Betrokkenen van landbouw en Wetterskip sloten dinsdag op het melkveebedrijf van Siebrand en Hiske Rijpma in Greonterp het project Schoon Erf Schoon Water af.

Friese boer laat minder van erf afspoelen naar sloten

Betrokkenen van landbouw en Wetterskip sloten dinsdag op het melkveebedrijf van Siebrand en Hiske Rijpma in Greonterp het project Schoon Erf Schoon Water af. Foto: niels de vries

Circa 1600 Friese melkveehouders hebben zich de afgelopen vier jaar laten adviseren over het verminderen van erfafspoeling.

Op het melkveebedrijf van Siebrand en Hiske Rijpma in Greonterp vond gisteren de laatste adviesronde plaats in het kader van het project Schoon Erf Schoon water. Een boerenadviseur en een adviseur van het Wetterskip gaven het echtpaar tips op welke manier ze de afspoeling van perssappen en percolaat naar het slootwater kunnen beperken. Bij perssappen gaat het om vocht uit ingekuild voer zoals graskuil, mais en natte bijproducten en ruige mest. Percolaat is regenwater op het erf dat in aanraking komt met voer- en mestresten. Te veel afspoeling leidt tot zuurstofloosheid en een overdaad aan meststoffen in het oppervlaktewater.

Alle betrokkenen keken enthousiast terug op het project waaraan maar liefst 1600 van de circa 2250 melkveebedrijven in Friesland hebben deelgenomen. De conclusie was dat adviseren en stimuleren beter werkt dan gebiedend opleggen. Dat laatste was Wetterskip Fryslân in eerste instantie wel van plan. De organisatie oordeelde circa vijf jaar geleden dat er nu echt actie ondernomen moest worden op de boerenerven. Anders zou het wel heel moeilijk worden om de doelen te halen van de Kaderrichtlijn Water.

Die strenge opstelling leidde tot onvrede bij de boerenorganisaties, waarna beide kampen en de provincie Fryslan een deal sloten via het project Schoon Erf, Schoon water. Er kwam een budget van 2,7 miljoen euro voor advies en bewustwording en een bijdrage van 1000 euro voor ieder deelnemend melkveebedrijf als bijdrage in de kosten.

Een opsteker voor veel boeren was dat het kostenplaatje mee viel. De vrees was dat er weer eens kostprijsverhogend geïnvesteerd moest worden in dure afwateringssystemen en opslag. Veelal blijkt het aanbrengen van een absorberende laag van stro onder de kuil voldoende. Ook door het erf bezemschoon te houden is veel erfafspoeling te voorkomen.

De Rijpma’s, die 110 koeien hebben, kregen eveneens de tip om perssappen uit voer op te vangen in een absorberende laag van stro of bietenpulp. Rijpma wees ook op het voordeel hiervan: ,,Dy soppen binne voedingsstoffen. Dy wol ik de kij fiere en net it sleatswetter.”

Hoewel hun erf wel prima schoon was, kregen ze vanwege de afsluiting van het project toch een nieuwe bezem cadeau. Rijpma overweegt om de duizend euro te besteden aan een rolbezem op de tractor. ,,Want dat feien is in protte wurk.”

De Friese melkveebedrijven die niet hebben meegedaan aan het project, kregen wel te maken met toezicht. Bij circa 20 procent van de bedrijven was sprake van een overtreding. Van dit aantal kreeg circa 20 procent een boete opgelegd, omdat de erfafspoeling ook na de waarschuwingstermijn niet afdoende was opgelost.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct