De krapte op het elektriciteitsnet speelt land- en tuinbouwers in Friesland parten, zegt LTO Noord. De boerenorganisatie eist daarom actie van de overheid en de netbeheerder.

Tientallen boeren in het Noorden lijden forse financiële schade nu ze hun opgewekte zonnestroom niet kwijt kunnen op het elektriciteitsnet. Een Friese melkveehouder, die niet met naam genoemd wil worden, investeerde vorig jaar in 800 zonnepanelen op zijn dak. Hij kreeg hierna echter van de netbeheerder te horen dat de opgewekte elektriciteit niet teruggeleverd kon worden vanwege krapte op het net.

,,Hij is maandelijks veel geld kwijt aan de rente, afschrijving en het onderhoud van de installatie, terwijl er geen inkomsten tegenover staan’’, aldus LTO Noord-bestuurder Nico Verduin. Zo raakt geïnvesteerd geld – vaak gaat het om meer dan een ton – verdampt.

,,Er is de roep om energietransitie, waar we als sector aan willen bijdragen. Dan is het wel heel beroerd als je je stroom niet kwijt kunt.’’ Volgens LTO Noord zet de krappe netcapaciteit een rem op die energietransitie.

Tientallen gedupeerden en gefrustreerde agrariërs

Er meldden zich de afgelopen weken tientallen gedupeerden en gefrustreerde agrariërs bij LTO. Sommigen krijgen van de netbeheerder een transportbeperking, waardoor ze op bepaalde momenten geen stroom kunnen leveren. Anderen hoorden aanvankelijk dat een aansluiting op het net mogelijk was, maar na plaatsing van de zonnepanelen werd die toezegging ingetrokken. Weer andere boeren en tuinders kregen op voorhand te horen dat levering aan het net niet mogelijk was.

Verduin vindt dat de rijksoverheid meer geld beschikbaar moet stellen om het elektriciteitsnet versneld te vergroten. ,,We bespreken dit al een aantal jaren en de zaak wordt steeds urgenter.’’ Ook zou de netbeheerders de geleden schade moeten vergoeden.

Zelf wil melkschapenhouder Verduin uit Andijk 1400 zonnepanelen op zijn dak plaatsen. ,,De plannen liggen klaar, maar we kunnen de stroom niet kwijt.’’

‘Heel vervelend’

Woordvoerder Ceriel Thissen van netbeheerder Liander vindt de situatie ,,heel vervelend’’. ,,We doen ons best het net te verzwaren en versterken. Maar dat kost veel tijd. Kabels in de grond moeten vervangen worden en er moeten transformatorhuisjes en elektriciteitsstations worden gebouwd.’’ Daar komt bij dat er een tekort is aan technisch personeel. Hij adviseert agrariërs die grootschalig zonnepanelen willen plaatsen van tevoren contact op te nemen met Liander. ,,Dat voorkomt teleurstellingen.’’

In bepaalde gebieden kan Liander maatwerk leveren en al dan niet tijdelijk ruimte scheppen voor teruglevering, verklaart hij. Zo kan er gebruik gemaakt worden van de ,,vluchtstrook’’, kabels die normaal alleen bij calamiteiten worden gebruikt. Ook is er ,,slimme software’’ beschikbaar die automatisch regelt of opgewekte stroom op bepaalde momenten aan het net geleverd kan worden. Bij piekmomenten wordt die levering dan gestopt, zodat het net niet overbelast raakt.

Subsidie

Een boer die voor een subsidie in aanmerking wil komen, moet bij de netbeheerder van tevoren nagaan of er plek is voor levering aan het elektriciteitsnet. Alleen dan krijgt hij subsidie toegewezen. Thissen onderstreept echter dat dit niet betekent dat er een plek voor de aanvrager gereserveerd wordt.

Dit jaar wordt er in Friesland 125 miljoen euro besteed aan versterking van het net. In 2019 was dit 100 miljoen. Om het elektriciteitsnet te ontlasten, zouden vooral grootverbruikers in de toekomst gespreid stroom moeten gaan gebruiken, aldus Thissen. ,,Maar zover zijn we nog niet.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct