Dr. Denker bestaat veertig jaar (en is levendiger dan ooit)

Dr. Denker. Illustratie: Janneke de Jonge

December is weer Dr. Denkermaand! Feestelijker dan ooit, want de Dr. Denker Kerstpuzzel bestaat veertig jaar. Vanaf dinsdag 1 december staat er elke dag een puzzeltje op pagina 2 in de krant, op Pakjesavond en rond Oudejaarsdag een grotere puzzel en op 19 december verschijnt de veertigste Grote Dr Denker Kerstpuzzel.

De eerste Dr. Denker Kerstpuzzel verscheen in 1980 in Nieuwsblad van het Noorden. De Dr. was toen al jaren actief voor de krant met dagelijkse puzzeltjes en crypto’s.

De Dr. Denker Kerstpuzzel werd een ongekend succes. De eerste puzzel - over plaatsnamen - was het begin van een lange traditie. Niet alleen in de krant, maar in tienduizenden gezinnen in Drenthe, Groningen en Friesland en ver daarbuiten.

Duizenden kranten per post

Oud-inwoners van Drenthe en Groningen die naar andere delen van Nederland verhuisd waren, reden op de zaterdag voor Kerst naar een benzinestation in Zwolle om een krant te kopen. In de jaren waarin internet nog niet bestond werden duizenden kranten verstuurd naar adressen in heel Nederland, maar ook naar emigranten in nagenoeg alle Europese landen, Canada, Amerika en Australië.

De Dr. Denker Kerstpuzzel evolueerde van zwart-wit naar kleur. De Leeuwarder Courant haakte aan, waardoor ook Friezen voortaan konden meepuzzelen. De Kerstpuzzel kreeg gezelschap van een Sinterklaas- en een Oudejaarspuzzel.

Dit jaar kwam er ook een Paaspuzzel bij. Tijdens de eerste lockdown dit voorjaar verschenen er extra dagpuzzeltjes om de coronaverveling te verdrijven. Op facebook en instagram is Dr. Denker zelfs in beweging met bewegende Doordraaiertjes.

Kortom, alles veranderde, maar sommige dingen veranderden nooit: De moeilijkheidsgraad van de raadsels, de dame van lichte zeden die elk jaar in één van de plaatjes verschijnt, de sfeer van de tekeningetjes van Denkers vaste illustrator Janneke de Jonge, het puzzelplezier van jong en oud... En het mysterie rond de persoon van Dr. Denker zelf. Zijn identiteit is geheimer dan die van Sinterklaas, dus dan weet je het wel.

Kind van het papier

De Dr. Denker Kerstpuzzel blijft ondanks alles nog steeds een kind van het papier. De puzzel verschijnt nooit online. Maar er zijn op internet wel elk jaar allerlei hulpgroepen te vinden, die elkaar met hints helpen om de oplossing te vinden. Het verraden van de oplossing is taboe. Dan word je meteen geblockt of van een platform verwijderd.

De bezorging van de oplossingen was in het pre-internettijdperk een groot spektakel op de redactie. Tientallen postzakken met oplossingen kwamen binnen. Mensen stuurden soms ook knutselwerkjes mee om meer op te vallen in de stapel post.

Als de deadline geweest was, werden de postzakken omgekeerd en kon het grote graaien beginnen. Uiteraard in aanwezigheid van een notaris, om valsspelen te voorkomen.

Tegenwoordig komen de oplossingen binnen via een speciaal formulier op de website. De stapels papier zijn verleden tijd, maar het zijn er nog steeds tienduizenden.

De hele decembermaand alle Dr. Denker dagpuzzels, Sintpuzzel, Kerstpuzzel en Oudejaarspuzzel in de bus? Speciaal voor December Dr. Denkermaand kun je gebruik maken van een proefaanbieding. Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden.