Steriele uienvlieg redt uienoogst in Friesland

Uienvlieg.

De uienvlieg houdt flink huis op de uienpercelen in Nederland, maar in Friesland staat het gewas er prima bij dankzij de inzet van steriele mannetjes.

Vooral in de Noordoostpolder en Drenthe kampen uientelers met flinke schade. Deze wordt geschat op ongeveer 20 procent. Sommige telers beweren dat al 70 procent van de oogst verloren is gegaan. 

De oorzaak is de uienvlieg, of beter gezegd de larven ervan. Die banen zich al vretend een weg door de uienplant. Telers en teeltadviseurs leggen een relatie met het recente verbod op coaten van het uienzaad met gewasbeschermingsmiddelen.

Steriele uienvlieg verdringt vruchtbare soortgenoot

In Friesland liggen de uienpercelen er over het algemeen prima bij. Dat komt doordat een groot deel van de Friese telers al een aantal jaren succesvol is met het in een vroegtijdig stadium inzetten van de steriele mannelijke uienvlieg. Deze verdringen de vruchtbare uienvliegen van de percelen, waardoor de vrouwelijke uienvlieg geen larven legt. 

Deze aanpak werkt alleen als het merendeel van de telers in een gebied meedoet. ,,En dat is in Friesland het geval. De dekkingsgraad is er groot”, verklaart Arjan Hurink van landbouwonderzoeksbedrijf HLB in Wijster. HLB kweekt de steriele mannetjes bij zijn vestiging in het Zuid-Hollandse Nieuwe-Tonge.

Waarom zetten de gedupeerde uientelers deze onvruchtbare uienvliegen dan niet in? Het blijkt dat ook de intensiteit van de teelt van belang is. De uienvlieg veroorzaakt vooral schade in gebieden waar veel uien en ook veel kleine uien (plant- en zilveruitjes) geteeld worden. ,,In dergelijke regio’s slaat de steriele vlieg minder aan”, stelt Hurink. In Friesland is sprake van een redelijk optimale verhouding tussen het areaal uien en het areaal overige gewassen.

Gerst

Akkerbouwers in Nederland telen dit jaar opvallend meer gerst dan vorig jaar. Het areaal is met ruim 15 procent toegenomen. Volgens Teun de Jong uit Sint Annaparochie, voorzitter van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond, heeft dat niks met een toenemende populariteit van het gewas te maken, een belangrijke grondstof voor bier en whisky, maar alles met het natte najaar. Daardoor slaagden veel akkerbouwers er niet om wintertarwe te zaaien.

De teelt van zomergerst is dan een goed alternatief. Akkerbouwers telen tarwe en gerst niet voor het geld, maar om de grond vruchtbaar te houden voor de wel rendabele teelten zoals aardappelen en suikerbieten. De Jong: ,,Van een hectare kun je zo’n zeven ton gerst oogsten. Bij een kiloprijs van 17 cent levert dat een omzet op van 1200 euro per hectare op. Dat is uiteraard bij lange na niet kostendekkend.”