Vakbond eist grotere rol en wil taken UWV

Leden van vakbond CNV demonstreerden vorig jaar op Schiphol. FOTO ANP

De vakbonden eisen een grotere rol in het maatschappelijk middenveld. Ze willen taken overnemen van het UWV.

Een eerste stap is het deze week gepresenteerde Noodpakket 2.0. Op het ministerie van Sociale Zaken ligt een gezamenlijk plan van FNV en CNV om een deel van de scholingskosten van 50 miljoen euro te verzorgen.

Vakbonden in Nederland worstelen met hun rol. Jarenlang liepen de ledenaantallen achteruit. ,,Wij zijn onvoldoende in staat gebleken om mensen aan ons te binden’’, zegt voorzitter Piet Fortuin van vakbond CNV, vandaag in een interview met de Leeuwarder Courant .

Fortuin (61, uit Drachten) en zijn collega Han Busker van de FNV schuiven wekelijks aan bij minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees. Ze spiegelen zich aan landen als België, Denemarken en Zweden. Daar spelen de vakbonden een veel prominentere rol. In België verloopt de uitbetaling van de ww via de voordeur van de vakbond. Die kreeg er in luttele weken 52.000 leden bij. In Denemarken en Zweden verzorgen de vakbonden de scholing en omscholing van werknemers.

Tegenwicht tegen kapitaal

Juist in deze crisistijd is het hoognodig dat vakorganisaties in Nederland meer taken naar zich toe trekken, stelt Fortuin, ook om tegenwicht te bieden aan de groeiende macht van het kapitaal. De verhoudingen zijn scheef gegroeid, arbeid is hier relatief goedkoop geworden. Een sterker middenveld moet de balans helpen verbeteren.

,,Ik vind dat vakbonden moeten terugkeren op de arbeidsmarkt en op de markt voor de sociale zekerheid. Wij moeten de mensen helpen om naar een andere baan toe te gaan. Niet alleen de cao afsluiten. En niet alleen een jurist toeschuiven als er iets niet klopt.’’

In het verleden gaven de vakbonden taken weg aan het GAK en het UWV. Fortuin spreekt smalend over ,,anonieme vakfabrieken die je eigenlijk amper helpen’’. ,,En we moeten scholing ook niet overlaten aan commerciële dienstverleners, zoals de Randstad’en, want bij hen draait het om geld verdienen.’’

Onderdeel van het jongste noodpakket van 13 miljard euro is ‘NL leert door’. Vanaf juli kunnen mensen via dit scholingsprogramma kosteloos online scholing en ontwikkeladviezen volgen om zich aan te passen aan de nieuwe economische situatie.

Zware tijden

Vakbondsvoorzitter Fortuin voorspelt zware tijden. Volgens het zwartste scenario op tafel van de minister telt Nederland eind dit jaar tegen de 1 miljoen werklozen. Omscholing wordt voor hen van wezenlijk belang.

De FNV telt krap 1 miljoen leden, het CNV 250.000. De laatste kreeg er in april enkele honderden leden bij, meest jongeren.