Software engineer Jetze Waltje (links) en research & development engineer Glen Koning bij de installatie die een schaalmodel van de boei heeft gewikkeld. Het uiteindelijke model is vier zo zo groot.

Oogsten we straks energie uit golven? Autonational uit IJlst helpt een Zweeds bedrijf bij deze doorbraaktechnologie

Software engineer Jetze Waltje (links) en research & development engineer Glen Koning bij de installatie die een schaalmodel van de boei heeft gewikkeld. Het uiteindelijke model is vier zo zo groot. FOTO NI

Een zee vol boeien die energie uit golven oogsten. Nu nog visioen, straks wellicht realiteit. Een Zweeds bedrijf werkt aan doorbraaktechnologie. En de boeien? Die worden gemaakt van composiet met machines uit Friesland, ontwikkeld door Autonational in IJlst.

Al decennia lang proberen wetenschappers en ondernemers energie uit golven te oogsten. Het ene na het andere project faalt. Zout vreet de stalen installaties op, stormen slaan ze los, onderstromen sleuren ze mee.

Toch blijven de golven lonken, want als potentiële energiebron zijn ze ontzagwekkend. Ze herbergen zo’n 10 procent van het wereldwijde energieaanbod, berekende CorPower Ocean . Dit Zweedse bedrijf werkt sinds 2012 aan een wininstallatie die nog het meest op een reusachtige dobber lijkt. Investeerders geloven er in; het bedrijf wist al 32 miljoen euro aan te trekken.

,,CorPower werkt zeer grondig en systematisch’’, zegt Idzerd van Laarschot, directeur van Autonational in IJlst. De Zweden hebben hun zinnen gezet op een techniek die als een pompend hart werkt (zie kader) én stormbestendig is.

In tegenstelling tot andere pioniers kozen ze niet voor een zwaar, roestgevoelig stalen omhulsel, maar voor een boei van lichtgewicht, zout- en botsbestendig composiet. Precies daarom kwamen ze in IJlst uit.

loading

loading

IJzersterke lichtgewichtconstructies

Autonational (40 werknemers) is gespecialiseerd in het ontwerpen en bouwen van wikkelinstallaties voor compositie-producten, die zijn samengesteld uit verschillende componenten. Opdrachtgevers zijn bedrijven die belang hebben bij ijzersterke lichtgewichtconstructies, zoals de vliegtuig- , de infra- en de automobielindustrie. ,,Met onze machines maken ze bijvoorbeeld brandstoftanks voor raketten, telefoonpalen, hoogspanningsmasten en brandstofleidingen in vliegtuigvleugels.’’

In de kern doen de machines van Autonational niet anders dan het wikkelen van in hars gedompelde glasvezeldraden om een mal op een draaiende as. Harder erover, klaar. Klinkt eenvoudig, maar is een complex proces waar veel voorbereiding aan vooraf gaat. ,,Opdrachtgevers willen altijd een machine die nog niet bestaat. Vaak moeten ze nog nadenken over de specificaties. We moeten ze echt vanaf het begin opvoeden: welke materialen willen ze gebruiken, welke harsen, welke krachten moet het product weerstaan, hoe lang moet het mee, moeten er gaten in komen, honderden vragen.’’ Weinigen doen het Autonational na: ,,We behoren op dit niveau tot de beste drie in de wereld’’.

Extra eis van CorPower is dat de machine mobiel moet zijn. Het bedrijf wil op alle continenten, desnoods zelfs op alle oceanen, tijdelijk kunnen neerstrijken met fabrieken. Lokale productie scheelt transportkosten.

loading

loading

Ingewikkelde opdracht

Dat, in combinatie met de omvang, maakt de opdracht extra ingewikkeld. De Wave Energy Converter (WEC) van CorPower heeft een diameter van 9 meter en een hoogte van 16 meter, terwijl de wikkelcentrale wél in twee zeecontainers moet passen.

Uitkomst bood een bedrijf in Wieringerwerf, Tankwell CPT, specialist in mallen. Speciaal voor de golvenboei ontwierpen ze een technologie die zo logisch is, maar ook nog zo geheim is, dat Van Laarschot er niets over kwijt mag.

,,Dit is nog maar een schaalmodel’’, zeg Glen Koning, manager Research & Development. In de hal lijkt een reusachtig ei te zweven. De glasvezeldraden zorgen voor een toverachtige schittering. ,,De echte vorm is vier keer zo groot.’’ En past daardoor niet in de hal van Autonational. ,,We moeten eigenlijk naar een groter pand’’, zegt Van Laarschot. Qua opdrachtgevers (veelal in de VS en Azië) is Autonational toe aan een sprong, maar de corona-crisis houdt de ontwikkelingen op. De directeur maakte dan ook dankbaar gebruik van het nationale steunpakket (NOW).

loading

Met de opdracht voor de ontwikkeling en bouw van de eerste machine is ongeveer 1 miljoen euro gemoeid. Deze machine en de eerste boeien worden volgend jaar uitgebreid beproefd in en bij Portugal, waar CorPower Ocean voor 16 miljoen euro een fabriek en een demonstratieproject heeft gepland. Als het goed is, produceert de machine dan één cilinder per twee dagen. ,,Sneller en veel goedkoper dan staal.’’

Als de proeven slagen en de systemen op de markt komen, kan het hard gaan. ,,Dan moet je denken aan meerdere mobiele wikkelinstallaties per jaar, zodat CorPower grote aantallen boeien kan produceren. Dan komen we snel in de buurt van onze huidige jaaromzet.’’

Het indrukwekkende schaalmodel in de hal wordt niet uitgehard, iets wat normaal in een oven of met UV-licht zou gebeuren. Uitharden gebeurt virtueel, met simulatiesoftware. Een mooi aandenken voor IJlst aan iets dat misschien wel aan het begin van een energie-revolutie staat, zit er voor IJlst niet in. ,,We verknippen hem’’, zegt Koning.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct