De verduurzaming van de Nederlandse melkveehouderij stokt door het stroeve opereren van de Duurzame Zuivelketen. Dat is zorgelijk, want duurzaamheid wordt de trend voor de komende decennia.

Dat zei melkveehouderij-econoom Jelle Zijlstra van Wageningen University woensdag op een seminar in het Fries Landbouwmuseum. Het stroeve opereren is volgens hem te wijten aan de afspraak in de zuivel om elkaar op het gebied van duurzaamheid niet te veel af te troeven.

,,Het is echter de vraag of je dat wel moet willen, alle kikkers in de kruiwagen houden”, zei Zijlstra. ,,Duurzaamheid wordt het concurrerende item van de toekomst. De huidige afspraak remt de ontwikkeling van onze voorlopers en dat is niet gunstig. Dat kan gevolgen hebben voor de zuivelafzet.”

Meerdere aspecten

Zijlstra verwees naar de breed gedeelde visie in ‘Wageningen’ dat de mensheid toe moet naar een eiwitbalans van een derde dierlijk en twee derde plantaardig. Nu is dat net andersom. ,,Alleen op die manier is de wereld klimaatvriendelijk en voldoende te voeden. Wil je als zuivel een partij blijven, dan moet het duurzaam.”

Duurzaamheid kent meerdere aspecten, maar de vermindering van broeikasgassen is internationaal gezien de belangrijkste. Op de binnenlandse markt kunnen zuivelaars zich daarnaast ook onderscheiden met biodiversiteit, bodem en water betoogde Zijlstra

‘Toekomstige trends houd je niet tegen’

Meerdere aanwezigen waren het met hem eens dat de focus in de sector te veel gericht is op de vermindering van fosfaat en stikstof. ,,Terwijl we die problemen meer moeten bekijken door de bril van CO2-reductie”, stelde Lubbert van Dellen, agro-directeur bij Accon avm.

Zijlstra constateerde een afnemende bereidheid onder boeren om aan de slag te gaan met de nieuwe kennis op het gebied van duurzaamheid. ,,Die houding is zorgelijk. Want toekomstige trends houd je niet tegen.”

Model Knoster

Andries Jan de Boer, boer in Jellum en adviseur, gaf een verklaring voor de scepsis. Hij legde dat uit aan de hand van het model Knoster. Dat stelt dat voor een succesvolle verandering vijf aspecten essentieel zijn: visie, belang, plan, middelen en competenties. Als ook maar één aspect ontbreekt, stokt de verandering en kan weerstand, chaos of frustratie ontstaan. In de melkveehouderij ontbreken twee aspecten: plan en middelen. Bij veel boeren gaat het duurzaamheidsplan niet gepaard met een verdienmodel en ontbreken de middelen om te veranderen.

Het seminar werd georganiseerd door Triple Dairy, een samenwerkingsverband van Bles Dairies in Leeuwarden, Wageningen University en hogeschool Aeres. Doel is om kennis van deze instellingen beter te verspreiden onder melkveehouders. Anderzijds biedt het boeren de mogelijkheid om vragen aan te reiken aan wetenschappers. Triple Dairy biedt vanaf volgend jaar cursussen aan aan boeren om samen met medewerkers van Wageningen en Aeres hun bedrijfsstrategie te bepalen. Het seminar vormde de afronding van een proef met tien boeren.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Duurzaamheid
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct