Festival Grasnapolsky neemt intrek in oude Oost-Groningse strokartonfabriek: 'Een echt ontdekfestival'

Met festival Grasnapolsky keert het leven terug in oude strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda in Groningen. „We zijn niet een festival uit de Randstad dat even een feest houdt en weer vertrekt.”

Scheemda ver weg? „Dat is altijd weer het verhaal. Oost-Groningen, dat het ongeveer aan de andere kant van de wereld ligt. Terwijl het eigenlijk het middelpunt van Europa is. Vanaf hier ben je net zo snel in Amsterdam als in Hamburg.”

Gerrit Blaauw (56), Oost-Groninger in hart en nieren, zit thuis achter zijn bureau. Zijn zwarte Cuby and the Blizzards-capuchontrui verraadt zijn liefde voor muziek; zijn woonplek hoe verknocht hij is aan zijn geboortegrond.

Weer reuring na decennia van stilte

Blaauw is een kind van de Graanrepubliek. Geboren en getogen in Oostwold woont hij sinds augustus 2017 in een benedenwoning, opgetrokken uit rood baksteen en ‘vastgeplakt’ aan oude strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda.

Hij is beheerder van het markante monumentale pand pal langs de A7, dat de laatste jaren een grondige opknapbeurt onderging. Nu wacht kersverse evenementenlocatie De Toekomst op de eerste reuring na decennia van muisstilte. Volgend weekend, op 6, 7 en 8 februari strijkt muziek- en cultuurfestival Grasnapolsky neer op de plek die door zo’n 1700 bezoekers (her)ontdekt zal worden.

Verlaten fabrieksruimtes

Blaauw: „Toen we hier begonnen met opknappen, was het één grote opslag van struiken en bomen. De fabriek zelf was in het faillissement getrokken. Er zat geen raam meer in, het pand was ernstig in verval. Elke keer als we hier kwamen was er weer wat anders stuk. Toen is er een appartement in gemaakt en ben ik er gaan wonen, samen met katten Miesje en Kees.”

Aldus brandt op deze snijdend koude dinsdagochtend de houtkachel en scharrelen Miesje en Kees rond over de donkere vloerbedekking in de woning en de verlaten fabrieksruimtes, waar het galmt en het licht goudgeel door de hoge ramen op de tegelvloeren en de roestige oude machines van de oude machinekamer valt.

Gerrit Blaauw in de Kartonbaan, waar het hoofdpodium komt. FOTO REYER BOXEM

Drs. P. in nieuw jasje

Wilbert van de Kamp (30), als Groninger ambassadeur betrokken bij deze Grasnapolsky-editie, blikt vooruit op wat komen gaat. Hij ademt wolkjes in de Kartonbaan, de grootste ruimte waar het hoofdpodium verrijst. Van de Kamp vergelijkt een bezoek aan het festival met het ontginnen van land. „Het is echt een ontdekfestival. Je kunt nieuwe muziek horen, maar vooral ook van alles te weten komen over de fabriek zelf en de omgeving. Hoe werd hier vroeger strokarton gemaakt? Hoe leefden mensen hier vroeger en nu? Wat doet krimp met het gebied?”

Neem de festivalopening op vrijdagavond (18.00 uur), waar kunstenaars van (audio)visueel platform Blauwe Uur het verhaal van De Toekomst interactief tot leven wekken. Speciaal voor de gelegenheid stak hiphopformatie De Likt het nummer Oost-Groningen van Drs. P. in een nieuw jasje. De band zingt het lied met Lucky Fonz III.

Ervaren hoe een aardbeving voelt

Cees Martens (25) bedacht en coördineerde het kunstprogramma en zes expedities die bezoekers mee de historie en het landschap in nemen. Zo is er de Tour de Boer die – per huifkar – voert langs een boer in de buurt. Een expeditiegids vertelt festivalgangers over de lokale landbouwproducten die vanuit Scheemda en omstreken de hele wereld over reizen: graan en aardappelen.

Het kunstprogramma kent een kleine primeur: met het interactieve kunstwerk The Intimate Earthquake Archive haalt Grasnapolsky voor het eerst een installatie naar Groningen die bezoekers de trillingen van een aardbeving laat ervaren.

Kunstenaars Sissel Marie Tonn en Jonathan Reus ontwikkelden hiervoor vesten met een ontvanger, die signalen van een zender omzet in beweging. Wie een vest aan heeft, voelt de trillingen over zijn huid bewegen zoals ze ook over het land gingen. Uit 32 jaar Groningse aardbevingsgeschiedenis kozen Tonn en Reus 12 bevingen die ze ‘vertaalden’ in een lijfelijke sensatie.

Oost-Groningen omarmen

„We hebben geprobeerd om de mensen uit de buurt te omarmen en hun verhaal te vertellen”, licht festivaldirecteur Mariska Berrevoets (32) toe. Zo hield de festivalorganisatie een buurtborrel in de fabriek om met zo veel mogelijk lokale Groningers van gedachten te wisselen over wat er leeft – en leefde. Ook dronk het productieteam liters koffie met boswachters, boeren en buitenlui uit buurt.

Ontmoetingen die onder meer resulteerden in bokkenburgers op het menu, gemaakt van lokaal geitenvlees en patat van aardappelen die zijn geteeld en gepoot in de directe omgeving van de fabriek. Berrevoets lacht. „Er is nu ongeveer 1200 kilo Groningse aardappelen onderweg naar De Toekomst.”

Gewaagd muziekprogramma

Bij een blik op het muziekprogramma valt iets op: tussen de tientallen acts zijn relatief weinig lokale artiesten te vinden. Het levert een gewaagde line-up op, zo in het Oost-Groningse. Hoe dat zit?

Berrevoets: „Ik merk om me heen dat het muziekprogramma voor veel mensen onbekend is. Dat hoort ook bij Grasnapolsky: het zoeken naar onbekende muziek en plekken. Daarom zijn we na vijf jaar verhuisd van voormalig zendstation Radio Kootwijk op de Veluwe naar hier. We hebben natuurlijk Groningse en Friese artiesten geboekt, zoals Marlene Bakker en Meindert Talma. Verder hebben we intensief met lokale bewoners opgetrokken om de rest van het programma rond te krijgen. Dat zie je terug in het kunst- en expeditieprogramma, maar ook in het eten.”

Wilbert van de Kamp: „Je ziet niet vaak een pand als dit in deze staat.'' FOTO REYER BOXEM

Rondscharrelen tussen de bolkokers

Groninger Van de Kamp, net als Martens dit jaar voor het eerst betrokken bij het festival, is een belangrijke schakel geweest in de verbinding tussen de organisatie en bedrijven, coöperaties en voedselproducenten uit de omgeving.

„Behalve mensen met elkaar in contact brengen, heb ik vooral ook meegedacht over de vraag hoe je mensen er van overtuigt dat het festival het waard is om een eindje voor te rijden.” En? Hij kijkt nog eens in het rond, omgeven door vervallen fabrieksmuren vol gaten en de grote ijzeren bolkokers waar destijds gehakseld stro vermengd met met kalkmelk in werd gestampt. „Zo’n gebouw als dit in deze staat zien, die kans krijg je niet vaak in Nederland.”

Even wennen en dan: wauw

Van dit besef is ook Berrevoets, wier ouders jaren in Midwolda woonden, doordrongen. „Als het aan ons ligt, blijven we nog een paar jaar. We hebben met heel veel plezier een diepe duik in het Groningse genomen. Ik denk dat mensen misschien even moeten wennen, het een keer moeten zien en dan denken: wauw. Uiteindelijk zullen ze voelen dat we niet een festival uit de Randstad zijn dat hier even een feest komt houden en weer vertrekt.”

Beheerder Blaauw denkt er al net zo over. „Ik denk dat het heel goed is dat er wat beweging komt na zo veel jaar. Hartstikke leuk.”

Er zijn nog dag- en weekendkaarten voor het festival beschikbaar. Voor meer informatie, zie www.grasnapolsky.nl.

Vier tips van festivaldirecteur Mariska Berrevoets

1. LOFT & OOST
,,We kunnen op deze locatie ’s nachts langer door. Onze zaterdagnacht is er een om je vingers bij af te likken. De Groningse organisatoren van de dansavonden LOFT en OOST hosten hun eigen podium: dansend door de nacht!’’
2. REMY
,,Dit is echt een hoofdact op Grasnapolsky. Een gevestigde artiest die met een heel mooi nieuw project op ons hoofdpodium staat. Zijn harp, band en de videoprojecties van Grasnapolskyveteranen van het Blauwe Uur brengen magie op vrijdag.’’
3. Lewsberg
,,Ik zag Lewsberg op Noorderslag en kon niet wachten om ze in één van de prachtige ruimtes van de fabriek te zien. Op zondag staan ze in het Papierpakhuis met mysterieuze melodische indiegitaarpop.’’
4. Het Gezelschap
,,De nieuwe act van Jordy - die van De Likt - met MC Diggy en Nachtburgemeester Juno is een ode aan het gesproken woord in de vorm van hiphopelectro met vlagen van blues. Dat de Hakselaar daarmee vrijdag wordt afgebroken is zeker.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement