocacola-plant’ bijvoorbeeld, een citroenkruid dat daadwerkelijk naar cola ruikt. Of de huacatay, een Peruaans kruid van de Afrikaantjes-familie; kan zomaar 2 meter hoog worden met blaadjes die wat peperig en soms muntig smaken.

Natuurlijk zijn er ook ‘gewone’ groenten en kruiden in de tuin, maar je ziet Lambert’s ogen vooral schitteren bij al die plantkundige buitenbeentjes. ,,Gewoon uitproberen, zien wel wat er van komt. Soms gaat het mis, meestal is het een verrassing.”

In de kas schenkt hij ons een heerlijke verfrissende perziklimonade in, gemaakt van de perziken uit de kas. Broodjes besmeert hij met een eigengemaakte knoflookbloemstelentapenade. ,,Tja, het eten groeit bijna rechtstreeks op je bord”, glimlacht hij tevreden.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct