Er dreigt een mager graanjaar voor de Friese akkerbouwers

Dorsbedrijf Giliam Pinjum oogst wintertarwe op de akkers van de maatschap Sijtsma in Arum. Foto: Niels de Vries

Voor de Friese akkerbouwers dreigt een mager graanjaar met een lagere opbrengst en lage prijzen.

De twee combines van dorsbedrijf Giliam uit Pingjum hebben amper stilgestaan de afgelopen weken. De indrukwekkende machines zijn onder ideale omstandigheden druk doende met het oogsten van de wintertarwe. Ook op de graanakkers van de maatschap Sijtsma uit Arum waren ze in actie. Romke Sijtsma schat de opbrengst op circa 10,5 ton per hectare. ,,En dat is iets minder dan gemiddeld.”

,,Gezien de omstandigheden is dat nog een prima opbrengst”, verklaart George Pars van de gelijknamige graanhandel in Sint Jacobiparochie. ,,Bijna alle wintertarwe is nu binnen en ik schat dat het hectare gemiddelde dit jaar uit komt op 9 ton. Vorig jaar was dat ruim 10 ton. De verschillen zijn ook groot. Er zijn ook boeren die amper 7 ton van een hectare halen.”

De magere oogst is een gevolg van een veel te nat najaar en een te droog voorjaar. ,,Die combinatie heeft ervoor gezorgd dat het gewas zich minder goed heeft kunnen ontwikkelen”, legt de Bildtse graanhandelaar uit.

Niet gecompenseerd

De lagere opbrengsten zullen waarschijnlijk niet gecompenseerd worden door hoge prijzen. Die is met ongeveer 180 euro per ton aan de magere kant. De graanmarkt is een wereldmarkt en alles signalen wijzen dit jaar op een recordoogst. Vooral Rusland meldt topoogsten. ,,Maar de graanmarkt is ook grillig. Prijzen kunnen enorm fluctueren gedurende een verkoopseizoen.”

De oogst mag wat lager uitvallen, de kwaliteit van het graan is prima. Grote kans dat een deel voldoet aan de eisen van baktarwe. Niet dat dat financieel veel zoden aan de dijk zet. ,,Baktarwe levert maar een paar euro per ton meer op”, weet Pars. Normaliter belandt het merendeel van het Nederlandse graan in het veevoer. Een nieuwe marktontwikkeling is dat de afzet naar mengvoerbedrijven afneemt en de rechtstreekse verkoop aan veehouders juist enorm toeneemt.

Geen vetpot

De prijzen en de opbrengsten laten zien dat de graanteelt voor akkerbouwers geen vetpot is. De kosten zoveel mogelijk beperken is vaak het devies. Het diep wortelende gewas is wel onmisbaar voor de bodemvruchtbaarheid. Het is een investering in de toekomstige oogst van aardappelen, uien en bieten, gewassen met veelal hogere rendementen.

Graanhandel Pars, dat negentien medewerkers telt, doet graanzaken met circa 350 telers. Dat aantal is gegroeid doordat Pars in 2016 een nevenvestiging heeft opgezet in Biddinghuizen.