Start-ups testen komend half jaar in Friesland met extra zuinige kranen en camera's bij fietspaden

FOTO PIXABAY

Van het veiliger maken van fietspaden tot het tegengaan van waterverspilling in de sportzaal. Drie start-ups werken komende maanden voor de provincie Fryslân en gemeente Leeuwarden aan het oplossen van concrete problemen.

De drie doen dat in het kader van Startup in Residence, een programma dat start-ups de mogelijkheid biedt om opdrachten te doen voor grote publieke opdrachtgevers. Normaliter krijgen ze daar slecht een voet tussen de deur omdat ze niet mee kunnen in grote Europese aanbestedingsprocedures of de juiste ingangen missen. Voor de opdrachtgevers is het programma een mooie kans om een andere manier van denken binnen de organisatie te halen.

Startup in Residence kent al een langere geschiedenis in onder meer Amsterdam en Groningen. De Groningse editie is vanaf dit jaar verruimd naar heel Noord-Nederland en zodoende sluiten de provincie Fryslân en de gemeente Leeuwarden ook aan. Leeuwarden doet dat als onderdeel van de NG4, het samenwerkingsverband van de vier grootste Noordelijke gemeenten: naast Leeuwarden, ook Groningen, Assen en Emmen. Donderdagmiddag presenteerden de start-ups zich in een videoconferentie.

Zuinige kraan

Voor Leeuwarden gaat de Amsterdamse start-up Zuen en Co kijken of het waterverbruik in gebouwen van de gemeente zoals het stadhuis, de gemeentewerf en de verschillende sporthallen omlaag kan. De Amsterdammers willen dat doen met een in Zweden ontworpen kraan die ze aanpassen voor de Nederlandse markt. Die kraan verbruikt slechts 1,2 liter water per minuut tegenover de 12 liter die een reguliere kraan elke 60 seconden wegspoelt.

Grootste uitdaging zien de Amsterdammers niet in de installatie van al die kranen maar in de communicatie eromheen, vertelde Maarten ter Velde, een van de oprichters. ,,Je moet mensen vertellen wat er met de kraan is gebeurd. Waarom werkt hij niet meer zo als eerst?’’ Het vullen van een flesje duurt met de kraan van Zuen en Co bijvoorbeeld een stuk langer. ,,Dat zal in het begin wel wennen zijn.’’

AI en oevers

OQuay uit Assen gaat voor de provincie aan de slag met het in kaart brengen van de oevers. Dat moet sneller en slimmer kunnen, vindt de provincie. De Assenaren denken dat te kunnen door videobeelden en sonarbeelden met elkaar te combineren. ,,Zo zie je de kade als één geheel in plaats van een deel onder en een deel boven water’’, legde Peter Nieuwenhuizen uit. OQuay wil de testperiode gebruiken om kunstmatige intelligentie (AI) te ontwikkelen die een deel van het schouwen over kan nemen. ,,Nu bekijken we nog alle beelden zelf. AI zou al alle beelden met schade eruit kunnen pikken zodat je die vervolgens kan bekijken om op basis daarvan te bepalen of er onderhoud of reparatie nodig is.’’

De provincie wil verder inzetten op het veiliger maken van het fietsverkeer. Daar gaat Mindhash uit Hengelo mee aan de slag. Dit bedrijf heeft een camera ontwikkeld die met behulp van LIDAR, laserstralen, de omgeving in kaart brengt. De beelden moeten meer inzicht geven in het gedrag van fietsers. ,,Schrikken ze bijvoorbeeld als ze worden ingehaald? En remmen ze wel af bij een kruising?’’, noemde Lasse Licht als mogelijke onderzoeksvragen. De camera’s komen op drukke kruisingen te staan. Waar precies, daar moet nog over worden overlegd met de provincie.