Keer de zee niet langer de rug toe, zegt Nynke Agnes Postma

Nynke Agnes Postma. Foto: Niels Westra

Met de rug naar de zee staan en hopen dat steeds hoger wordende dijken ons tegen stijgend zeewater blijven beschermen is geen duurzame aanpak. Het water moet ruimte krijgen op het Friese land.

Vanuit haar woning aan de oude zomerdijk in Oudebildtzijl heeft Nynke Agnes Postma (25) goed zicht op de ontwikkelingen. De oude dijk ligt veel te laag om in geval van nood bescherming te bieden. Maar de verderop gelegen zeedijk gaat de strijd ook verliezen, waarschuwt ze.

,,Dit is mijn geboortegrond. Hier wil ik blijven wonen. En als ik kinderen krijg, wil ik ook dat zij hier kunnen opgroeien’’, zegt ze. Maar wat betekenen klimaatverandering en de stijgende zeespiegel die daarvan het gevolg is, voor dit kenmerkende Friese landschap, met z’n binnendijkjes en terpen?

,,De prognose waarmee ik in mijn scriptie werk is dat in het jaar 2100 de zeespiegel een meter hoger is dan nu. Het kan minder zijn, maar ook meer. Ook al zouden we dijken maken die hoger en breder zijn dan de huidige, dan nog heeft zo’n stijging binnendijks toch grote gevolgen. Door de groter wordende druk van het zeewater komt kwel meer en verder het land in dan nu. Met alle negatieve gevolgen, zoals vernatting en verzilting, van dien voor het landschap, de stedenbouw en de mens erin. Ook het risico op overstromingen en de ernst van een overstroming neemt toe door zeespiegelstijging.’’

Voor haar afstudeeropdracht voor de studie Ruimtelijke Ontwikkeling aan hogeschool NHL Stenden deed Nynke onderzoek naar wat dan wel een succesvolle aanpak zou kunnen zijn. Strijd blijven voeren op de huidige wijze is zinloos, zegt ze. De invloed van het water is daarvoor te groot. Niet voor niets heeft ze haar scriptie Sterk Water genoemd.

We moeten terug naar een aanpak die vroeger goed werkte: binnenstromend zeewater neemt slib mee. Daardoor wordt het land op een natuurlijke wijze opgehoogd, wat zorgt voor een betere balans met het zeeniveau. ,,Dat is hier eeuwen zo gegaan. Met als gevolg dat, anders dan je misschien verwacht, hier tegen de Waddenzee juist hoger gelegen delen van Friesland zijn te vinden. Op natuurlijke wijze opgehoogd door slibafzetting. Nu staat de bodem stil.’’

Maak ruimte voor het water, is haar pleidooi. ,,Dat de verbinding tussen het Friese land, haar inwoners en de zee verloren is gegaan, beschouw ik als een vorm van landschapspijn. Het is ook een gevaar. Ik bekijk in Sterk Water hoe we die band kunnen herstellen.’’

Het is niet haar bedoeling de Waddendijk pardoes door te steken en het water de vrije loop te geven. ,,Je kunt het heel gecontroleerd doen. En dan kan het volgens mij juist ook waarde opleveren.’’ Landbouwgrond onder zout water zetten betekent dat het een tijdlang onbruikbaar is. ,,In zes jaar spoelt regen het zout uit de grond. Daarna is die weer geschikt als landbouwgrond – maar hij ligt dan wel een meter hoger dan daarvoor.’’

Als lid van een nieuwe generatie stedenbouwkundige ontwerpers beschouwt Nynke het als een maatschappelijke verantwoordelijkheid om na te denken over oplossingen voor een dergelijk veelomvattend probleem. ,,Ik zie ook kansen. Door het water meer ruimte te geven ontstaan er meer mogelijkheden om woningen aan water te bouwen. Die zijn gewild. Dat kan dit noordelijk deel van Friesland, dat toch een krimpgebied is, nieuwe economische impulsen geven.’’

Het is belangrijk om na te denken over dit thema, zegt ze. ,,Er zijn al verschillende initiatieven gaande op dit gebied. Wij moeten daarover meepraten. Het is voor ons allen van belang. Het is gezond voor ons om weer binding te krijgen met de zee.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra