Tentenverhuurders, coverbands en poffertjesbakkers moeten zonder dorpsfeesten de zomer zien te overleven. En daarna? „Je moet gek zijn als je op 2 september een feest organiseert.”

Het stoort Arie Kuipers ontzettend. Nu duidelijk is dat grote evenementen tot in elk geval 1 september door corona geen doorgang mogen vinden, gaat de aandacht volgens hem uit naar de grote namen in de festivalbranche. „Zet de televisie aan en je ziet verhalen over Pinkpop of de Zwarte Cross”, zegt Kuipers door de telefoon. „Maar ze lopen volledig voorbij aan de amusementsbranche van tentfeesten en kroegen die ‘s avonds gewoon een zangertje hebben”.

Wie een feest wil organiseren met nét wat meer cachet dan een tuinfeest met hobby-DJ, kan Kuipers van boekingskantoor BME Booking bellen. Voor een relatief kleine gage trekt hij een blik zangers of DJ’s open die hosannastemming brengen. „Wij zitten in de hoek van de hoempapa en de gezelligheid. Iedereen gaat los en aan het eind van de avond is het bier op”.

Kuipers begint al snel over de 300 miljoen die minister Van Engelshoven (OCW) onlangs vrijmaakte voor de culturele sector . „Dat belandt grotendeels bij de al gesubsidieerde cultuursector”, denkt hij. De artiestenboeker is bang dat de vele zzp’ers en freelancers in de sector worden overgeslagen. Volgens hem wordt vaak lacherig over de, wat hij noemt, amusementsbranche gedaan, terwijl deze ontzettend belangrijk is. „Bij elk dorpsfeest staat de feesttent vol. Dan komen de mensen bij elkaar. Dat zijn dé feesten”.

Hoeveel kleinere evenementen niet doorgaan en wat te totale schade bedraagt, is lastig te zeggen. Friesland.nl, de marketingsite van de Provinsje Fryslân, houdt een pagina bij met evenementen in de provincie. Ondernemers kunnen evenementen zelf aanmelden, maar door de coronacrisis hebben veel van hen de moeite niet meer genomen het feest aan te melden. Andere organisaties hebben hun evenement alweer ingetrokken.

Rake klappen

Patatkramen, WC-verhuurders, muzikanten en hekkenbouwers. Allemaal hebben ze noodgedwongen hun agenda gepakt en een kruis door de maanden maart tot en met september gezet. Precies de periode waarin doorgaans het geld verdiend wordt. Tentfeesten, de iepenloftspullen, zomermarkten en het skûtsjesilen gaan niet door. Door de hele linie vallen nu financiële rake klappen.

Johannes Kingma uit Foxhol was tot zes weken geleden nog fulltime licht- en geluidstechnicus. Als zzp’er hielp hij jarenlang de installaties bij evenementen in het noorden opbouwen. Nu slijt hij zijn dagen als oproepkracht met ijzervlechten in Beetsterzwaag. „Als van het ene op het andere moment alles wegvalt moet je iets. Een vriend vertelde dat er werk was. Ik wist ook niet dat ik dit kon”.

„It giet striemin”, zegt Renske van der Wagen van tentverhuurder Om’e Noard uit Moddergat. De drukke periode brak net aan met tentenverhuur voor bruiloften, jubileumfeesten en voetbalfeesten. Door alles is dit jaar een streep gezet, zegt ze. De meeste huurders hebben de reservering naar volgend jaar verplaatst. Nu alles wegvalt vult ze haar dagen met het schoonmaken van de tentdoeken en tentzeilen „Dat binne putsjes wêrsto oars net oan takomst”, zegt van der Wagen.

Op zaterdagen heeft Edwin Klooster met zijn poffertjeskraam nog een vaste plek op de Oosterdijk in Sneek. Het is vermoedelijk de enige plaats waar hij de komende maanden staat. „Eerlijk gezegd doe ik het alleen om bezig te blijven. Om het gevoel te behouden. Verdienen doe ik er niet mee”, zegt Klooster. Hij merkt dat de mensen wegblijven. Klooster is blij met de 4000 euro vergoeding voor getroffen ondernemers. Maar het is „een druppel op een gloeiende plaat”.

Het anderhalvemeterfeest

Op meerdere plaatsen in Friesland wordt nagedacht hoe het leven in een anderhalvemetersamenleving weer opgestart kan worden. In Dokkum denkt men serieus na over ‘de coronavrije binnenstad’ , met plexiglas op wieltjes en handwasstations. In Leeuwarden worden grotere terrassen en minder auto’s geopperd. Kantoren en scholen kunnen hun bureaus en tafels uitdunnen, zodat de veilige afstand gewaarborgd blijft.

Maar hoe ziet het anderhalvemeterfeest eruit? Arie Kuipers: „dat bestaat niet”. Wat is nog het nut van een café als je elkaar niet mag aanraken en kan lallen, vraagt de artiestenboeker zich hardop af. Volgens Willem Westermann van brancheorganisatie VVEM valt voor musea nog wel iets te verzinnen. Voor muziekevenementen is dat ondenkbaar. Westermann: „Een anderhalf meter feestje voelt grappig. Je kan het ook best eens proberen maar het slaat nergens op”.

De bedrijven zoeken naar alternatieve bedrijfsmodellen. Ze bedenken nieuwe plannen en creatieve ideeën om toch nog iets van hun zomer te maken, zodat de omzet niet volledig tot stilstand komt. Alle kleine beetjes helpen in tijden van crisis. Voor de één is dat makkelijker dan voor de ander.

Coverband SMUK uit Sneek gaat zaterdag in een speciaal voor corona aangepaste trailer op ‘Anderhalve Meter Tour’ langs de tuinen, voordeuren en balkons van Noord-Nederland om te spelen. Van der Wagen hoopt haar tenten aan horeca te kunnen verhuren als zij grotere terrassen blijken nodig te hebben.

In eerste instantie kon er een streep door de verhuur van toiletwagens, zegt Hessel Kamminga van Hessel’s Toiletverhuur uit Stiens. Maar de coronacrisis biedt misschien toch wat mogelijkheden. Kamminga verhuurt nu drie toiletwagens aan een fabriek, zodat het personeel elk een eigen toilet kan gebruiken. Ook krijgt hij vanuit meerdere campings geluiden dat zij, mochten ze open kunnen, oren hebben naar toiletwagens.

Periode na september

Maar de hele branche ziet de toekomst op lange termijn somber in. „Hoeveel zzp’ers en kleine bedrijven houden het tot 1 september vol als er zes maanden niets binnenkomt, terwijl je vaste lasten doorlopen?”, zegt Kuipers. Hij heeft zijn bedrijfspand alvast te koop gezet en kijkt om zich heen voor een goedkoper kantoor.

De angst bestaat dat bedrijven definitief zullen verdwijnen „Niemand kan iets zinnigs zeggen over de periode na 1 september. Alles is vaag”. Zodra evenementen opnieuw zijn toegestaan, is de sector niet direct terug op de rails. „Het organiseren kost veel tijd en planning”, zegt Kuipers. Hij trekt een vergelijking met de kappers. „Die hebben direct klandizie als ze weer mogen knippen. Maar je zal wel gek zijn als je op 2 september een feest organiseert”.

Licht- en geluidstechnicus Johannes Kingma heeft 2020 al afgeschreven. Kingma vertelt dat hij er de afgelopen jaren niet tegen aan kon werken omdat er steeds meer evenementen zijn. „Bij een festival komt zoveel meer kijken dan alleen de festivalorganisatie. Nu zijn alle mensen die dat mogelijk maken de klos. De evenementenbranche gaat er als eerste uit en mag er laatste weer in”.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct