Chronisch zieken geweigerd vanwege mondkapjesplicht: 'Dit is zorgelijk'

Foto: Jeffrey Groeneweg/Qphoto

Mensen met een beperking of chronische ziekte worden vaak geweigerd in winkels als ze om medische redenen geen mondkapje dragen maar een spatscherm. De belangenorganisatie Ieder(in) kreeg al honderden meldingen. ,,De verhalen zijn schrijnend en hartverscheurend. Dit is zorgelijk.’’

Op de website Rijksoverheid.nl staat dat voor mensen met een beperking of chronische ziekte uitzonderingsregels gelden op de mondkapjesplicht die sinds 1 december in openbare binnenruimtes van kracht is.

Als zij om medische redenen geen mondkapje kunnen dragen, mogen ze ook een spatscherm ( faceshield) dragen. Ook kunnen ze een pasje downloaden waarop ze kunnen toelichten waarom ze geen mondkapje dragen. Het pasje is al ruim 100.000 keer gedownload.

Desondanks blijkt uit het meldpunt van Ieder(in) dat veel mensen met een beperking of chronische ziekte de toegang tot winkels en banken wordt geweigerd als ze een spatscherm dragen of een pasje tonen.

Gedwongen

,,Soms laten ze zelfs hun medicatie zien of een verklaring van een arts of ziekenhuis’’, zegt directeur Illya Soffer. ,,Een patiënt met een neurologische aandoening werd zelfs bij de balie van het ziekenhuis geweigerd, waardoor die niet naar de afspraak met de specialist kon. Ook worden mensen door hun werkgever gedwongen een mondkapje te dragen. Dat zorgt voor conflicten.”

Volgens Soffer gaat het onder meer om long- en hartpatiënten, maar ook mensen met psychische aandoeningen, angststoornissen of trauma’s. Mensen met astma of COPD kunnen geen mondkapje dragen, omdat ze anders te weinig zuurstof in hun bloed krijgen.

,,Mensen belden ons huilend op omdat ze al een paar keer waren flauwgevallen. Ze worden buitengesloten en als een crimineel behandeld. Andere klanten reageren boos, zeggen dat ze zich aanstellen of de schuld zijn van de coronapandemie. Veel angst en agressie wordt op hen geprojecteerd.”

Soffer snapt dat er ook mensen zijn die als statement een mondkapje weigeren te dragen en het argument van ‘medische redenen’ misbruiken. ,,Die paar mensen mogen het niet verpesten voor de grote groep chronisch zieken.”

Volgens Ieder(in) moet duidelijker naar het publiek en winkeliers gecommuniceerd worden dat er uitzonderingen gelden voor mensen met een beperking of chronische ziekte.

Fraudeurs tegenhouden

,,De focus ligt op het tegenhouden van fraudeurs”, zegt Soffer. ,,Maar er zijn honderdduizenden mensen die om legitieme redenen geen mondkapje kunnen dragen. Vertrouw erop dat die mensen dat niet doen om anderen te besmetten, maar omdat ze geen alternatief hebben.’’

De impact van de mondkapjesplicht op hen is groot. ,,Ze leven al sinds maart in een sober regime, doen nauwelijks mee in de samenleving’’, zegt Soffer. ,,Nu durven ze eindelijk weer naar buiten omdat iedereen een mondkapje moet dragen, en dan kunnen ze vaak niet naar hun arts, winkel of de bank.”

Reclamespotje

Hoewel de regels op de site duidelijk zijn, leidt dat in de praktijk tot andere interpretaties. In Denemarken heeft de overheid in een reclamespotje bijvoorbeeld uitgelegd dat voor sommige mensen een uitzondering op de mondkapjesplicht geldt.

,,Er zijn maatregelen, maar het wordt nu aan de winkeliers overgelaten om er richting aan te geven”, zegt Soffer. ,,Als het puntje bij paaltje komt, trekken de meest kwetsbare mensen aan het korte eind. Het zou enorm helpen als premier Rutte of minister De Jonge morgen in de persconferentie expliciet zegt dat voor mensen met een beperking of chronische ziekte een gezichtsscherm en een pasje een alternatief zijn.”