Ook een recent onderzoek op de Dairy Campus in Leeuwarden heeft het bevestigd: een middel van DSM remt de methaanuitstoot van koeien met gemiddeld 30 procent. De Nederlandse multinational hoopt het product eind dit jaar op de markt te kunnen brengen.

Nog niet zo lang geleden werd er nog al lacherig overgedaan. Over koeien die via boeren en scheten bijdragen aan het klimaatprobleem. Het moest niet veel gekker worden.

Inmiddels weten we beter. Koeien, vooral melkkoeien, verstouwen grote hoeveelheden voer. Tijdens het herkauwen komt methaan vrij, een 35 keer sterker broeikasgas dan het bekende kooldioxide. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) stoten alle runderen in Nederland jaarlijks 7,4 miljoen ton CO₂-equivalenten uit. Dat is ongeveer 4 procent van de totale uitstoot in Nederland. Om die reden bevatten de Nederlandse klimaatplannen ook stevige opgaves voor de melkveehouderij om aan de slag te gaan met het verminderen van broeikasgassen.

DSM had een vooruitziende blik. Al ongeveer dertien jaar doet de Nederlandse multinational (omzet circa 10 miljard euro, 23.000 werknemers) wereldwijd onderzoek naar methaanremmers in het voer van koeien. Inmiddels zijn veertig projecten afgerond, waaronder ook het recente onderzoek op de Dairy Campus in Leeuwarden. In deze onderzoekstal van Wageningen Livestock Research, een onderdeel van Wageningen Universiteit & Research, is bij 64 melkgevende Holstein-Friesians de methaanuitstoot gemeten met GreenFeed meetstations. ,, Deze GreenFeed meetstations zijn vergelijkbaar met een krachtvoerbox, waarbij de uitgeademde lucht van een koe tijdens het consumeren van een brok opgevangen en geanalyseerd wordt voor methaan.”, verklaart onderzoekster Sanne van Gastelen.

Al die onderzoeken wezen uit dat het middel Bovaer een heuse methaanremmer is. De uitstoot van het sterke broeikasgas wordt met circa een derde gereduceerd. Hoe dat kan? Door het enzym uit te schakelen dat verantwoordelijk is voor de methaanvorming. In de pens, de eerste en tevens grootste maag van een koe, breken verschillende bacteriën het voer af. Bij dat afbraakproces komen waterstof en kooldioxide vrij. Een enzym in de koe koppelt deze gassen tot methaan. Het middel van DSM remt deze koppeling waardoor er minder methaan ontstaat dat via bek (87 procent) en kont (13 procent) uitgestoten wordt.

loading

Het onderzoek op de Dairy Campus was bedoeld om de uitstoot te meten bij drie in Nederland veel gebruikte rantsoenen. Het gaat om een rantsoen met 100 procent graskuil, 60 procent gras en 40 procent mais en 20 procent gras en 80 procent mais. Bij deze rantsoenen werden daarnaast twee doseringen gebruikt: een lage en een normale (een kwart theelepel per koe per dag). De hoogste methaanreductie, circa 40 procent, werd bereikt bij de combinatie hoge dosering/maisrijk rantsoen. Een rantsoen met voornamelijk gras en een lage dosering gaf de minste vermindering: 27 procent. Als alle koeien in Nederland Bovaer in hun voer krijgen kunnen we die 7,4 miljoen ton met 1,6 miljoen ton reduceren, verklaart André van der Elsen van DSM.

Het DSM-middel mag dan methaanremmend zijn maar wat doet het met de koe? Er wordt toch min of meer ingegrepen in een natuurlijk verteringsproces. ,,Dat was ook onze vraag”, verklaart Van Gastelen. ,,De klassieke gedachte is dat er zonder methaanvorming te veel waterstof wordt gevormd en dat dit zich ophoopt in de pens met mogelijke gevolgen voor de voedselvertering en de gezondheid. Maar onze indruk is dat er geen gevolgen zijn. Ze ademen de waterstof ook gewoon uit. De koeien blijven prima gezond.”

Van der Elsen van DSM kijkt er niet gek van op. ,,Eerdere onderzoeken laten eenzelfde beeld zien. Van negatieve effecten is geen sprake. Nul, nul. We zien eerder positieve zaken. Zo zijn de gehaltes vet en eiwit in de melk hoger en wordt het voer juist beter verteerd.”

Het laatste woord is echter niet aan DSM of Wageningen maar aan de EFSA, de in het Italiaanse Parma zetelende European Food Safety Authority. Zij zullen het groene licht moeten geven of DSM zijn middel op de markt mag brengen. Deze autoriteit kijkt nog eens extra naar de gevolgen voor de koe, maar ook naar de volksgezondheid. Wat zijn de effecten voor de mens als die zuivel en vlees consumeren van met Bovaer-gevoerde koeien? Van Elsen: ,,We leveren al vele jaren onderzoeksgegevens aan de EFSA die dit controleert en ook eigen onderzoek doet. Tot nu loopt het naar wens. We hebben goede hoop dat de voedselveiligheidsautoriteit eind dit jaar de goedkeuring afgeeft.”

DSM zou dan over een middel beschikken met een wereldwijde potentie die ook gebruikt kan worden bij andere methaanuitstotende herkauwers zoals schapen en geiten. Is er al iets bekend over de prijs? Van der Elsen antwoordt enigszins geheimzinnig. ,,Bij de ontwikkeling van Bovaer is een heel consortium betrokken. Naast Wageningen zijn ook zuivelconcern FrieslandCampina en de veevoerbedrijven Agrifirm , ForFamers en de De Heus Voeders erbij betrokken. ,,We zijn het met elkaar eens dat duurzaamheid een verdienmodel moet worden. Vooral de boer moet beloond worden voor milieuvriendelijke maatregelen. We onderzoeken nog welke commerciële modellen hierbij horen. Een model waarbij zowel de planeet als de mens baat heeft..”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Agrarisch / Landbouw
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct