,,We gaan niet door.’’ Vier woorden slechts, uitgesproken door een Belgische directeur, luidden in december 2018 de ondergang in van het Leeuwarder watertechnologiebedrijf Ecoloro. Anderhalf jaar nog vocht grondlegger Eric van Sonsbeek (56) voor wat hij waard was. Toen was het op. Maar de chemisch technoloog uit Sloten heeft zich herpakt.

Eric van Sonsbeek staart in zijn koffie. Ja, het was een verbijsterend moment daar tussen de managers en aandeelhouders van Utexbel, een Belgische textielreus. Na drie jaar voorbereiding klonk aan de vergadertafel in Ronse-Renaix plompverloren een no go . ,,Ik weet nog precies wat ik zei: Hè? Maar als jullie stoppen, zijn we failliet!’’

Utexbel was niet zomaar een klant, legt hij uit, het was een cruciale partner. Ecoloro, opgericht in 2013 en nog in de startup- fase, had een technologie ontwikkeld om grote hoeveelheden vervuild water in korte tijd te zuiveren voor industrieel hergebruik. Een uitkomst voor waterslurpende textielbedrijven in regio’s met waterschaarste. Bij Utexbel moest de eerste installatie komen. Dat was zo bepaald door het Europese innovatieprogramma Horizon2020 waaraan Ecoloro meedeed.

Innovatie-priesters

Tot zijn verrassing was Van Sonsbeek een paar jaar eerder opgemerkt door de innovatiepriesters van de Europese Unie. Zonder dat de bescheiden techneut er zelf om vroeg, drukten ze hem het Horizon2020-programma in. Daardoor zou 2,1 miljoen euro zijn kant op komen. En ook een bak ellende, waarover later meer.

In eerdere projecten bleef het hergebruik van water steken op 60 procent, maar Utexbel opteerde voor 80 tot 100 procent. Kortom, een partner waarmee Ecoloro ook qua marketing voor de dag kon komen. De filmploeg had er al beelden geschoten.

Toch had de textielgigant een goede reden om af te haken. Van Sonsbeek vouwt een A4-tje met een grafiek open. De lijn die de verdiencapaciteit aangeeft, maakt een plotselinge neerwaartse knik. ,,De meeste Europese landen werken met forse lozingsheffingen’’, licht hij toe. Wie niet loost, spaart dus kosten uit, dat was het cruciale verkoopargument. ,,Maar diezelfde landen geven grote kortingen op de lozingsheffingen via de belastingwetgeving. Daar ging ons businessplan. Down to drain .’’

‘Je verwacht het gewoon niet’

Hoe kon hij dat nou niet weten? ,,Ja, dat lijkt raar. Je verwacht het gewoon niet. Het staat ook nergens. Onze Belgische partner kwam er als eerste mee. Wel pas na vier jaar, maar toch. Duitsland bleek het ook te hebben. Italië heeft zelfs een korting van 270 procent. Het is absurd, maar het is zo.’’

Als in een reflex begon Van Sonsbeek allerlei handreikingen te doen. ,,Je verzint de ene na de andere oplossing. Je zit in die trein en je wilt dat die blijft rijden. Maar uiteindelijk besef je dat het zinloos is, de beslissing is genomen.’’

Andere klanten waren er op dat moment niet, ,,dat mocht immers niet van de EU’’. Van Sonsbeek had al zijn kaarten op de Belgische partner gezet. ,,Was dat slim? Sommigen zien het als zwakte. Die zeggen: je moet breed bezig zijn, spreid de risico’s! Maar ik denk dat Joost Paques (van watertechnologiebedrijf Paques in Balk, red.) het goed ziet: Focus je op één partij.’’

‘Geldstromen matchten voor geen meter’

Door Horizon2020 leek het voor de buitenwacht wellicht dat Ecoloro een mooie buffer had. ,,Weet je hoe dat werkt? Je krijgt dat geld niet in één keer, en ook niet in drie porties zoals beloofd, maar in allerlei kleine hapjes. Je moet als ondernemer heel veel geld bijlenen. Tegen belachelijke percentages van wel 10 procent.‘’

Voortdurend had hij zorgen over zijn cashflow. ,,De geldstromen matchten voor geen meter. Horizon2020 is inhoudelijk een heel goed programma, maar de financieringsopzet is dramatisch.’’

Veel te lang doorgegaan

Na anderhalf jaar worstelen vroeg hij faillissement aan. Herfinanciering was als gevolg van corona mislukt en voor coronasteun kwam hij niet in aanmerking. De rechtbank bewilligde op 17 juni 2020. ,,Achteraf gezien had ik dat meteen moeten doen. Ik ben veel te lang doorgegaan, het leverde niks op en kostte alleen geld en heel veel slapeloze nachten.’’ Zijn pensioen was in rook opgegaan.

Curator Rick van der Spek trof een rekeningsaldo van 808,97 euro aan en ongeveer een ton aan schulden. De handelsnaam, technische tekeningen en drie zeecontainers vol installaties verkocht hij aan een Nederlands-Chinese onderneming voor 35.000 euro.

Chinezen kopen failliete boedel

,,De Chinese regering heeft 22 hectare aangewezen om de nieuwe Chinese textielindustrie te concentreren. Ze willen af van de vervuiling. Ik zou erbij betrokken worden, maar ik heb niks meer gehoord.’’ Het zal corona zijn geweest, denkt hij. Komt nog wel. ,,Ik heb de kennis.’’

Zijn vier medewerkers wist hij elders onderdak te brengen. Zelf werknemer worden, was geen optie. ,,Alleen al financieel kan het niet uit. Ik kan mijn schulden en pensioen alleen terugverdienen als ik onderneem.’’

Op naar India

Omdat hij de intellectuele eigendommen bezat, kon Van Sonsbeek verder. Hij haalde de banden aan met een grote textielmachinebouwer in India (de naam is bij de redactie bekend, maar Van Sonsbeek wil hem nog niet in de krant hebben). India heeft een groeiende textielindustrie, maar ook een alarmerende waterschaarste en gigantische vervuilingsproblemen.

,,Sommige delen van de Ganges hebben alle kleuren van de regenboog. Maar het mooie is dat minister-president Modi daar serieus een einde aan wil maken. Hij is glashelder, zero tolerance . Wie ook maar een drup vermorst, wordt gesloten.’’

De contouren van een nieuwe toekomst zien er hoopvol uit. Van Sonsbeek: ,,Het is een familieonderneming. Ze zijn hier geweest, we vertrouwen elkaar, ze zijn bereid te investeren, ook krijg ik wat aandelen.’’

Ook kleurstoffen terugwinnen

De machinebouwer wil de Nederlandse technologie aansluiten op zijn bestaande machines en integreren in nieuwe. Uitgangspunt is dat 100 procent van het water wordt hergebruikt en dat ook de kleurstoffen worden teruggewonnen en opnieuw worden ingezet.

,,Hun plan is om fors te investeren in een productiefaciliteit in India en in een kantoor- en lab-ruimte en een proefinstallatie in Leeuwarden.’’ Leeuwarden, vanwege de Watercampus, Van Sonsbeek heeft er zijn kennisnetwerk. ,,Daarnaast willen ze hun machines via Leeuwarden in Europa en Zuid-Amerika gaan verkopen.’’

‘Waarom gaan we niet naar een eilandje?’

Dus ja, hij zit weer midden in duizend-en-een regeldingetjes. ,,Wist je dat je hier vier maanden moet wachten als je een bankrekening wilt openen voor een Indiaas bedrijf? Het is absurd. Mijn vrouw zegt wel eens: waarom gaan we niet naar een eilandje?’’

Maar dat geregel is van tijdelijke aard, verwacht hij. Gaandeweg hoopt hij zich te kunnen toeleggen op doorontwikkeling van zijn technologie. ,,Dan ben ik weer terug bij waar ik het best in ben.’’

Klimaat begint bij water

De ingetogen chemisch technoloog verheugt zich op de betekenis die zijn uitvindingen voor het klimaat kunnen hebben. ,,Iedereen heeft het over CO2-reductie. Alsof het een godsdienst is. Maar zo simpel zit de wereld niet in elkaar. Klimaatverandering begint naar mijn overtuiging bij waterbehandeling. Vervuild water houdt licht tegen. Plankton, dat van licht moet leven, kan zo niet groeien. Daardoor ontstaat een voedseltekort voor vissen. Het systeem is oneindig veel complexer dan we denken.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct