Rijnpassagierschepen liggen werkloos in de haven van Lemmer.

Verrassende sporen van de coronacrisis op industrieterreinen - deel twee

Rijnpassagierschepen liggen werkloos in de haven van Lemmer. FOTO NIELS DE VRIES

De coronacrisis trekt sporen op Friese bedrijventerreinen. Wat doet die tent opeens in Winsum? En waarom stuurde Taxi Waaksma een drone de lucht in? Aflevering 2 met zes nieuwe coronaverhalen.

1 Rijnpassagiersschepen

Ze hadden op dit moment in Duitsland zullen varen, op de Rijn, met kastelen links en kastelen rechts en ’s avonds bingo. Aan boord overwegend bejaarden, veel Amerikanen, veel Duitsers. Maar de hele vloot ligt verspreid over het land aan de wal, een paar honderd schepen. In de haven van Lemmer ligt ook een kluit.

,,Je kijkt naar een sector die in brand staat’’, zegt Mark Jongedijk van Slaapschepen bv in Wirdum. Jongedijk bemiddelt voor heel veel schepen in Nederland; de bruine zeilvaart, hotelschepen, evenementenschepen en ook de Rijnpassagiersschepen. ,,Van de ene op de andere dag lag alles op zijn gat.’’ Uitwijkkansen zijn er in coronatijd hoegenaamd niet. ,,We hebben één hotelschip kunnen inzetten voor de opvang van daklozen. Het ligt te schitteren onder de Erasmusbrug in Rotterdam.’’

De Rijnpassagiersvaart was een florerende bedrijfstak met goede vooruitzichten, zegt Jongedijk. ,,Er zouden 40 schepen bijgebouwd worden. Die zijn bijna allemaal geannuleerd. Dit gaat ook voor de werven nog lang nawerken.’’ Kansen voor de zeilende charterschepen ziet hij later in het seizoen nog wel. ,,We verwachten een enorme hausse aan binnenlandse vakanties. We denken dat gezinnen ze bij wijze van drijvend of varend vakantiehuis willen huren.’’

2 Tent

loading

Dit kon wel eens raar gaan, dacht Mark Timmer op tijd. En hij bestelde een tent. Timmer leidt Vadeko in Winsum, een fabriek die prefab houten constructies voor bouwbedrijven maakt. ,,We hoorden geluiden in de markt dat de beschikbaarheid van materialen problematisch kon worden.’’ Hij besloot een extra voorraad hout, plaat- bevestigings- en isolatiemateriaal aan te leggen. Daar was binnen geen plaats voor. Vandaar die tijdelijke tent per 1 april.

Zijn zorgen bleken reëel. De vaste Belgische leverancier van spaanplaat ging een paar weken dicht. Ook de spijkertoevoer begon te haperen. ,,Veel bedrijven kopen hun spijkers in Spanje, wij ook.’’ Spanje werd zwaar getroffen door corona. Maar dat was niet de enige oorzaak van de haperingen. Er ontstond schaarste doordat veel bedrijven precies hetzelfde deden als Vadeko: bufferen.

Voorlopig heeft Vadeko voldoende materiaal. Genoeg in ieder geval om de goed gevulde orderportefeuille uit te voeren, zegt Timmer. Hij verwacht dat begin volgend jaar opnieuw spannende tijden aanbreken: loopt de bouw door, of treedt er stagnatie op.

3 Taxivloot

loading  

115 taxi’s en taxibusjes staan nu al wekenlang in het gelid achter het bedrijfspand van Taxicentrale Waaksma in Kootstertille. Ze vertellen het verhaal van alle dingen die opeens niet meer mochten: vliegen vanaf Schiphol, naar school gaan of naar de dagbesteding, naar evenementen, sportwedstrijden, kroegen, zakelijke meetings en congressen. Slechts 15 busjes zijn nog op de weg.

Alleen de hoogstnodige ritten gaan door, zegt directeur Martine Waaksma. ,,Ziekenvervoer en wmo-vervoer.’’ Een aantal busjes is speciaal aangepast voor klanten die positief getest zijn op het coronavirus. In deze bussen zit er een afscheiding tussen chauffeur en klant. Beiden dragen een mondkapje en handschoenen . ,,Na afloop van de rit wordt de bus gedesinfecteerd en gelucht.’’

Waaksma heeft zitten rekenen of ze de stilstaande wagens niet beter tijdelijk uit de verzekering en uit de wegenbelasting zou halen. Het kon niet uit. ,,Schorsing bij de RDW en uit de verzekering halen zou in ons geval nadelig zijn voor de BPM-teruggave.’’ De situatie is naar maar wel zo bijzonder dat Waaksma dronefoto’s liet maken van de stilstaande vloot.

4 Gevel

loading  

Buurmans grond komt maar eenmaal te koop. Dus sloeg Douma Staal in Sneek in december toe toen de reusachtige hallen van tankenbouwer Holvrieka Nirota aan de Lorentzstraat op de markt kwamen. Pal achter Fischer Edelmetaal, dat ook van Douma is. ,,We gaan er een nieuwe vloer in maken en we investeren 1,7 miljoen euro in een profielenlasersnijder.’’ Het modernste van het modernste , verzekert directeur Geert Jan Douma. Zo zijn er meer plannen.

Punt is, de hallen zien er haveloos uit, mat en schilferig, totaal niet passend bij de kwaliteiten die Douma in huis heeft. Aan een refit was al getekend. ,,We zouden iets moois van de gevels maken. Maar dat hebben we on hold gezet.’’ Inderdaad. Vanwege het coronagebeurren. Eerst de echt belangrijke dingen.

5 Extra hal

loading  

Er zat al van alles in Ceresweg 71 op de Hemrik in Leeuwarden. Verkeersborden, dagbesteding, oude auto’s. Deze week trok Pyrasied er in. De Leeuwarder groothandel in plexiglas heeft een eindje verderop al vier kloeke hallen. Die zijn opeens te krap. Door corona.

,,De dag nadat bekend werd dat de horeca dicht moest , belde de Jumbo in Dokkum voor schermen’’, zegt mede-eigenaar Marieke Pietersma. De vindingrijke supermarkt haalde alle media en vanaf toen was er geen houden meer aan. Iedereen wilde schermen voor kassières, baliemedewerkers, autoverkopers, kantoorpersoneel, alle beroepen waar druppelbesmetting op de loer ligt. Nog nooit reden zoveel vrachtwagens af en aan.

Pyrasied ging in ploegendiensten werken om alles gezaagd, gelaserd en ingepakt te krijgen. Het werd dringen op de werkvloer. Daarom vertrokken de inpakkers dinsdag naar de nieuwe hal. Op hun oude plek komen zaagmachines te staan. Als de schoonheidssalons, de nagelstudio’s en de fysiotherapeuten los mogen, verwacht Pietersma een nieuwe hausse. Voor die beroepen heeft Pyrasied speciale beschermkappen ontwikkeld.

6 Voetpomp

loading  

Festivals, beurzen en horeca, normaal mooie handel voor Probo in Dokkum. Het bedrijf print van alles. Vlaggen, banieren, dranghekdoeken, sierkussens en canvas. Lichtreclame, doen ze ook. En altijd maar groeien. Nu het muisstil is in die wereld, moest het roer om. Een van de Probo-mannen, Herman van Slooten, verzon een reinigingsunit. ,,Hij zag in supermarkten klanten worstelen met flesjes desinfectiemiddel op een statafel’’, vertelt directeur René de Heij. ,,En uitpuilende vuilnisbakken met gebruikte handdoekjes.’’

Drie dagen later had hij zijn alternatief helemaal klaar: een unit met voetpomp waarmee de consument desinfectiemiddel op zijn/haar handen kan spuiten. De stadscentra van Dokkum en Heerenveen hebben vandaag de primeur. De Heij: ,,In het begin improviseerde iedereen er op los. Inmiddels is het besef ingedaald dat dit langer gaat duren. Men wil mooie dingen, in de eigen huisstijl. In ons bedrijf heeft dat een enorme creativiteit losgemaakt.’’

Lees ook [PREMIUM] Verrassende sporen van de coronacrisis op industrieterreinen (eerste deel)

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct