Industrieterrein Oost in Franeker, nu met zeeschepen.

Verrassende sporen van de coronacrisis op industrieterreinen

Industrieterrein Oost in Franeker, nu met zeeschepen. FOTO JACOB VAN ESSEN

Corona trekt verrassende sporen op de Friese industrieterreinen. Opeens liggen er zeeschepen in Franeker, en plotseling staan er honderden wooncontainers op de Hemrik in Leeuwarden. Vijf coronaverhalen.

1. Als je zeeschepen in het Van Harinxmakanaal ziet liggen, waar kijk je dan naar? Aan de kade van industrieterrein Oost in Franeker, achter Royal Steensma, piekt een lange rij masten strakblauwe lucht in. Allemaal uit de running vanwege corona.

Drie van die masten zijn van de Antigua, een ranke bark met zestien luxe cabines. ,,Wy soenen op dit momint ûnderweis wêze nei Spitsbergen’’, zegt Jan Bruinsma, eigenaar van Tallship Company in Franeker. ,,Mar der is in fleanferbod’’. Het werkt zo, legt hij uit: gasten vliegen naar Spitsbergen en stappen daar aan boord voor een avontuurlijke zeereis. Geweer mee, want een hongerige beer moet men voor zijn.

Het seizoen is verloren, weet hij. ,,Ek foar de Atlantis en de Artemis’’. Deze driemasters zouden tot eind oktober de Noord- en Oostzee en de Middellandse Zee met gasten bevaren. Een prachtprogramma lonkte. Met betaalde deelnames aan de Hamburger Havendagen, Oostende voor Anker, de Kieler Woche, het havenfestival van Brest in Frankrijk, de Hanzedagen in Rostock, Sail Amsterdam en ten slotte de havendagen van Bremerhaven. Ze zijn allemaal van de kalender gehaald. Corona.

loading

2. Corona stopt handel, maar brengt ook nieuwe stromen op gang. Sijperda Verhuur krijgt een tik mee van het geannuleerde festivalseizoen. Daar staat een plotselinge vraag uit het kampeerwezen tegenover. ,,Onze toiletservice is hartstikke druk’’, zegt directeur Peter Bijkerk. Op het IBF in Heerenveen hebben de mannen van Sijperda houwen en keren. Dat zit zo: in vrij veel gemeentes mogen campings open, mits ze de centrale sanitaire voorzieningen sluiten. Het alternatief: mobiele douches en toiletten. ,,De units zijn nauwelijks aan te slepen’’, zegt Bijkerk. Normaal bestelt Sijperda ze in Amerika. Dat gaat nu niet. Maar, ook door corona, is er een binnenlandse oplossing: Het bedrijf ECO.Toilet in Beverwijk, een grote jongen in lamgelegd festivalland, heeft over.

loading

3. Bij veel autodealers staan de terreinen momenteel barstensvol. Dat is bij Peugeot Haaima op de Hemrik in Leeuwarden ook zo. Er speelt een aantal zaken, legt Arne Bouwers uit. Ten eerste: ,,De huurvloot komt terug’’. Dat zijn de auto’s die werkstudenten en andere flexwerkers ter beschikking hadden. Veel werk is weggevallen, dus moeten de auto’s ingeleverd. Ten tweede: ,,Ik heb veel gebruikte auto’s ingekocht omdat bijna alle autofabrieken zijn stilgelegd. Je wilt voorraad hebben.’’ Ten derde kijken we naar nieuwe lease-auto’s die niet afgenomen worden. ,,Niet leuk, maar het heeft voor ons ook een gunstige kant. Het betekent dat de oude lease-auto’s niet op de markt komen. Dat is goed voor de prijs van tweedehands auto’s.’’

De leasemarkt is coronagerelateerd in de hobbel. Hoe dat zit? Brouwers: ,,Stel, jouw baas heeft een leasecontract voor jou afgesloten. Je rijdt al in een lease-auto en mag voor augustus een nieuwe uitzoeken. Dat doe je bij je dealer, bij mij. Ik vertel de leasemaatschappij dat je huidige auto in april een grote beurt nodig heeft. Meestal zegt de leasemaatschappij dan: pak nu maar vast die nieuwe, dat scheelt kosten voor de grote beurt. Maar nu, in coronatijd, zegt de leasemaatschappij: rijd die oude auto maar op, want het is onzeker of er in augustus wel een nieuwe nodig is. Dikke kans dat de werknemer dan ontslagen is, of het bedrijf failliet. Hij wil die auto nieuw houden, zonder kilometers op de teller.’’ Dus staan er verspreid over het land duizenden gloednieuwe lease-auto’s stof te vangen

Het poetsbedrijf van Brouwers klapte van het ene op het andere moment in elkaar. Toch hebben alle achttien poetsers het smoordruk. Wat is hier het verhaal? ,,Ze zitten nu in de ontsmetting van ‘auto’s met wisselende contacten’, zoals wij ze noemen. Politieauto’s, taxi’s en auto’s van thuiszorgers, verplegers en postbezorgers.’’

loading

4. De bouw had het vóór de corona-uitbraak splijtend druk. Nu, in coronatijd, vallen er nogal wat klussen weg. Woningcorporaties stellen bijvoorbeeld onderhoudswerk uit omdat er niet coronaproof gewerkt kan worden. Dat geeft lucht in de agenda’s van de bouwbedrijven . En daarvan profiteert veevoerbedrijf Hoogland op de Hemrik in Leeuwarden. ,,We zijn er blij mee. Nu weten we zeker dat het werk in augustus af is. Dat moet beslist, want dan komt de nieuwe graanoogst binnen’’, zegt Jetze Spieksma. De asbestdaken uit 1987 waren behoorlijk gaar. Bouwbedrijf BBZ uit de Westerein plaatst er nieuwe sandwichpanelen voor terug. Inclusief nieuw installatiewerk en nieuwe verlichting investeert Hoogland 7 à 8 ton.

loading

5. Plotseling stond ie er, een muur van oranje wooncontainers op de Apolloweg. Driehoog gestapeld. ,,Gekocht in Amsterdam van woningcorporatie De Kei, meer dan duizend in totaal’’, zegt Eric Kooistra. Kooistra is vooral bekend van de partijhandel (Kooistra.com), maar samen met vrienden zit hij ook in het vastgoed. De eerste 250 wooncontainers raakten ze makkelijk kwijt. In Groningen bouwden ze een dorp voor buitenlandse studenten. Voor 500 euro per maand hebben ze basismeubilair, licht, wifi, een keukentje, douche en toilet, alles op 28 vierkanter meter.

De planning voorzag in meer van deze containerdorpen in andere studentensteden. ,,Maar het is de vraag of de buitenlandse studenten nog wel terugkomen.‘’ Kooistra denkt dat internationalisering als verdienmodel van de universiteiten en hogescholen voor langere tijd onder druk komt te staan.

Dus probeert hij andere afslagen. Een daarvan is een samenwerking met Shell. Langs de snelweg bij Emmen willen de partners een containerdorp voor vrachtwagenchauffeurs bouwen. ,,De vaak Poolse chauffeurs mogen niet langer dan vijf nachten in hun cabine slapen. Daarna moeten ze elders overnachten.’’ Het plan is om met de wooncontainers een soort wisselstation te maken. Terwijl de oude chauffeurs rusten, springen nieuwe op de wagen. ,,Zo blijft die dure combinatie op de weg. De slapers betalen met hun Shell-tankpas. Daar zit ook weer een verdienmodel achter.’’

Kansen zien de ondernemers ook in de asielwereld. De opvang van asielzoekers in grote hallen met schotjes heeft volgens Kooistra zijn langste tijd gehad. Zolang er geen vaccin tegen corona is, zijn er andere oplossingen nodig: ,,Wooncontainers’’. Die zelfde oplossing ziet hij voor statushouders die recht hebben op een huis dat er niet is.

Actuele pijl op de boog is een unit waarin bewoners van verpleeghuizen hun kinderen coronaproof kunnen ontmoeten. De Dokkumer architect Silvester Adema is al aan het tekenen. ,,Het moet een gezellige kamer worden, met plexiglas en een gevangenistelefoon.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct