Wolvega, Koelvriesveem tot de nok toe vol.

Verrassende sporen van de coronacrisis op industrieterreinen - deel drie

Wolvega, Koelvriesveem tot de nok toe vol. FOTO NIELS DE VRIES

De coronacrisis trekt verrassende sporen op Friese industrieterreinen. Soms spectaculaire, soms subtiele. Waardoor hopen ingevroren kippen zich op in Wolvega? Wat hebben vliegtuigkoekjes met Buitenpost te maken? En waarom laadt een Gerdykster fabrieksdirecteur eigenhandig containers in? Aflevering 3.

1. Kippenberg

Kippen, kippen en nog eens kippen. Tot aan de nok liggen ze opgestapeld in het vrieshuis van Koelvriesveem in Wolvega. Afkomstig van Friese mesters en bedoeld voor groothandel, horeca en fastfoodketens in binnen- en buitenland. Rundvlees en groenten liggen er ook, maar een beetje minder.

,,Onze markt is oververhit’’, zegt directeur Mathijs Cornelissen. Terwijl de afzet is ingestort, loopt de toevoer gewoon door. ,,Mesten gebeurt in cycli. Die kun je niet zomaar stopzetten. Na zes weken is een kip op gewicht en moet hij naar de slacht. Anders wordt zo’n kip te dik en past ‘ie niet meer in de slachtmachine.’’ Bovendien zou er duur voer in moeten. Dat ondergraaft het verdienmodel.

Tijdens de eerste coronaweken kreeg Cornelissen veel verzoeken van Brabantse kippenslachters. Hun pakhuizen zaten snel vol en ze zochten uitwijk. ,,Als ik op alles ‘ja’ had gezegd, had ik een extra pakhuis nodig gehad.’’

Cornelissen verwees ze verder noordwaarts. ,,Ik wilde ruimte houden voor mijn vaste klanten.’’ Spoedig bleek hoezeer die nodig was. Er komt heel veel vrieswaar binnen en er gaat maar mondjesmaat weg. ,,Normaal 40 vrachtwagens per week, nu drie.’’

Nederland telt ongeveer 150 koelvriesbedrijven. Allemaal zitten ze bomvol. Ze worden van twee kanten bestookt. Niet alleen door de binnenlandse aanvoer, maar ook door de buitenlandse. ,,Er waren schepen onderweg die in Rotterdam moesten lossen’’, vertelt secretaris Davey Gerlings van de Vereniging van Nederlandse Koel- en Vrieshuizen (NeKoVri). De Rotterdamse koelhuizen liepen dan ook als eerste vol.

Nu er geen vriescel meer over is, kiezen reders ervoor om de koelcontainers op de wal in de open lucht aan de stekker te leggen. Buitengaats blijven dobberen is vele malen duurder en geen optie, verklaart Gerlings. In Chinese havens gebeurde dat eerder ook. Door de toevloed van koelcontainers waren daar op een gegeven moment de stekkers (lees: aggregaten + ruimte) op.

2. Festivalbranche gevloerd

loading

Dinsdag hadden de bierkoelcontainers van Jappie Groeneveld Evenementenservice verspreid over het land op de Bevrijdingsfestivals zullen staan. De ondernemer uit Sint Annaparochie is in het festivalseizoen dagelijks met honderd containers onderweg. Pinkpop, Decibel Outdoor, Into The Great Wide Open, Wâldrock, dorpsfeesten, Groeneveld laat het bier van Heineken tot in de verste uithoeken gekoeld stromen.

Corona legde alles plat. Groeneveld heeft zijn materieel geparkeerd op industrieterreinen, zoals hier op Azeven-Zuid bij Drachten. Een ander deel staat in Oss en Houten.

,,Alles is van mezelf, ik ben los van de bank. Dus ik hou dit wel even vol’’, zegt Groeneveld. Hij zit al dertig jaar in het vak (,,Ik begon met zes biertapjes’’) en kon dankzij goede contacten met Heineken meegroeien toen de evenementenbranche vijftien jaar geleden serieuze business werd. ,,Ik heb nooit om werk hoeven zoeken. Ik word volgend jaar 70 en ik zou lekker door. Tachtig tot honderd uur per week, fluitend!’’

Over de branche als geheel is hij somber. ,,Er blijft niks van over. Er is niet één seizoen weg; volgend jaar wordt ook niks. De verzekeraars hebben al laten weten dat ze komend jaar niet aan annuleringsverzekeringen doen. Wie durft er dan nog iets te organiseren?’’ En dan nog. Massale evenementen mogen pas gehouden worden als er een vaccin is, besloot het kabinet deze week.

Groeneveld heeft zijn vloot uit de verzekering gehaald en de kentekens laten schorsen bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Dat hebben veel ondernemers in Nederland gedaan. Ze hoeven dan geen wegenbelasting te betalen. Op 5 mei stonden 62.637 vrachtvervoerders te boek als geschorst, aldus RDW. Voor de uitbraak, in januari, warden dat er 5689.

3. Zuivelexport wil altijd

loading

Wereldwijd raakte de containervaart in de hobbel na de corona-uitbraak in China. Op alle wereldzeeën dobberden containerschepen, wachtend op Chinese lading die niet kwam. Je zou denken, van zo’n majeure stagnatie krijgt de containeroverslag van MCS (Multimodal Container Services) aan het Van Harinxmakanaal in Leeuwarden allicht een tik mee.

Valt mee, zegt directeur Willem van der Ark. ,,We hebben heel kort een dipje gehad. Dat was alles.’’ Hoe dat zit? Ten eerste: ,,We zijn een exportterminal. Waren we een importterminal geweest, voor spullen uit China, dan was het een ander verhaal. Dan hadden we het zeker gemerkt.’’ Ten tweede: ,,Op de terminal in Leeuwarden wordt bijna uitsluitend voedsel overgeslagen. Overwegend zuivelproducten, zoals gesuikerde condens, melkpoeder en kaas. Die markt heeft weinig last van de coronacrisis. Dat wil altijd wel.’’

Jaarlijks worden via MCS Leeuwarden zo’n 25.000 containers op binnenvaartschepen richting Rotterdam gestuurd. Zoals het nu lijkt, wordt dat getal dit jaar waarschijnlijk ook gehaald, denkt Van der Ark.

4. Pallets voor hamsteraars

loading

,,Elke crisis doet iets met de handelsstromen. Dat is bij ons ook zo’’, zegt directeur Bennie de Poel van pallethandel- en producent Tillwood in Buitenpost. Tillwood (12 werknemers) maakt momenteel niet zozeer meer of minder pallets, maar andere.

Zo zit de klad in op maat gemaakte dragers voor het transport van machines.. Bedrijven die machines besteld hebben, willen even geen vreemden in huis om die te installeren. Dus blijven nogal wat gemaakte machines ‘hangen’ bij de machinebouwers. En ook de vraag naar pallets voor vliegtuigkoekjes klapte plots in toen KLM haar vloot aan de grond hield.

,,In elke crisis gaan mensen zich anders gedragen’’, zegt De Poel. ,,Wij merkten het direct toen mensen groentes in blik en in glas gingen hamsteren. Die worden vervoerd op een bepaald type hygiënische pallet. De vraag daarnaar liep meteen op. En nog steeds. Mensen blijven maar conserven kopen. Nergens voor nodig, er is eten genoeg en die potjes raken straks over de datum, maar toe maar.’’ Hij heeft er goeie handel aan.

Ook toen thuiswerkend Nederland massaal aan het klussen sloeg, was dat in Buitenpost te merken. ,,Dat leidde tot heel veel extra opdrachten van bouwmarkten. We hebben er zelfs een extra man voor aan moeten trekken, zo druk hebben we het er mee.’’

5. Adempauze

loading

De Jong Hotwatertanks in Gorredijk (200 werknemers) maakt wekelijks zo’n 2500 warmwatertanks. Ze zijn in binnen- en buitenland enorm gewild. ,,We hadden het zó druk. Ze werden onder onze handen vandaan getrokken’’, zegt directeur Arno La Haye over het pre-coronatijdperk. ,,We moesten soms nee verkopen. Nou, dan bloedt je hart.’’

Corona zorgde her en der voor uitgestelde orders. Niet veel, zegt La Haye, maar er ontstonden in het productschema net genoeg gaten om de voorraad op te hogen. ,,Dat waren we al veel langer van plan, en nu kon het.’’

Er is aan de Leitswei nog iets corona-gerelateerds te zien. ,,We hebben het zo georganiseerd dat iedereen 1,5 meter afstand kan houden. Slechts op één plaats lukt dat niet. Bij de containerlader heb je twee man dicht op elkaar nodig. We kregen een geniale inval. Slechts één iemand in ons bedrijf heeft aangetoond corona gehad.. Die is genezen en kan een ander volgens de huidige inzichten niet meer besmetten. Die persoon ben ik. Dus als het tijd is om een container te laden, word ik geroepen. Dan schiet ik in de werkkleren voor een rondje ochtendgymnastiek.’’

6. Sprakeloos

loading

Roerloos en in slagorde staan de bedrijfsvrachtwagens geparkeerd op het terrein van horecagroothandel Hanos in Heerenveen. Vermoedelijk wachtend op het moment dat de cafés en restaurants weer voluit beleverd kunnen worden. Misschien ook zit er een ander verhaal achter. De afgelopen weken werkten bijna alle geraadpleegde ondernemers mee aan deze rubriek. Vaak vertelden ze verhalen die een andere wending namen dan gedacht. Sommige ondernemers kozen voor stilzwijgen. Zo ook de Hanos.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct