De Makkumers bouwden de Royal Romance voor een omstreden zakenman uit de Oekraine.

Het effect van een stevige sanctiewet: kunnen jachtbouwers uit Makkum nog wel naar Amerika?

De Makkumers bouwden de Royal Romance voor een omstreden zakenman uit de Oekraine. FOTO FEADSHIP

Vakbond FNV trekt aan de bel: kunnen de honderden werknemers van jachtwerf Koninklijke De Vries in Makkum nog veilig naar de Verenigde Staten?

Alleen bij de Nederlandse werven kan er in een jaar zomaar voor 4 miljard euro in de orderboeken staan, en toch is het bouwen van superjachten een nichemarkt. Slechts weinigen kunnen zich zo’n miljoeneninvestering veroorloven. Het komt vaker voor dat instanties betwijfelen of het besteedde kapitaal rechtmatig is verkregen.

De werfbazen voelen een verantwoordelijkheid. Alleen in Makkum heeft Koninklijke de Vries in Makkum al tussen de driehonderd en vierhonderd monden te voeden. Vijf jaar geleden blijkt de omstreden oligarch Viktor Medvedchuk er zijn Royal Romance te hebben besteld, zo onthulde het journalistieke dataplatform Pointer woensdag.

Met de levering van dat 150 miljoen euro kostende, ruim 92 meter lange jacht lijkt de Friese werf, onderdeel van het samenwerkingsverband Feadship, een risico te hebben genomen. Vanwege zijn rol in de Oekraïense burgeroorlog staat de miljardair namelijk op de sanctielijsten van de Verenigde Staten, Canada en Australië. Medvedchuk, een persoonlijke vriend van Poetin, kan niet meer bij zijn buitenlandse kapitaal.

Gevaar schuilt in Amerika

Bedrijven mogen geen zaken met deze ,,prince of darkness’’ van Oekraïne doen. Wat betekent dit voor de Friese werf? Bij Feadship willen ze niet op die vraag reageren. Het gevaar schuilt vooral in Amerika, zo schetst sanctierechtadvocaat Paul Verloop aan Pointer.

,,De Amerikaanse overheid heeft de neiging om zijn sancties ook buiten Amerika te handhaven’’, zegt Verloop. ,,Dus als er bijvoorbeeld Amerikaanse onderdelen in het schip zijn verwerkt kunnen ze hier achteraan gaan.’’ De 1800 medewerkers van alle drie de Feadship-vestigingen moeten zich volgens de advocaat zorgen maken.

De engineers, metaalwerkers en meubelmakers lopen kans gearresteerd te worden, zodra ze stap op Amerikaanse bodem zetten. Vakbondsbestuurder Johan Weijenberg van FNV schrikt van die woorden. ,,Je mag veronderstellen dat zo’n werkgever op de hoogte is van zo’n sanctionering in de VS’’, zegt Weijenberg. ,,Wij gaan dit zeker aankaarten bij de directie van Feadship.’’

Op dit moment dobbert de Royal Romance in de Adriatische Zee. Hoe weet Pointer dit schip aan Medvedchuk te linken? Met hulp van een Oekraïense anticorruptiewet stuiten de onderzoekers op een lijst, waaruit blijkt dat de kapitaalkrachtige politicus eigenaar is Fregata Marine Ltd., gevestigd op de Marshalleilanden. Fregata Marine Ltd. op zijn beurt, staat te boek als eigenaar van de Royal Romance.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat Koninklijke de Vries zo in verlegenheid is gebracht. In 2009 bouwde de werf voor 95 miljoen euro de Ebony Shine. Opdrachtgever was Teodoro Nguema Obiang Mangue, presidentszoon uit Equatoriaal-Guinea. Mangue werd van witwassen verdacht.

Toen de Ebony Shine in 2016 voor een onderhoudsbeurt naar Makkum terugkeerde, greep de Zwitserse justitie zijn kans. Het jacht lag maar liefst twee jaar lang aan de ketting bij Icon Yachts in Harlingen. Vier dagen terug meldde de Sunday Times dat de Ebony Shine overhaast Kaapstad had verlaten, op de vlucht voor advocaten.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct