Stress achter het stuur, zeker op de Stationsweg in Leeuwarden, die voor de buschauffeurs tegenwoordig als flessenhals fungeert.

Friese buschauffeur bezorgd over aanbesteding openbaar vervoer

Stress achter het stuur, zeker op de Stationsweg in Leeuwarden, die voor de buschauffeurs tegenwoordig als flessenhals fungeert. FOTO LC

Friese chauffeurs vrezen dat de nieuwe aanbesteding voor het openbaar busvervoer verder zal knagen aan hun arbeidsomstandigheden. Vakbond FNV geeft tegengas.

De nieuwe concessie voor het openbaar vervoer van de provincie Fryslân moet per 2022 ingaan en geldt dan meteen voor tien jaar. Er staat dus veel op het spel. Het gevaar dreigt dat elkaar beconcurrerende vervoersmaatschappijen als Arriva, Qbuzz en Connexxion zo scherp op de concessie gaan inschrijven, dat het personeel daar de dupe van wordt.

,,Je merkt nu al dat de werkgever de randjes opzoekt’’, zegt Kobus Piersma. Hij kroop in 1995 voor het eerst achter het stuur van een bus bij het toenmalige provinciale busvervoerbedrijf FRAM. Tegenwoordig rijdt de ervaren rot voor Arriva op de stadsbus in Leeuwarden.

Hoge werkdruk

Piersma en zijn collega’s voelen zich vaak opgejaagd door onmogelijke tijdsschema’s. ,,De werkdruk is de laatste jaren vrij hoog geworden’’, verduidelijkt de buschauffeur. ,,Vroeger zat je maximaal twee en een half uur achter het stuur, tegenwoordig is dat zomaar drie en een half uur. Als je dan tot in de late uurtjes moet rijden, word je soms toch wel een beetje gaar.’’

Zo resulteert het aanbestedingsproces in een steeds verdere uitholling van het openbaar vervoer, concludeert FNV-bestuurder Anita Dries. ,,De vervoersmaatschappijen laten hun chauffeurs soms een onder een andere, goedkopere cao rijden.’’ Het aanbestedingsbestek biedt de uitvoerder dan ruimte om zo’n 25 arbeidsplaatsen onder te brengen in de cao voor het besloten busvervoer (voor touringcars).

500 euro bruto minder

Qbuzz doet dat nu al bij twee Groninger buslijnen, weet Dries. ,,Dat scheelt de chauffeurs 300 tot 500 euro bruto in de maand. Ze moeten veel langere werkdagen maken en krijgen hun pauzes niet uitbetaald. Voor zo’n busmaatschappij is dat gewoon een verdienmodel.’’

Dat moeten we in Friesland toch niet willen, vindt Piersma, zelf een echte vakbondsman. Hij ziet ze wel eens passeren, de touringcarcollega’s. ,,Ga nou eens staan en gooi de beuk er in, denk ik dan. Maar ja, het grootste deel doet dat dan toch niet.’’

Toch is het Arriva-personeel allerminst stressvrij. Tegenwoordig laten planners gewoon een computerprogramma los op de te rijden routes, legt Piersma uit.

Rollator

,,Ze meten de totale afstand van zo’n buslijn en daar plakken ze dan een bepaalde tijd aan. Er wordt niet gekeken naar 30 kilometerzones of dat er een omaatje met rollator en een zak aardappels bij de halte staat. Voor zo’n halte staat drie minuten ingepland, maar als ik zo’n omaatje wil helpen, kost dat zomaar vijf minuten.’’

Chauffeurs proberen dat tijdverlies vaak in te lopen door het gaspedaal wat dieper in te drukken. Niet ideaal natuurlijk, vindt Piersma. Het verhoogt de werkvreugde ook allerminst. ,,Onze passagiers zullen er weinig van merken, maar bij ons in de kantine hoor je wel veel geklaag. Dat vind ik persoonlijk geen goede zaak.’’

De vakbond vindt dat de provincie als opdrachtgever moet zorgen voor goed werkgeverschap. Maar de provinciebesturen zijn geneigd die bal bij de vervoersmaatschappijen neer te leggen, zegt FNV-bestuurder Dries. ,,Wij hebben liever dat de provincie zegt: we staan voor een goed product. Hoe krijgen we meer mensen in die bus?’’

Statenfracties

FNV-leden uit het streekvervoer legden hun zorgen voor aan Statenleden van PvdA, GroenLinks en Partij voor de Dieren. Uiteindelijk diende een meerderheid negen fracties een amendement in dat er voor moet zorgen dat de cao voor het stad- en streekvervoer als uitgangspunt gaat gelden.

Gunstig, vindt Dries, maar ze is er nog niet gerust op. ,,Het kan nog wel wat scherper in het aanbestedingsdocument worden geformuleerd. We willen een goede cao en een beter vervoer.’’ Chauffeur Piersma: ,,We rijden tenslotte met mensen en niet met goederen.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct