Medewerker Jan Swart bij de productielijn van Nelf Koopmans Lakfabrieken in Marrum.

Verrassende sporen van de coronacrisis op industrieterreinen - deel vijf

Medewerker Jan Swart bij de productielijn van Nelf Koopmans Lakfabrieken in Marrum. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

De coronacrisis treft Friese bedrijven op de meest uiteenlopende manieren. Dat kan ook positief uitpakken. Nu we vaker aan huis gekluisterd zijn, pakken we vaker de kwast en gunnen we onszelf chips en snackjes. En hoe kan het dat de Friese vee-export toch blijft draaien. Aflevering 5.

1. Topdrukte in Marrumer verffabriek

Hoe gaat dit uitpakken? Houden mensen massaal de hand op de knip? Moeten we uit voorzorg ook de NOW aanvragen als ondersteuning van de loonkosten? Directeur-eigenaar Paul Dokter van Nelf Koopmans Lakfabrieken in Marrum zat vol vragen na de eerste persconferentie van premier Rutte over de aanpak van de coronacrisis.

Al heel snel bleek dat die zorgen ongegrond waren. De verffabriek op de Noord-Friese klei draait al vele weken overuren. De productie valt ongeveer een kwart hoger uit. „Mensen zitten meer thuis, gaan er minder op uit en denken: laat ik mijn tijd nuttig besteden door huis, hok en schutting dit jaar eens een goede verfbeurt geven”, zegt Dokter. „En dat beeld zien we niet in de alleen in Nederland, ook in de ons omliggende landen en bij onze verkoopkantoren in Roemenië en Polen.”

Een andere verklaring voor de extra drukte is dat de verffabrieken van concurrenten als Akzo en Sigma in sommige landen onder een totale lockdown vielen. ,,Wij hebben dat gat deels kunnen opvullen.”

Voor de circa honderd werknemers van Nelf waren vooral de eerste weken hectisch. „Als een soort schrikreactie zeiden we: we willen even geen nieuwe uitzendkrachten. Voor de vaste werknemers betekende dat heel veel extra werk. Tweede paasdag, Koningsdag en de zaterdagen hebben we volop productie gedraaid. Op een gegeven moment is er geen houden meer aan. We werken nu met twaalf mensen extra en draaien met twee ploegen.”

Die 1,5 meter is voor Nelf Koopmans Lakfabrieken geen enkel probleem, stelt Dokter. „Onze fabriek is een hectare groot (10.000 vierkante meter). Ik prijs me gelukkig met zo’n gemotiveerd team en dat we allemaal gezond zijn gebleven.” Hij beseft dat na deze piek hoogstwaarschijnlijk een dal volgt. „Uiteraard, maar dat zijn zorgen voor later.”

2. Films en foto’s maken van exportvaarzen

loading

In de quarantainestallen van Dijkstra in Hilaard is plek voor circa 850 dieren. De ligboxen zijn redelijk gevuld, een teken dat het met export van drachtige vaarzen nog niet zo slecht gaat. Dat is best opmerkelijk, omdat de coronacrisis, zo was de verwachting, de sector een flinke tik zou uitdelen. Het begon al met de mededeling van de NVWA dat haar dierenartsen vanwege de coronaperikelen geen tijd meer hadden voor de gezondheidskeuring van de NVWA. En zonder zo’n keuring geen export. Daar kwam nog bij dat de buitenlandse kopers het lieten afweten. Het met eigen ogen de dieren aanschouwen is niet meer mogelijk. Ze kunnen veelal geen vliegticket bemachtigen en daarnaast hebben ze er weinig behoefte aan om bij thuiskomst in quarantaine te moeten verblijven. Voor beide problemen heeft de sector een oplossing gevonden. Toen brancheorganisatie Vee & Logistiek dierenartsen aanbood, bleek dat de problemen bij de NVWA eigenlijk al verholpen waren waardoor de eigen dierenartsen toch weer konden keuren. Het thuisblijven van de buitenlandse inkopers is opgelost door het maken van foto’s en video’s van de dieren. ,,En dat gjit prima”, verklaart Geert-Jan Dijkstra. ,,Mei in protte inkeapers ha wy al jierrenlang in goeie relaasje. Dat is dus in kwestie van goed fertrouwen.” Na de quarantainestallen gaan de dieren van Van der Ploeg naar Rusland en Oezbekistan. In de Hilaarder bevinden zich ook de vaarzen van de Firma Schaap in Dronryp. Ook hun fokvee gaat merendeels naar deze landen.

3. Chips en snacks stuwen omzet FZ Organic Foods

loading

Een stijgende verkoop van biologische chips en snacks stuwden de omzet van het Wolvegaaster familiebedrijf FZ Organic Foods in Wolvega. De groothandel in biologische levensmiddelen zag zijn afzet in het begin van de crisis verdubbelen.

FZ Organic Foods in Wolvega (65 werknemers) groeide al uit zijn jasje. Midden in de coronacrisis werd een nieuwe 1400 vierkante meter grote expeditiehal opgeleverd bij de leverancier van biologische levensmiddelen. In de eerste week van de lockdown verdubbelde de afzet en daarna bleef de groei aanhouden. „Toen veel mensen de eerste weken gingen hamsteren, leverde ons dat een forse maand op”, vertelt directeur Bjorn Andringa. „We zitten nu op 30 procent meer omzet dan normaal. En het houdt nog niet op.”

Het Wolvegaaster familiebedrijf levert circa vierhonderd biologische producten in glas (groenten, fruit, jams, sauzen, soepen, kokosolie) aan speciaalzaken en natuurvoedingswinkels. Bekende merken zijn Yako, Trafo, Bionova en Fryslaner. Daarnaast heeft het een eigen biologische chips- en snacklijn. Twintig procent van de productie is bestemd voor eigen land. De export gaat naar veertig landen. Zelfs door het door corona zwaar getroffen Italië reden drie vrachtwagens met extra bestellingen. Maar eigenlijk naar alle landen. Vooral de chips- en snackverkoop nam enorm toe, stelt Andringa. „Mensen zitten thuis en maken er een feestje van.”

Niet alleen door corona, ook doordat mensen bewuster met voeding omgaan, groeide de onderneming al voor de coronacrisis, stelt Andringa. „Een trend is dat de vraag naar vleesvervangers toeneemt en dat is voor iedereen goed: voor het milieu, de dieren en de mensen. Ook berichten over een mogelijk verband tussen landbouwgif en de ziekte van Parkinson maakt dat consumenten meer zijn gaan nadenken en voor biologische producten kiezen.”

 

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct