Jessica de Bloom is universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Juist nu zijn we toe aan herstel.''

Gesloopt door de coronacrisis? Neem deze zomer vooral vakantiedagen op, zegt deze vakantie-expert van de Rijksuniversiteit Groningen

Jessica de Bloom is universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Juist nu zijn we toe aan herstel.'' FOTO RAMI MARJAMEKI

De zomervakantie krijgt voor veel noorderlingen een andere invulling. Neem wel vrije dagen op, zegt universitair docent Jessica de Bloom die gespecialiseerd is in het fenomeen vakantie.

Met de racefiets door Frankrijk. Lekker bakken aan de Costa Brava. Kamperen in Kroatië. Backpacken in Colombia. Op stedentrip naar San Francisco. De reismogelijkheden voor de westerse mens zijn schier eindeloos, maar deze zomer even niet.

Universitair hoofddocent Jessica de Bloom (37) aan de Rijksuniversiteit Groningen kan zich goed voorstellen dat mensen zijn teleurgesteld. ,,Juist nu zijn ze toe aan herstel. Op meerdere fronten hebben ze het de laatste maanden erg druk. Ineens moesten ze digitaal werken. Al jaren deden ze dat een beetje, nu moest het van de ene op de andere dag alleen maar.’’

Nieuwe taken eigen maken

Iedereen moet zich ‘onder tijdsdruk’ nieuwe taken en programma’s eigen maken. Dat vraagt volgens haar veel energie. ,,Tegelijk is er minder steun. De ICT-afdeling is overbelast, voor hulp kun je niet even naar een collega lopen. Alles moet telefonisch. Ondertussen heb je ook nog huisgenoten met wie je de hele dag rekening dient te houden.’’

Geen wonder dat veel mensen smachten naar vakantie. Organisatie- en arbeidspsycholoog De Bloom heeft er uitgebreid studie naar verricht. Voor de oorlog kon alleen de rijke bovenlaag zich een buitenlandse reis permitteren. Vanaf de jaren zestig is het in het rijke Westen weggelegd voor bijna iedereen. Het begon met een dagje uit, maar geleidelijk aan gingen mensen meerdere keren per jaar.

Vakantiegeld

Uniek aan België en Nederland is dat werkgevers hun personeel in vaste dienst jaarlijks vakantiegeld uitkeren. De minimale vakantiebijslag is zelfs wettelijk vastgelegd. Vanaf 1969 bedroeg deze 6 procent van het bruto jaarloon, sinds 1988 is dat opgetrokken tot 8 procent, dus bijna een maandsalaris.

In zijn meest basale vorm is vakantie volgens De Bloom ‘uitrusten van je werk’ en ‘er even afstand van nemen’. Niet minder belangrijk is dat je zelf je dagindeling kunt bepalen. Het levert je een stukje autonomie op.

Elk jaar naar hetzelfde plekje

Veel mensen trekken eropuit. Iedereen doet dat op zijn eigen manier. Sommigen keren jaar in jaar uit terug naar hetzelfde plekje. Anderen ondernemen telkens een ander avontuur in een exotisch land.

Dit jaar is alles anders. Nog altijd is onduidelijk waar je wel of niet naartoe mag gaan. Veel mensen die een ticket hebben geboekt of een hotel of camping hebben gereserveerd verkeren in onzekerheid. Moeten ze thuisblijven of er in eigen land op uit gaan? Of moeten ze de vakantiedagen opsparen?

Bijkomen in je eigen huis

De Bloom: ,,Het is belangrijk om toch vrij te nemen van je werk, zodat je kunt uitrusten. Je hoeft geen verre reis te ondernemen. Je kunt ook bijkomen in of bij je eigen huis. Of fietsen of wandelen in de omgeving. De natuur is een grote bron van verademing. Gelukkig mogen we in Nederland nog naar buiten en redelijk vrij bewegen.’’

Wat er met mensen gebeurt als ze op vakantie zijn is uitgebreid onderzocht in verschillende situaties, van wintersport tot klassieke zomervakanties. ,,Zodra we weg zijn, heeft dat een positief effect op ons. Ons gevoel van welbevinden en gezondheid neemt toe. Ongeveer halverwege de vakantie bereikt dit een piek. Aan het eind van de vakantie, als we ons voorbereiden op de terugreis en weer aan het werk gaan, verdwijnt dat als sneeuw voor de zon.’’

Gunstig effect op de gezondheid

Op de lange termijn heeft het een gunstig effect op de gezondheid, zo blijkt uit Amerikaans medisch onderzoek. ,,Mensen die jarenlang niet op vakantie zijn geweest, lijden vaker aan hart- en vaatziekten. Ook worden ze gemiddeld minder oud. Het is niet perse nodig om op vakantie te gaan, maar wel om vrij te nemen van je werk.’’

Uiteindelijk is dat de boodschap van De Bloom: neem die vakantiedagen deze zomer gewoon op, zoals je normaal ook gewend bent te doen. ,,Met rust nemen van je werk is het net als slaap. Die kun je niet opsparen. Je kunt niet drie dagen lang doorgaan zonder te slapen en het daarna inhalen door drie dagen achtereen te slapen. Zo werkt het niet. Regelmatig herstel pakken, ook ’s avonds en ’s weekends, is van wezenlijk belang.’’

Vul je vakantie eens anders in

Iedereen moet het op zijn eigen manier invullen, zegt De Bloom. ,,Probeer uit te vinden waar je behoefte aan hebt. Vul je vakantie dit jaar anders in. In plaats van een aangesloten periode vrij te nemen kun je ook meerdere keren een lang weekend bijkomen. Als je maar je rust neemt, daar gaat het om.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct